Nhóm ngành hưởng lợi khi giảm 2% thuế VAT đến hết năm 2026

Ngày 17/6/2025, Quốc hội Việt Nam đã chính thức thông qua Nghị quyết giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT) từ mức 10% xuống 8%, áp dụng từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026.

Đây là lần thứ ba chính sách giảm thuế VAT được triển khai kể từ năm 2022, với mục tiêu kích cầu tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2025-2026. Điểm đáng chú ý trong đợt giảm thuế lần này là phạm vi áp dụng được mở rộng, bao gồm cả những ngành trước đây không thuộc đối tượng như hóa chất, kim loại và xăng dầu. Bài viết này phân tích chi tiết tác động của chính sách, các ngành hưởng lợi và kỳ vọng đối với nền kinh tế.

 

Bối cảnh và ý nghĩa của chính sách giảm thuế VAT

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều thách thức như lạm phát, đứt gãy chuỗi cung ứng và suy giảm nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu lớn, Việt Nam đang nỗ lực duy trì đà tăng trưởng kinh tế. Theo thống kê, từ năm 2020 đến nay, các giải pháp miễn, giảm, gia hạn thuế và phí đã đạt tổng trị giá khoảng 700.000 tỷ đồng, trong đó riêng năm 2023 là 196.000 tỷ đồng. Việc tiếp tục giảm 2% thuế VAT từ giữa năm 2025 đến cuối năm 2026 được kỳ vọng sẽ giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, từ đó kích thích sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu.

Chính sách này không chỉ là công cụ tài khóa hỗ trợ phục hồi kinh tế mà còn thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội và Chính phủ trong việc điều hành kinh tế vĩ mô. Theo Nghị quyết mới, việc giảm thuế VAT sẽ trừ một số nhóm hàng hóa và dịch vụ như viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản và các sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, phạm vi áp dụng đã được mở rộng đáng kể, tạo điều kiện cho nhiều ngành kinh tế hưởng lợi.

 

Các ngành và doanh nghiệp hưởng lợi

Chính sách giảm thuế VAT 2% sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho một số ngành trọng điểm, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa đến toàn nền kinh tế. Dưới đây là phân tích chi tiết các ngành được dự báo sẽ hưởng lợi:

1. Bán lẻ và tiêu dùng

Ngành bán lẻ và tiêu dùng luôn là lĩnh vực nhạy nhất với các chính sách kích cầu. Giảm thuế VAT sẽ giúp giảm giá bán lẻ, từ đó khuyến khích người dân tăng chi tiêu. Các doanh nghiệp lớn trong ngành như MWG (Thế Giới Di Động), PNJ (Phú Nhuận Jewelry), DGW(Digiworld), VNM(Vinamilk), MSN (Masan) và DBC (Dabaco) được kỳ vọng sẽ hưởng lợi lớn nhờ tăng trưởng doanh thu từ sức mua cải thiện. Theo kinh nghiệm từ đợt giảm thuế năm 2022, giá hàng hóa tiêu dùng giảm nhẹ đã kích thích nhu cầu, đặc biệt trong các dịp mua sắm cao điểm như Tết Nguyên đán.

2. Logistics và vận tải

Ngành logistics và vận tải cũng được dự báo sẽ hưởng lợi khi chi phí dịch vụ giảm, tạo điều kiện để các doanh nghiệp tối ưu hóa giá thành. Các doanh nghiệp tiêu biểu như GMD (Gemadept), HAH (Hải An), VSC(Viconship) và VTP (Viettel Post) có thể tăng sức cạnh tranh nhờ chính sách này. Ngoài ra, việc giảm thuế VAT còn hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu, vốn phụ thuộc nhiều vào logistics, trong bối cảnh chi phí vận chuyển quốc tế vẫn ở mức cao.

3. Công nghệ thông tin (CNTT)

Mặc dù viễn thông và một số dịch vụ CNTT không thuộc diện giảm thuế, các doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ và dịch vụ phần mềm như FPT, CMG (CMC Global) và ELC (Elcom) vẫn có thể hưởng lợi gián tiếp. Giảm thuế VAT sẽ giúp khách hàng của các doanh nghiệp này, bao gồm các công ty sản xuất và thương mại, có thêm nguồn lực để đầu tư vào chuyển đổi số, từ đó gia tăng nhu cầu đối với các sản phẩm CNTT.

4. Du lịch và dịch vụ

Ngành du lịch, vốn chịu ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19, đang trên đà phục hồi mạnh mẽ. Giảm thuế VAT sẽ giúp giảm giá vé máy bay, dịch vụ lưu trú và tour du lịch, qua đó kích thích nhu cầu du lịch nội địa và quốc tế. Các doanh nghiệp hàng không như VJC (Vietjet Air) và HVN (Vietnam Airlines), cùng các công ty lữ hành, được kỳ vọng sẽ hưởng lợi lớn. Chính sách này cũng tạo động lực để Việt Nam thu hút thêm khách du lịch quốc tế, góp phần cải thiện cán cân thanh toán.

5. Hóa chất, kim loại và xăng dầu

Điểm mới của chính sách lần này là mở rộng phạm vi áp dụng sang các ngành hóa chất, kim loại và xăng dầu – vốn không được hưởng ưu đãi trong các đợt giảm thuế trước. Các doanh nghiệp như DGC (Hóa chất Đức Giang), PLC (Tổng Công ty Hóa dầu Petrolimex), PVS (Dịch vụ Dầu khí) và PVD (Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí) sẽ được hưởng lợi từ việc giảm chi phí sản xuất và phân phối. Đặc biệt, giảm thuế VAT đối với xăng dầu có thể giúp kiềm chế áp lực lạm phát, vốn là mối lo ngại lớn trong bối cảnh giá nhiên liệu toàn cầu biến động.

 

Tác động kinh tế và kỳ vọng

Chính sách giảm 2% thuế VAT được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng domino, thúc đẩy các trụ cột chính của nền kinh tế: tiêu dùng, sản xuất và xuất khẩu. Theo ước tính, việc giảm thuế VAT trong 6 tháng đầu năm 2024 đã khiến ngân sách hụt thu khoảng 25.000 tỷ đồng. Với thời gian áp dụng kéo dài 18 tháng (từ tháng 7/2025 đến hết 2026), khoản hụt thu ngân sách có thể lên đến 70.000-80.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, đổi lại, chính sách này sẽ:

- Kích thích tiêu dùng: Giảm giá hàng hóa và dịch vụ giúp người dân tăng chi tiêu, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết. Điều này sẽ tạo động lực cho các doanh nghiệp bán lẻ và sản xuất.

- Hỗ trợ doanh nghiệp: Giảm thuế VAT giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, giảm chi phí đầu vào và tăng khả năng cạnh tranh, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu.

- Thúc đẩy tăng trưởng GDP: Kích cầu tiêu dùng và sản xuất được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì mục tiêu tăng trưởng GDP 6,5-7% trong giai đoạn 2025-2026.

- Kiểm soát lạm phát: Việc giảm thuế VAT đối với xăng dầu và các mặt hàng thiết yếu sẽ giúp kiềm chế áp lực tăng giá, tạo sự ổn định cho kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, chính sách này cũng đặt ra một số thách thức. Thứ nhất, việc hụt thu ngân sách có thể gây áp lực lên các khoản chi đầu tư công và an sinh xã hội. Thứ hai, kinh nghiệm từ đợt giảm thuế năm 2022 cho thấy việc triển khai còn lúng túng ở một số khâu, như kê khai thuế và áp dụng đúng đối tượng. Do đó, cần có sự hướng dẫn chi tiết và giám sát chặt chẽ từ cơ quan thuế để đảm bảo chính sách được thực thi hiệu quả.

 

Kết luận

Chính sách giảm 2% thuế VAT từ ngày 1/7/2025 đến hết năm 2026 là một bước đi chiến lược của Chính phủ Việt Nam nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhiều thách thức. Với phạm vi áp dụng được mở rộng, chính sách này không chỉ hỗ trợ các ngành truyền thống như bán lẻ, logistics và du lịch, mà còn tạo điều kiện cho các ngành hóa chất, kim loại và xăng dầu hưởng lợi. Dù đối mặt với nguy cơ hụt thu ngân sách, hiệu ứng lan tỏa từ chính sách được kỳ vọng sẽ thúc đẩy tiêu dùng, sản xuất và xuất khẩu, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trong hai năm tới. Để đảm bảo hiệu quả, Chính phủ cần tăng cường giám sát và hướng dẫn triển khai, tránh lặp lại những lúng túng như trong quá khứ.

 

Nguồn tham khảo:

- Báo Lao Động: https://laodong.vn/thoi-su/chinh-thuc-giam-2-thue-vat-den-het-nam-2026-1525187.ldo (https://laodong.vn/thoi-su/chinh-thuc-de-xuat-giam-2-thue-vat-den-het-nam-2026-1506054.ldo)

- Các bài viết liên quan trên Laodong.vn (https://laodong.vn/thoi-su/chinh-phu-dong-y-giam-2-thue-vat-trong-nua-dau-nam-2024-1255526.ldo)(https://laodong.vn/thoi-su/quoc-hoi-chot-giam-2-thue-vat-den-het-nam-2023-1208518.ldo)(https://laodong.vn/video-thoi-su/hon-1-thang-giam-thue-vat-chu-truong-dung-nhung-lung-tung-thuc-hien-1019761.ldo)