Trong chuyến thăm cấp nhà nước tại Qatar, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã yêu cầu Giám đốc điều hành Apple – ông Tim Cook – dừng việc xây dựng các nhà máy sản xuất iPhone tại Ấn Độ để phục vụ thị trường Mỹ, đồng thời thúc đẩy Apple tăng sản lượng ngay tại nội địa Hoa Kỳ.

“Tôi vừa có chút khúc mắc với Tim Cook hôm qua. Ông ấy đang xây dựng khắp nơi ở Ấn Độ. Tôi nói: ‘Tôi không muốn anh xây dựng ở Ấn Độ,’” – Trump chia sẻ. Theo ông, sau buổi trao đổi này, Apple sẽ tăng cường sản xuất tại Mỹ.

Hiện phía đại diện Apple tại Ấn Độ chưa đưa ra bình luận chính thức.

Phát ngôn này của ông Trump có thể ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch của Apple trong việc chuyển phần lớn sản lượng iPhone bán tại Mỹ sang sản xuất tại Ấn Độ vào cuối năm 2026. Đây là một phần trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc để giảm thiểu rủi ro từ chiến tranh thương mại và căng thẳng địa chính trị. Dù phần lớn iPhone hiện vẫn được lắp ráp tại Trung Quốc, Apple đã cam kết chi 500 tỷ USD trong 4 năm tới để đầu tư tại Mỹ.

Tuy nhiên, việc xây dựng toàn bộ chuỗi sản xuất iPhone từ đầu tại Mỹ không phải điều dễ dàng, kể cả với một tập đoàn dồi dào tiền mặt như Apple. Chuỗi cung ứng phức tạp và lực lượng lao động có tay nghề – vốn đã hình thành tại Trung Quốc qua nhiều năm – hiện vẫn chưa thể thay thế nhanh chóng ở Mỹ. Trong khi đó, chi phí lao động và sản xuất tại Mỹ lại rất cao.

Ngược lại, Ấn Độ hiện là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất của Apple, với lượng người tiêu dùng lớn đang khao khát sở hữu các sản phẩm cao cấp. Quốc gia này cũng có nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất trong nước.

“Đây là chiến lược quen thuộc của Trump: Ông ấy muốn Apple tăng cường nội địa hóa và xây dựng chuỗi cung ứng tại Mỹ – nhưng điều này sẽ không thể xảy ra chỉ sau một đêm,” ông Tarun Pathak, Giám đốc nghiên cứu tại hãng phân tích Counterpoint, nhận định. “Việc sản xuất tại Mỹ sẽ đắt đỏ hơn nhiều so với lắp ráp tại Ấn Độ.”

Apple bắt đầu đẩy nhanh việc dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc kể từ khi đại dịch COVID-19 khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn nghiêm trọng. Những đợt áp thuế trong nhiệm kỳ trước của ông Trump, cùng với căng thẳng Mỹ - Trung, đã thúc đẩy công ty tìm kiếm các lựa chọn thay thế.

Hiện tại, các nhà máy tại Ấn Độ đã sản xuất hơn 40 triệu iPhone mỗi năm – chiếm khoảng 20% tổng sản lượng toàn cầu. Tuy ông Trump bày tỏ mong muốn Apple sản xuất iPhone tại Mỹ, nhưng việc thiếu hụt kỹ sư và nhân công lành nghề trong ngành sản xuất điện tử sẽ là rào cản lớn trong ngắn hạn.

“Apple có một chuỗi cung ứng tinh vi được xây dựng qua nhiều năm,” ông Pathak nói. “Việc chuyển toàn bộ ra khỏi Ấn Độ hoặc Trung Quốc sẽ cực kỳ khó khăn.”

Dù vậy, Trump cũng tỏ ra chấp nhận việc Apple sản xuất iPhone tại Ấn Độ cho thị trường nội địa nước này: “Anh có thể xây dựng ở Ấn Độ nếu muốn – để phục vụ người Ấn Độ,” ông nói thêm.

Ngoài ra, ông Trump cũng tiết lộ rằng Ấn Độ đang đề xuất giảm thuế nhập khẩu với hàng hóa Mỹ trong các cuộc đàm phán thương mại song phương. Ông cho biết rào cản thuế quan hiện tại khiến việc bán hàng Mỹ tại Ấn Độ – quốc gia đông dân nhất thế giới – trở nên vô cùng khó khăn.

Theo Bloomberg, trong năm tài chính kết thúc tháng 3 vừa qua, Apple đã lắp ráp lượng iPhone trị giá 22 tỷ USD tại Ấn Độ – tăng gần 60% so với năm trước đó. Các đối tác sản xuất chính gồm Foxconn, Tata và Pegatron hiện đều đang mở rộng công suất tại miền Nam Ấn Độ.

Chắc chắn rồi, dưới đây là phần bình luận thêm bạn có thể chèn vào cuối bài viết, phù hợp với văn phong diễn đàn tài chính và dành cho nhà đầu tư Việt Nam:

Thực tế, Apple hiện đã có hoạt động sản xuất tại Việt Nam – chủ yếu tập trung vào các sản phẩm như AirPods, Apple Watch và một phần linh kiện cho iPad và MacBook thông qua các đối tác như Foxconn, Luxshare, GoerTek... Tuy nhiên, iPhone – sản phẩm mang lại doanh thu chủ lực – vẫn chưa được lắp ráp tại Việt Nam ở quy mô lớn.

Việc ông Trump gây áp lực buộc Apple phải giảm sự phụ thuộc vào Ấn Độ có thể mở ra cơ hội cho các quốc gia Đông Nam Á khác, đặc biệt là Việt Nam – nơi đã và đang nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. So với Mỹ, chi phí lao động tại Việt Nam rẻ hơn rất nhiều, trong khi hạ tầng công nghiệp và chính sách thu hút FDI cũng ngày càng cải thiện. Việt Nam còn có lợi thế về địa lý gần Trung Quốc, giúp dễ dàng phối hợp với chuỗi cung ứng hiện hữu.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận thực tế rằng để Việt Nam thay thế được vai trò mà Ấn Độ đang nắm giữ trong mảng sản xuất iPhone là điều không dễ dàng. Ấn Độ có quy mô dân số lớn, lực lượng lao động dồi dào, và đã được Apple đầu tư xây dựng năng lực sản xuất suốt nhiều năm qua, với hơn 40 triệu chiếc iPhone sản xuất mỗi năm. Trong khi đó, Việt Nam vẫn chưa có dây chuyền lắp ráp hoàn chỉnh cho dòng sản phẩm này.

Dù vậy, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang phân mảnh và các tập đoàn công nghệ lớn như Apple không muốn “bỏ trứng vào một giỏ”, Việt Nam hoàn toàn có thể tiếp tục mở rộng vai trò trong chiến lược “China + 1”. Thậm chí, nếu tận dụng tốt các căng thẳng địa chính trị và tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, Việt Nam hoàn toàn có thể là điểm đến thay thế hoặc bổ sung cho cả Ấn Độ lẫn Trung Quốc trong dài hạn.

Tóm lại, việc Apple bị gây áp lực rút bớt sản xuất khỏi Ấn Độ có thể mở ra những cơ hội tiềm năng cho Việt Nam – nhưng đi kèm cũng là thách thức lớn về nhân lực, công nghệ và quy mô sản xuất. Đây là điều mà giới đầu tư trong nước, đặc biệt là nhóm quan tâm đến cổ phiếu FDI và bất động sản khu công nghiệp, cần theo dõi sát sao.