Xung đột Trung Đông trước ngã rẽ Islamabad

Sáng nay (11/4), cả thế giới đổ dồn sự chú ý về Islamabad (Pakistan) – nơi diễn ra cuộc đối đầu trực diện trên bàn đàm phán giữa Mỹ và Iran. Trong bối cảnh bom đạn vẫn rơi tại Lebanon và eo biển Hormuz bị bóp nghẹt, kết quả của cuộc gặp này không chỉ quyết định vận mệnh Trung Đông mà còn trực tiếp rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.

Với sự xuất hiện của những nhân vật quyền lực nhất từ hai phía, cuộc thương lượng tại Islamabad được ví như một "canh bạc tất tay" nhằm cứu vãn lệnh ngừng bắn đang đứng bên bờ vực đổ vỡ.

Islamabad bước vào trạng thái an ninh cao độ trước cuộc gặp được xem là bước ngoặt của xung đột Trung Đông. Các tuyến phố vắng lặng, lực lượng quân sự dày đặc, mọi thông tin tổ chức đều được giữ kín, phản ánh mức độ nhạy cảm của cuộc đàm phán đầu tiên kể từ khi chiến sự bùng phát.

Một lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần đã mở ra cánh cửa đối thoại. Tuy nhiên, nền tảng của thỏa thuận này vẫn mong manh khi các đợt không kích tại Lebanon chưa dừng lại, làm gia tăng nguy cơ đổ vỡ ngay trước giờ G.

Phái đoàn Mỹ dự kiến do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng các đặc phái viên cấp cao. Phía Iran nhiều khả năng cử Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf – một nhân vật có lập trường cứng rắn – làm trưởng đoàn. Sự hiện diện của các quốc gia Vùng Vịnh cho thấy phạm vi ảnh hưởng của cuộc đàm phán không dừng ở song phương.

Trở ngại lớn nhất nằm ở nội dung thương lượng. Iran đưa ra khung đề xuất với các yêu cầu cao như kiểm soát eo biển Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt và bồi thường chiến tranh. Ngược lại, phía Mỹ đặt điều kiện về hạn chế hạt nhân, kiểm soát uranium và khôi phục lưu thông hàng hải. Khoảng cách lập trường vẫn rất rộng.

Eo biển Hormuz tiếp tục là “điểm nghẽn” then chốt. Lưu lượng tàu qua khu vực này hiện ở mức cực thấp, hàng trăm tàu bị mắc kẹt, kéo theo rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Bất kỳ thỏa thuận nào không giải quyết được nút thắt này đều khó tạo ra ổn định thực sự.

Lebanon cũng trở thành điểm xung đột mới trong đàm phán. Iran coi đây là phần không thể tách rời của thỏa thuận, trong khi Mỹ và Israel lại tách biệt vấn đề. Những đợt không kích gần đây càng khiến mâu thuẫn thêm sâu sắc, đẩy tiến trình ngoại giao vào thế khó.

Tín hiệu từ hai phía vẫn trái chiều. Washington thể hiện sự lạc quan thận trọng, trong khi Tehran khẳng định vị thế sau xung đột và không dễ nhượng bộ. Khoảng cách nhận thức này khiến khả năng đạt đột phá trong thời gian ngắn trở nên mong manh.

Dù vậy, cuộc gặp tại Islamabad nhiều khả năng chỉ là bước khởi đầu cho chuỗi đàm phán kéo dài. Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và áp lực năng lượng đan xen, thế giới đang dõi theo liệu ngoại giao có đủ sức hạ nhiệt một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất hiện nay.