WTO hạ dự báo thương mại toàn cầu do chính sách thuế của Mỹ

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vừa cắt giảm dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu, chuyển từ xu hướng tăng trưởng vững chắc sang suy giảm trong năm 2025. Nguyên nhân chính đến từ chính sách thuế quan leo thang dưới thời Tổng thống Donald Trump, gây ra làn sóng bất ổn thương mại trên toàn cầu.

 

Trong báo cáo công bố ngày 16/4, WTO cảnh báo rằng, nếu Mỹ áp thuế đối ứng 10% lên phần lớn các quốc gia, khối lượng thương mại hàng hóa toàn cầu sẽ giảm 0,2% trong năm 2025, thay vì tăng 3% như dự báo trước. Kịch bản này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến Bắc Mỹ, nơi xuất khẩu có thể giảm mạnh 12,6% trong năm nay.

WTO lưu ý rằng, các rủi ro bổ sung bao gồm việc Mỹ triển khai toàn bộ các gói thuế hiện đang bị đình chỉ và sự lan tỏa rộng hơn của bất ổn thương mại ra ngoài các mối quan hệ trực tiếp với Mỹ. Nếu điều này xảy ra, tổng thiệt hại có thể khiến thương mại toàn cầu giảm tới 1,5% vào năm 2025.

Căng thẳng Mỹ - Trung leo thang, kinh tế toàn cầu đối mặt rủi ro tách rời

Tổng Giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala bày tỏ lo ngại sâu sắc về viễn cảnh Mỹ và Trung Quốc “tách rời” về kinh tế. Theo WTO, thương mại hàng hóa giữa hai quốc gia này có thể giảm tới 81%, thậm chí 91% nếu không có các miễn trừ gần đây đối với mặt hàng như điện thoại thông minh.

Bà cảnh báo rằng, nếu xu hướng phân mảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục lan rộng theo hướng địa chính trị, GDP toàn cầu có thể mất tới 7% trong dài hạn.

Thương mại toàn cầu giảm tốc sau năm 2024 tăng trưởng mạnh

Các diễn biến này xuất hiện sau một năm 2024 khá khả quan, với thương mại hàng hóa toàn cầu tăng 2,9% và thương mại dịch vụ tăng 6,8%. Tuy nhiên, đầu tháng 4 năm nay, Tổng thống Trump đã khiến các thị trường choáng váng khi tuyên bố áp thuế đối ứng lên hàng nhập khẩu từ hơn 180 quốc gia.

Trung Quốc là nước bị ảnh hưởng nặng nhất, khi Mỹ tuyên bố áp thuế lên tới 245% với một số mặt hàng, đáp lại Bắc Kinh cũng áp thuế trả đũa ở mức 125% đối với hàng hóa Mỹ.

Ralph Ossa, nhà kinh tế trưởng của WTO, nhận định rằng cuộc chiến thuế quan này có thể gây ra sự suy giảm mạnh mẽ trong thương mại song phương Mỹ - Trung, kéo theo những hệ lụy lan rộng.

Thương mại chuyển hướng, cơ hội cho các nền kinh tế khác?

WTO cho biết, mặc dù Mỹ sẽ chịu tác động nặng nề nhất, các khu vực khác như châu Á và châu Âu vẫn có thể duy trì đóng góp tích cực, nhưng mức tăng trưởng thương mại toàn cầu sẽ giảm một nửa, chỉ còn 0,6 điểm phần trăm.

Ngoài ra, sự gián đoạn trong thương mại Mỹ - Trung dự kiến sẽ tạo ra sự chuyển hướng thương mại rõ rệt, khi Trung Quốc thúc đẩy xuất khẩu sang các khu vực khác ngoài Bắc Mỹ, với mức tăng từ 4-9%.

Mặt khác, Mỹ sẽ giảm nhập khẩu từ Trung Quốc trong các lĩnh vực như dệt may, thiết bị điện, mở ra cơ hội cho các nhà cung cấp thay thế, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển.

UNCTAD cũng hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu

Cùng ngày, Cơ quan Thương mại và Phát triển của Liên hợp quốc (UNCTAD) cũng đưa ra dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 chỉ đạt 2,3%, thấp hơn so với mức 2,8% của năm 2024, do căng thẳng thương mại kéo dài và lan rộng.