Xung đột thương mại Mỹ – Brazil leo thang: Nông sản toàn cầu đối mặt rủi ro mới

Ngày 9/7/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Brazil bắt đầu từ ngày 1/8 tới. Động thái này lập tức vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ từ phía chính phủ Brazil. Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva cho rằng cáo buộc Mỹ bị thâm hụt thương mại với Brazil là "hoàn toàn sai sự thật", đồng thời tuyên bố Brazil sẽ áp dụng các biện pháp đáp trả tương xứng theo Luật Thương mại Đối ứng.

Đáng chú ý, theo thống kê chính thức từ Hoa Kỳ, trong 15 năm qua, Mỹ đã đạt thặng dư thương mại tích lũy hơn 410 tỷ USD với Brazil, bao gồm cả hàng hóa và dịch vụ. Do đó, việc Mỹ đơn phương gia tăng thuế được giới quan sát đánh giá là một động thái chính trị - kinh tế phức tạp hơn là một biện pháp cân bằng thương mại đơn thuần.

Tác động trực tiếp đến thị trường hàng hóa – nông sản

Brazil là một trong những quốc gia có ảnh hưởng lớn nhất tới thị trường nông sản toàn cầu. Quốc gia Nam Mỹ này hiện:

Dẫn đầu thế giới về xuất khẩu đậu tương.

Nằm trong nhóm top 3 toàn cầu về ngô, cà phê, thịt bò và đường mía.

Việc Mỹ áp thuế 50% lên hàng hóa từ Brazil không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp Brazil, mà còn đe dọa đến chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu, trong đó Mỹ cũng là một mắt xích lớn.

Ngắn hạn: giá nông sản Mỹ có thể bật tăng

Trong ngắn hạn, các nhà đầu tư và đầu mối xuất khẩu kỳ vọng rằng nông sản Mỹ sẽ hưởng lợi gián tiếp từ việc hàng hóa Brazil mất tính cạnh tranh tại thị trường Mỹ. Điều này có thể thúc đẩy giá các mặt hàng như:

Đậu tương và ngô trên sàn CBOT, Cà phê arabica và robusta trên ICE, trong bối cảnh dòng hàng từ Brazil gặp cản trở về thuế quan.

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng thị trường Mỹ không thể ngay lập tức thay thế hoàn toàn nguồn cung từ Brazil. Nhiều mặt hàng – đặc biệt là cà phê và thịt bò – vốn phụ thuộc lớn vào năng lực xuất khẩu của Brazil, có thể sẽ gây ra áp lực giá tiêu dùng nội địa tại Mỹ, đồng thời ảnh hưởng đến các doanh nghiệp chế biến.

Dài hạn: nguy cơ phân mảnh chuỗi cung ứng và mất ổn định giá

Nếu căng thẳng kéo dài, thị trường có thể chứng kiến sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu. Các doanh nghiệp đa quốc gia có thể buộc phải tìm nguồn cung thay thế hoặc phân bổ lại hoạt động sản xuất, khiến chi phí đầu vào tăng cao, và giá hàng hóa nông sản trở nên kém ổn định hơn trong trung – dài hạn.

Hệ lụy lan rộng ra BRICS và địa chính trị thương mại

Không thể tách rời yếu tố địa chính trị trong cuộc xung đột lần này. Brazil là một trong những thành viên chủ chốt của khối BRICS – liên minh đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào đồng USD và thiết lập ảnh hưởng kinh tế độc lập với phương Tây. Việc Mỹ chọn Brazil làm đối tượng đánh thuế có thể là bước đi mang tính răn đe, nhưng đồng thời cũng kích thích phản ứng tập thể từ các nền kinh tế đang phát triển.

Kết luận

Việc Mỹ – Brazil đối đầu bằng thuế quan trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu còn mong manh sau đại dịch và căng thẳng địa chính trị Nga – Ukraine, Trung Quốc – Mỹ, sẽ tạo thêm rủi ro mới cho thị trường hàng hóa.

Các nhà đầu tư, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhà giao dịch nông sản cần đặc biệt theo dõi diễn biến chính sách từ hai quốc gia này trong những tuần tới để kịp thời điều chỉnh chiến lược giao dịch và quản trị rủi ro hiệu quả.