Chương trình phát triển nhà ở xã hội đang ghi nhận những bước tiến đáng kể sau nhiều năm đối mặt với rào cản về thủ tục, quỹ đất và nguồn vốn.

Tại cuộc đối thoại giữa Chính phủ với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết cả nước hiện có 781 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô khoảng 720.055 căn hộ. Số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư hiện tương đương khoảng 72% mục tiêu phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030.

Để duy trì đà tăng trưởng nguồn cung, Chính phủ đã giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương trong giai đoạn 2026-2030. Riêng năm nay, mục tiêu đặt ra là 158.723 căn hộ, trong đó 26 địa phương đã hoàn thành hoặc vượt kế hoạch được giao.

Dù vậy, bài toán nhà ở cho người thu nhập thấp vẫn chưa dễ giải. Nguồn cung nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê dài hạn còn hạn chế, trong khi giá nhà tại nhiều đô thị tiếp tục neo ở mức cao, vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người dân.

Theo ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, nguồn cung đang cải thiện nhưng vẫn chưa theo kịp nhu cầu rất lớn từ người lao động, công nhân và nhóm thu nhập trung bình tại các thành phố lớn cũng như khu công nghiệp.

Ông cho rằng hiệu quả của chương trình không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng căn hộ hoàn thành. Quan trọng hơn là dự án phải nằm ở vị trí phù hợp, có kết nối hạ tầng thuận tiện, giá bán hợp lý và thực sự đáp ứng nhu cầu của người dân.

Bên cạnh mô hình nhà ở xã hội để bán, Chính phủ đang thúc đẩy mạnh phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn nhằm tạo thêm lựa chọn cho người dân.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, định hướng này phù hợp với thực tế khi không phải người lao động nào cũng đủ khả năng tích lũy để sở hữu nhà ở. Với nhiều công nhân và lao động trẻ, một căn hộ cho thuê giá hợp lý là giải pháp thiết thực hơn trong ngắn hạn.

Hiện nhiều địa phương đã triển khai các chương trình nhà ở cho thuê với sự tham gia ngày càng tích cực của doanh nghiệp. Các chính sách ưu đãi về tín dụng, lãi suất và thủ tục đầu tư được kỳ vọng sẽ giúp phân khúc này phát triển nhanh hơn trong thời gian tới.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc phát triển nhà ở xã hội cần gắn với quy hoạch đô thị và hệ thống hạ tầng đồng bộ. Một dự án chỉ phát huy giá trị khi nằm gần nơi làm việc, trường học, bệnh viện và các dịch vụ thiết yếu.

Một điểm đáng chú ý là sự tham gia trực tiếp của tổ chức Công đoàn vào lĩnh vực phát triển nhà ở xã hội dành cho công nhân.

Theo Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Lê Văn Nghĩa, Luật Nhà ở 2023 đã chính thức xác định Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là một trong những chủ thể được tham gia đầu tư nhà ở xã hội.

Trong giai đoạn 2024-2025, tổ chức Công đoàn đang triển khai 3 dự án nhà ở công nhân cho thuê tại Bắc Ninh và Vĩnh Long với tổng quy mô 1.722 căn hộ. Các dự án dự kiến hoàn thành từ năm 2027.

Theo kế hoạch, ngoài các dự án đang triển khai, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sẽ tiếp tục đầu tư thêm từ 10-15 dự án mới với quy mô khoảng 9.000 căn hộ. Nếu hoàn thành đúng tiến độ, tổng số căn hộ do Công đoàn đầu tư sẽ đạt khoảng 10.700 căn, vượt chỉ tiêu 10.000 căn được giao đến năm 2030.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở giá phù hợp vẫn rất lớn, chương trình nhà ở xã hội đang bước sang giai đoạn tăng tốc với sự tham gia của nhiều chủ thể hơn trước. Tuy nhiên, yếu tố quyết định thành công không chỉ là số lượng căn hộ được xây dựng mà còn là khả năng đáp ứng đúng nhu cầu, đúng khả năng chi trả và tạo ra môi trường sống bền vững cho người dân.