Chiến sự Mỹ - Iran leo thang: Nga “Ngồi không hứng vàng”? Khi giá dầu bùng nổ và điện Kremlin trở thành người thắng thầm lặng

Trong khi thế giới đang tập trung vào căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran, một bên thứ ba lại đang âm thầm hưởng lợi từ biến động của thị trường năng lượng toàn cầu. Đó chính là Nga.

Sự leo thang xung đột tại Trung Đông đã khiến giá dầu và khí đốt toàn cầu biến động mạnh. Và trong bối cảnh đó, Nga - quốc gia sở hữu một trong những nguồn tài nguyên năng lượng lớn nhất thế giới - đang có cơ hội “ngư ông đắc lợi” hiếm thấy trong nhiều năm qua.

Dầu Urals đảo chiều ngoạn mục: Từ bán tháo sang bán premium

Trong suốt giai đoạn bị cấm vận sau cuộc chiến Ukraine, dầu Urals của Nga thường phải bán với mức chiết khấu rất sâu so với dầu Brent.

Có thời điểm dầu Urals chỉ khoảng 40 USD/thùng và thấp hơn Brent 20–30 USD/thùng. Nhưng khi chiến sự Trung Đông bùng nổ, cục diện đã thay đổi nhanh chóng.

Theo các nguồn giao dịch năng lượng quốc tế dầu Nga bán sang India hiện cao hơn dầu Brent khoảng 4–5 USD/thùng và lần đầu tiên trong lịch sử, dầu Nga không còn bị bán chiết khấu mà được bán premium. Điều này giúp doanh thu mỗi thùng dầu tăng thêm khoảng 14–18 USD. Một cú đảo chiều ngoạn mục cho ngành dầu mỏ Nga sau nhiều năm chịu áp lực cấm vận.

Ấn Độ trở thành “van xả” cho dầu Nga

Một yếu tố quan trọng giúp Nga tận dụng cơ hội này là nhu cầu lớn từ Ấn Độ. Hiện tại khoảng 9,5 triệu thùng dầu Nga đang trên biển chờ cập cảng Ấn Độ

Đáng chú ý, Narendra Modi cũng đã phát đi thông điệp khá rõ ràng rằng Ấn Độ sẽ mua dầu ở nơi có giá tốt nhất để bảo vệ hoạt động của các nhà máy lọc dầu.

Trong khi đó, United States đã tạm thời cấp phép 30 ngày cho Ấn Độ mua dầu Nga nhằm giải quyết lượng dầu đang kẹt trên biển.

Dù đây chỉ là quyết định tạm thời, nhưng trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh, nó đã tạo ra một “cửa sổ vàng” để Nga bán được dầu với giá cao hơn cho nhiều khách hàng khác như Trung Quốc và các thị trường châu Á.

Khí đốt Nga: Trúng đậm nhờ khủng hoảng LNG

Không chỉ dầu mỏ, khí đốt Nga cũng đang hưởng lợi lớn từ sự gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Ngay trong tuần đầu tiên của xung đột giá khí đốt châu Âu tăng tới 58%. Nguyên nhân do nhiều tuyến vận chuyển năng lượng qua Trung Đông bị đe dọa và sản lượng LNG từ Qatar bị gián đoạn.Kết quả là Europe lại phải cạnh tranh khốc liệt để mua LNG từ các nguồn còn lại - bao gồm cả Nga.

Điều này thậm chí khiến kế hoạch cấm nhập LNG Nga của châu Âu dự kiến vào tháng 4 có nguy cơ phải trì hoãn.

Putin và “chiến lược năng lượng linh hoạt”

Trước bối cảnh thuận lợi này, Tổng thống Vladimir Putin đã đưa ra một tuyên bố khá đáng chú ý. Ông cho biết Nga hoàn toàn có thể ngừng bán khí đốt cho châu Âu và chuyển sang các thị trường sẵn sàng trả giá cao hơn

Theo ông, đây đơn thuần là “business – kinh doanh thuần túy.” Nga vẫn cam kết cung cấp khí đốt cho các đối tác thân cận ở Đông Âu như Slovakia, Hungary. Nhưng thông điệp rất rõ ràng là năng lượng sẽ đi tới nơi trả giá cao nhất.

Góc nhìn vĩ mô: Vì sao Nga đang hưởng lợi?

Có ba yếu tố giúp Nga trở thành “người chiến thắng thầm lặng”:

1️⃣ Giá năng lượng tăng mạnh

Chiến tranh luôn khiến thị trường năng lượng biến động.

Nga là một trong ba nhà xuất khẩu năng lượng lớn nhất thế giới, nên giá tăng đồng nghĩa nguồn thu ngân sách tăng.

2️⃣ Thị trường châu Á đang khát năng lượng

Các nền kinh tế như Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Nam Á đều có nhu cầu năng lượng rất lớn. Điều này giúp Nga dễ dàng tái định hướng dòng chảy dầu khí từ châu Âu sang châu Á.

3️⃣ Nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn

Bất ổn tại Trung Đông khiến vận chuyển dầu qua Hormuz và nguồn LNG Trung Đông đều gặp rủi ro. Khi nguồn cung giảm, các nhà xuất khẩu lớn như Nga tự nhiên trở nên quan trọng hơn.

Tuy nhiên Nga vẫn chưa hoàn toàn “về đích”

Dù hưởng lợi từ giá năng lượng, ngân sách Nga vẫn đối mặt với nhiều thách thức như chi phí chiến tranh, các lệnh trừng phạt tài chính và hạn chế tiếp cận công nghệ năng lượng. Tuy nhiên, giá dầu và khí đốt tăng mạnh đang giúp Nga có thêm “không gian tài khóa” để cân bằng ngân sách trong ngắn hạn.

Tác động tới thị trường năng lượng toàn cầu và Việt Nam

Sự biến động của giá dầu có thể kéo theo nhiều hệ quả như giá xăng dầu toàn cầu tăng, chi phí vận tải và sản xuất leo thang và áp lực lạm phát quay trở lại.

Đối với Việt Nam, giá dầu tăng có thể hỗ trợ nhóm cổ phiếu dầu khí nhưng gây áp lực lên chi phí sản xuất và tiêu dùng.

Kết luận

Xung đột Mỹ - Iran đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu bước vào một chu kỳ biến động mạnh.

Trong bức tranh đó, Nga - dù không trực tiếp tham chiến - lại đang tận dụng cơ hội để bán dầu và khí đốt với giá cao hơn, thu hẹp tác động của các lệnh cấm vận trước đây. Đây là minh chứng rõ ràng cho một quy luật quen thuộc của địa chính trị là trong khủng hoảng của người này luôn tồn tại cơ hội của người khác.

💬 Theo bạn, giá dầu có thể vượt 120 USD/thùng nếu chiến sự Trung Đông tiếp tục leo thang?

Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận và đừng quên follow Quốc Việt để cập nhật liên tục các góc nhìn vĩ mô, chiến sự địa chính trị và tác động tới thị trường chứng khoán - những yếu tố đang chi phối dòng tiền toàn cầu và cơ hội đầu tư tại Việt Nam.