Làm sao để "hạ nhiệt" cơn sốt vàng?

Giá vàng trong nước leo cao suốt từ 2024 đến nay không chỉ thổi bùng tâm lý tích trữ mà còn phơi bày khoảng trống của thị trường tài chính. Muốn người dân thôi “mải miết” bám vào vàng, điều cốt yếu không phải kìm giá, mà là mở rộng kênh đầu tư, tạo cơ hội sinh lời minh bạch và bền vững hơn.

Những ngày qua, thị trường vàng trong nước liên tục chứng kiến những đợt tăng giá chưa từng có, với kỷ lục mới được xác lập gần như mỗi ngày. Đi cùng với đó, nhu cầu mua bán vàng của người dân cũng bùng nổ, khiến nhiều cửa hàng vàng lớn rơi vào tình trạng “cháy hàng” và phải giới hạn số lượng bán ra.

Vì sao giá vàng “phi mã”?

Từ đầu năm 2025 đến sáng 4/9, giá vàng miếng SJC đã tăng gần 59%, còn vàng nhẫn cũng tăng hơn 53%. Đà tăng này xuất phát từ cả yếu tố quốc tế và nội địa:

Quốc tế: Giá vàng thế giới tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị và nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương và quỹ đầu tư lớn. Thêm vào đó, chính sách thuế đối ứng của Tổng thống Donald Trump gây lo ngại về tăng trưởng toàn cầu, thúc đẩy nhà đầu tư tìm đến vàng như một kênh trú ẩn an toàn.

Trong nước: Việc VND mất giá đã thúc đẩy nhu cầu nắm giữ vàng để bảo toàn tài sản. Nguồn cung khan hiếm trong khi nhu cầu tích trữ cao cũng là yếu tố chính "thổi" giá vàng.

Vàng: Vừa là tài sản, vừa là “bẫy” đầu cơ

Mua bán, tích trữ vàng là một thói quen lâu đời của người Việt. Khi kinh tế bất ổn, vàng được coi là một kênh phòng thủ chính đáng. Tuy nhiên, khi vàng trở thành công cụ đầu cơ, hệ quả là dòng vốn bị “chôn” thay vì chảy vào nền kinh tế thực.

Nhận thức được điều này, Chính phủ đã liên tục ban hành các chính sách quyết liệt. Nghị định 232/2025/NĐ-CP là một ví dụ điển hình. Nghị định này không chỉ chấm dứt thế độc quyền kéo dài hơn một thập kỷ trên thị trường vàng, mà còn tạo ra một cơ chế quản lý mới, vừa đảm bảo sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, vừa giữ vai trò giám sát chặt chẽ của Nhà nước.

Thị trường thiếu, dòng tiền “chạy” vào vàng

Các chuyên gia tại Diễn đàn Hoạch định Tài chính Cá nhân chỉ ra rằng, lý do người Việt “mải miết” chạy theo giá vàng là do thiếu các kênh đầu tư thay thế hấp dẫn.

Tiến sĩ Đinh Thế Hiển cho rằng, thị trường tài chính Việt Nam còn nhiều hạn chế về các sản phẩm chất lượng.

Chứng khoán tuy đã có lịch sử lâu năm nhưng vẫn thiếu sự đa dạng về sản phẩm và chứng chỉ quỹ.

Ngành bảo hiểm mới chỉ có một số quỹ cơ bản.

Bất động sản chưa có định chế hoàn chỉnh để trở thành kênh đầu tư minh bạch.

Tiền số thì chưa có khung pháp lý rõ ràng.

Chính sự hạn chế này đã khiến dòng tiền nhàn rỗi trong dân đổ mạnh vào vàng. Trong khi đó, tại các thị trường phát triển như Mỹ, nhà đầu tư có thể tiếp cận đa dạng các công cụ minh bạch và hiệu quả, giúp dòng vốn được hướng vào những lĩnh vực trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Do đó, dù các chính sách như Nghị định 232 là bước khởi đầu quan trọng, nhưng để thực sự giải quyết tận gốc vấn đề, các cơ quan quản lý và thị trường cần phối hợp đa dạng hóa các kênh đầu tư hiện đại. Điều này sẽ giúp chuyển hóa dòng tiền nhàn rỗi từ vàng vào các kênh sinh lời chính thức, biến nó thành động lực trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế.