Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ 15 ngày: Việt Nam còn “vũ khí” nào để giữ giá xăng trong cơn bão dầu mỏ toàn cầu?

Khi xung đột Mỹ - Iran và bất ổn tại Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào trạng thái căng thẳng, Việt Nam đang đối mặt với một thực tế đáng chú ý: Quỹ bình ổn xăng dầu - công cụ quan trọng giúp “hạ nhiệt” giá nhiên liệu chỉ còn đủ nguồn lực để hỗ trợ khoảng 15 ngày nếu tiếp tục chi với tốc độ hiện tại.

Thông tin này ngay lập tức thu hút sự quan tâm của thị trường, bởi trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh, bài toán điều hành giá xăng dầu trong nước đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn bao giờ hết.

Quỹ bình ổn xăng dầu đang cạn dần

Theo ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), trước khi triển khai các đợt chi hỗ trợ gần đây thì Quỹ bình ổn xăng dầu còn khoảng hơn 5.600 tỷ đồng.

Tuy nhiên với mức chi hiện nay, khoảng 4.000 đồng/lít xăng và khoảng 5.000 đồng/lít dầu diesel quỹ này chỉ có thể tiếp tục hỗ trợ khoảng 15 ngày nếu giá dầu thế giới vẫn duy trì mức biến động mạnh như hiện tại. Điều này cho thấy dư địa can thiệp bằng quỹ đang thu hẹp nhanh chóng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu vẫn còn nhiều rủi ro địa chính trị.

Vì sao giá xăng trong nước đôi khi “lệch nhịp” với giá thế giới?

Một câu hỏi thường được người dân đặt ra là Tại sao giá xăng dầu trong nước đôi khi vẫn cao dù giá thế giới đã giảm? Theo cơ quan quản lý, nguyên nhân nằm ở cơ chế tính giá cơ sở. Trước đây, giá xăng dầu được điều chỉnh theo chu kỳ cố định vào thứ Năm hằng tuần, dựa trên giá dầu thế giới của những ngày trước đó trong chu kỳ tính toán. Do đó khi giá dầu tăng mạnh trước kỳ điều hành, giá trong nước có thể tăng theo. Ngay cả khi giá dầu thế giới giảm trong ngày, giá bán lẻ trong nước vẫn phải bám theo dữ liệu trước đó. Ngoài ra, hoạt động nhập khẩu xăng dầu cũng có độ trễ khoảng 3-4 ngày, khiến cơ chế điều hành phải dựa trên dữ liệu đã xảy ra.

Xung đột Trung Đông khiến cơ chế điều hành chịu áp lực lớn

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang khiến giá dầu thế giới biến động mạnh theo từng ngày, thậm chí từng giờ. Điều này khiến cơ chế điều hành theo chu kỳ cố định bộc lộ hạn chế. Theo Nghị quyết 36, trong trường hợp giá xăng dầu thế giới biến động bất thường trên 7%, cơ quan quản lý có thể điều hành giá sớm, thậm chí điều chỉnh theo từng ngày. Đồng thời, Quỹ bình ổn xăng dầu được sử dụng như “van giảm áp” để hạn chế tác động trực tiếp tới người tiêu dùng và nền kinh tế.

Việt Nam vẫn còn “lá bài” thuế xăng dầu

Một điểm đáng chú ý là dù quỹ bình ổn đang giảm nhanh, Việt Nam vẫn còn dư địa chính sách để kiểm soát giá xăng dầu. Hiện nay một số loại thuế quan trọng vẫn chưa được điều chỉnh giảm, bao gồm thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt. Đây được xem là công cụ tài khóa dự phòng, có thể được kích hoạt nếu giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh.

Bộ Công Thương và Bộ Tài chính hiện đang nghiên cứu phương án trình Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu, nhằm bổ sung thêm công cụ ổn định giá.

Bài toán lớn hơn: năng lực dự trữ năng lượng

Diễn biến vừa qua cũng đặt ra một vấn đề chiến lược: năng lực dự trữ xăng dầu của Việt Nam vẫn còn hạn chế so với nhiều quốc gia. Các cơ quan quản lý đang xem xét nhiều phương án như tăng dự trữ quốc gia, tăng dự trữ thương mại và đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu

Việc nâng cao khả năng dự trữ không chỉ giúp bình ổn giá trong ngắn hạn mà còn tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng toàn cầu.

Góc nhìn đầu tư: giá dầu và tác động tới thị trường

Đối với thị trường tài chính, diễn biến giá dầu có thể tạo ra những tác động lan tỏa tới nhiều nhóm ngành:

- Dầu khí – năng lượng: hưởng lợi trực tiếp khi giá dầu tăng

- Vận tải – hàng không: chịu áp lực chi phí nhiên liệu

- Logistics – sản xuất: đối mặt rủi ro chi phí đầu vào tăng

- Lạm phát: có thể tăng nếu giá năng lượng kéo dài ở mức cao

Trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, biến động của giá dầu sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới thị trường chứng khoán trong thời gian tới.

Kết luận: Quỹ bình ổn đang “mỏng dần”, nhưng Việt Nam vẫn còn công cụ điều hành

Việc Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ hỗ trợ khoảng 15 ngày cho thấy áp lực điều hành giá nhiên liệu đang gia tăng. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn một số công cụ chính sách quan trọng như điều chỉnh thuế xăng dầu, tăng dự trữ năng lượng, điều hành giá linh hoạt theo diễn biến thị trường. Trong một thế giới đầy biến động địa chính trị, bài toán năng lượng không chỉ là câu chuyện giá xăng - mà còn là vấn đề an ninh kinh tế quốc gia.

💬 Theo bạn, nếu giá dầu thế giới tiếp tục leo thang vì xung đột Trung Đông, Việt Nam nên ưu tiên dùng quỹ bình ổn hay giảm thuế xăng dầu để kiểm soát giá?

Hãy để lại bình luận quan điểm của bạn bên dưới để cùng thảo luận!

Nếu bài viết mang lại giá trị thì đừng quên Like & Share & Follow Quốc Việt để cập nhật nhanh những phân tích chuyên sâu về kinh tế vĩ mô, giá dầu và cơ hội đầu tư trên thị trường.