Vàng không còn là “vùng an toàn tuyệt đối”

Giá vàng đang biến động không ngừng

Trong bối cảnh giá vàng biến động không ngừng, chuyên gia tài chính cảnh báo rủi ro vùng quá mua và hệ lụy cho nhà đầu tư nhỏ lẻ khi tâm lý tích trữ lấn át đầu tư thực.

Giá vàng trong nước và thế giới đang leo thang mạnh mẽ, thu hút sự chú ý của nhà đầu tư và người dân. Tuy nhiên, đằng sau “cơn sốt vàng” là nhiều rủi ro tiềm ẩn khi thị trường bước vào vùng “quá mua”. Nếu không tỉnh táo, nhà đầu tư nhỏ lẻ có thể rơi vào bẫy giá, thua lỗ nặng, do đó, cần chuyển hướng dòng vốn từ tích trữ vàng sang đầu tư sản xuất, khởi nghiệp và phát triển bền vững.

Vì sao giá vàng trong nước vượt xa giá thế giới?

Chúng tôi có cuộc phỏng vấn chuyên gia tài chính Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi xung quanh vấn đề này.

Thưa ông, đâu là những yếu tố chính khiến giá vàng thế giới và trong nước cùng tăng mạnh trong thời gian gần đây?

Ông Nguyễn Quang Huy: Giá vàng đang trong giai đoạn leo thang mạnh mẽ, phản ánh đồng thời biến động toàn cầu và đặc thù trong nước. Ở tầm quốc tế, vàng tiếp tục khẳng định vai trò “nơi trú ẩn an toàn” giữa thời kỳ bất ổn – khi xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại, và nỗi lo suy thoái kinh tế quay trở lại. Các ngân hàng trung ương lớn vẫn đều đặn mua vào để củng cố dự trữ ngoại hối, trong khi lãi suất của FED và ECB chưa có dấu hiệu ổn định lâu dài. Khi USD suy yếu và kỳ vọng cắt giảm lãi suất gia tăng, vàng thường được hưởng lợi như phản ứng tự nhiên của thị trường trước rủi ro vĩ mô.

Tại Việt Nam, thị trường vàng nội địa đang trải qua giai đoạn căng thẳng cung – cầu rõ rệt. Nguồn cung vàng miếng hợp pháp vẫn hạn chế trong khi nhu cầu tích trữ của người dân tăng mạnh, dẫn đến tình trạng một số nơi phải xếp hàng mua vàng… Điều này khiến giá vàng trong nước vượt xa giá thế giới.

Vàng không còn là “vùng an toàn tuyệt đối”

Nhiều người dân coi vàng là “nơi trú ẩn an toàn” trong bối cảnh kinh tế biến động. Theo ông, tâm lý này có còn phù hợp với hiện nay không?

Ông Nguyễn Quang Huy: Thói quen tích trữ vàng của người dân – vốn ăn sâu từ nhiều thế hệ – càng làm vòng xoáy cầu vượt cung trở nên mạnh hơn. Vàng, trong tâm lý xã hội, không chỉ là tài sản, mà còn là “bảo hiểm” trước rủi ro tiền tệ và biến động kinh tế.

Tuy nhiên, chính sự sôi động này lại tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Khi giá đã tăng mạnh liên tục, thị trường bước vào vùng “quá mua”, và bất kỳ tín hiệu điều chỉnh nào từ quốc tế cũng có thể kéo giá giảm sâu. Nếu FED hoặc ECB duy trì lãi suất cao, đồng USD phục hồi, hay các quỹ đầu tư lớn chốt lời, vàng hoàn toàn có thể đảo chiều nhanh chóng. Nhà đầu tư nhỏ lẻ nếu mua vào ở vùng đỉnh rất dễ bị kẹt vốn, thậm chí thua lỗ nặng khi giá điều chỉnh mạnh. Do đó, người dân cần hết sức tỉnh táo, không nên coi vàng là công cụ kiếm lời ngắn hạn, mà chỉ nên xem là tài sản phòng thủ dài hạn với tỷ trọng hợp lý trong danh mục.

Vàng không còn là “vùng an toàn tuyệt đối”

Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi

Cần tăng nguồn cung vàng hợp pháp

Ông đánh giá như thế nào về vai trò của chính sách vàng quốc gia và việc chuyển hướng dòng vốn từ tích trữ vàng sang đầu tư thực, sản xuất và khởi nghiệp?

Ông Nguyễn Quang Huy: Về khía cạnh quản lý, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đóng vai trò trọng tâm trong việc điều tiết và ổn định thị trường. Việc xem xét mở rộng thêm các doanh nghiệp đủ điều kiện nhập khẩu, chế tác và kinh doanh vàng miếng được kỳ vọng sẽ giúp tăng cung hợp pháp, giảm tình trạng khan hiếm cục bộ và thu hẹp khoảng chênh lệch với giá thế giới. Tuy nhiên, quá trình này cần được triển khai thận trọng, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ dòng chảy vàng, chống đầu cơ, rửa tiền và giữ ổn định hệ thống tài chính.

Chính sách vàng quốc gia không chỉ nhằm bình ổn giá, mà còn hướng tới chuyển hóa dòng vốn nằm yên trong tích trữ vàng thành nguồn lực phục vụ tăng trưởng kinh tế thực.

Ở góc nhìn chiến lược, Việt Nam cần song song triển khai chiến dịch truyền thông và giáo dục tài chính quy mô lớn, định hướng lại tâm lý “giữ vàng để an toàn” sang “đầu tư để phát triển”. Cần đưa các môn học về tài chính cá nhân, quản trị rủi ro và khởi nghiệp sáng tạo vào chương trình đào tạo từ phổ thông tới đại học, để hình thành nền tảng tư duy tài chính lành mạnh cho thế hệ trẻ. Khi người dân hiểu rõ giá trị của đầu tư dài hạn, của việc dùng vốn cho sản xuất, khởi nghiệp, và sáng tạo, họ sẽ không còn lệ thuộc vào vàng như kênh giữ tài sản duy nhất.

Cùng với đó, cần xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững trong các lĩnh vực Nhà nước đang khuyến khích: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch tuần hoàn gắn với bản sắc văn hóa dân tộc, công nghiệp văn hóa. Đây là những lĩnh vực có khả năng sinh lời dài hạn, tạo việc làm và gia tăng giá trị nội địa – khác hẳn với việc giữ vốn bất động trong vàng vật chất. Khi dòng vốn xã hội chuyển dần sang đầu tư thực, nền kinh tế sẽ trở nên năng động và tự chủ hơn, giảm phụ thuộc vào biến động giá vàng.

Ông dự đoán thế nào về triển vọng giá vàng trong tương lai?

Ông Nguyễn Quang Huy: Trong tương lai, giá vàng vẫn sẽ bám sát diễn biến quốc tế, chịu tác động của chính sách tiền tệ toàn cầu, các cuộc xung đột chính trị, vũ trang, kinh tế và nhu cầu mua ròng của ngân hàng trung ương. Người dân cần hiểu rằng, vàng không còn là “vùng an toàn tuyệt đối” mà là một phần của thị trường biến động mạnh. Do đó, đa dạng hóa danh mục đầu tư là điều cần thiết – vàng chỉ nên chiếm tối đa 5% tổng tài sản, phần còn lại nên được phân bổ vào sản xuất, kinh doanh, khởi nghiệp hoặc các sản phẩm tài chính có kiểm soát rủi ro.

Quan trọng hơn cả, mỗi người cần trang bị kiến thức quản trị rủi ro trước khi tham gia thị trường. Khi hiểu rõ quy luật cung – cầu, chính sách vĩ mô và xu hướng toàn cầu, nhà đầu tư sẽ không bị cuốn vào “cơn sóng cảm xúc” nhất thời, đầu tư và khởi nghiệp bền vững.

Xin cảm ơn ông!