Biến vàng trong két thành động lực phát triển

Các chuyên gia kinh tế đề xuất huy động vàng trong dân thành nguồn lực phát triển kinh tế, nhưng nhấn mạnh thách thức lớn nhất là niềm tin của người dân. Học hỏi kinh nghiệm quốc tế, giải pháp được hướng tới là số hóa vàng và phát triển các sản phẩm tài chính minh bạch, có khả năng quy đổi linh hoạt.

Tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 ngày 4/11, một trong những trọng tâm được nhấn mạnh là việc huy động vàng trong dân, biến tài sản nhàn rỗi này thành nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế quốc gia.

Ông Đặng Văn Thành, Chủ tịch Tập đoàn TTC, nhận định vàng là một kênh đầu tư đặc trưng của Việt Nam và khu vực Á Đông. Tại Câu lạc bộ Thương hiệu Việt, nhiều người đặt câu hỏi về xu hướng mua vàng của giới trẻ so với thế hệ trước. Ông lý giải rằng hiện nay, vàng được xem là tài sản trú ẩn an toàn, không chỉ để làm trang sức mà còn bảo toàn giá trị tài sản. Thống kê quốc tế cũng cho thấy lượng vàng trong dân Việt Nam ở mức rất lớn.

Ông Thành đánh giá việc cơ quan quản lý xem xét thành lập sàn vàng là tín hiệu tích cực, phản ánh cách tiếp cận thị trường hơn. Tuy nhiên, bước đầu tiên cần rà soát Nghị định 24, văn bản điều chỉnh thị trường vàng hơn một thập kỷ qua, để cập nhật phù hợp thực tiễn. Theo ông, vàng không thể thay thế thị trường vốn; mục tiêu chính khi huy động vàng trong dân phải là chuyển một phần thành dự trữ quốc gia với chi phí hợp lý. “Huy động vàng để cho vay hay kinh doanh như trước đây là không khả thi và rất rủi ro”, ông nhấn mạnh.

Thách thức lớn nhất: Niềm tin

Theo ông Thành, tâm lý người dân là thách thức chính, bởi vàng lâu nay được xem là “kênh cất trữ niềm tin”. Nếu cơ chế huy động thiếu minh bạch, an toàn và hấp dẫn, người dân khó tự nguyện tham gia.

Chuyên gia tài chính độc lập Trần Đình Tú cho rằng để số hóa vàng, hai yếu tố tiên quyết là niềm tin và tự nguyện. Người dân chỉ chuyển từ “vàng vật chất” sang vàng số khi Nhà nước đảm bảo tính quy đổi tức thời, chi phí thấp và minh bạch. Nếu không, họ sẽ tiếp tục giữ vàng miếng. Ông Tú nhấn mạnh, cơ quan quản lý cần tránh tạo cảm giác can thiệp hành chính, đồng thời phát triển các sản phẩm tài chính gắn với vàng — chứng chỉ vàng số, trái phiếu vàng, tài khoản vàng — nhưng phải bảo đảm người dân có thể đổi lại vàng vật chất bất cứ lúc nào.

Học hỏi kinh nghiệm quốc tế

TS Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital, nhận định huy động vàng trong giai đoạn 2026-2030 là hướng đi “rất thú vị nhưng cũng đầy thách thức”. Ông Tuấn chỉ ra ba mô hình tiêu biểu trên thế giới:

Mỹ (1933): Chính phủ thu hồi toàn bộ vàng trong dân, nhưng mô hình này không khả thi với Việt Nam.

Ấn Độ: Phát hành trái phiếu vàng, huy động được 150–200 tỷ USD; người dân chuyển từ vàng vật chất sang trái phiếu. Thực thi đòi hỏi hệ thống vận hành và giám sát chặt chẽ.

Trung Quốc: Kết hợp sàn vàng vật chất và phi vật chất, cho phép giao dịch và chuyển đổi linh hoạt.

Ông Tuấn kết luận: chuyển từ vàng vật chất sang vàng số là cần thiết, nhưng triển khai thực sự là một bài toán phức tạp, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cơ chế, niềm tin và hạ tầng vận hành.