Washington giảm hiện diện quân sự tại NATO

Rò rỉ văn bản mật từ Washington đầu tháng 6 phơi bày một thực tế nghiệt ngã: Chính quyền Tổng thống Donald Trump chuẩn bị cắt giảm sâu các cam kết quân sự cốt lõi dành cho NATO. Không còn là những lời đe dọa suông trên bàn nghị sự, lệnh rút bớt hàng loạt chiến đấu cơ, tàu sân bay và khí tài trinh sát chiến lược đang chính thức đặt dấu chấm hết cho kỷ nguyên 80 năm châu Âu được bao bọc dưới chiếc ô an ninh miễn phí của Mỹ.

Sau gần 80 năm giữ vai trò trụ cột an ninh của châu Âu, Washington được cho là đang chuẩn bị thu hẹp đáng kể hiện diện quân sự, mở ra một giai đoạn đầy thách thức đối với NATO.

Washington giảm hiện diện quân sự tại NATO

Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là đang chuẩn bị cắt giảm mạnh lực lượng quân sự Mỹ tham gia các hoạt động của NATO tại châu Âu. Động thái này được xem là bước ngoặt lớn trong chính sách an ninh xuyên Đại Tây Dương, đồng thời phản ánh xu hướng Washington muốn giảm bớt vai trò bảo trợ quân sự cho các đồng minh.

Theo tài liệu gửi tới các nước NATO đầu tháng 6, Mỹ dự kiến giảm số lượng tiêm kích F-16 và F-15E từ khoảng 150 xuống còn 100 chiếc. Máy bay tuần thám biển sẽ giảm từ 26 xuống 15 chiếc, trong khi toàn bộ 8 máy bay tiếp dầu hiện diện tại châu Âu có thể bị rút khỏi khu vực.

Không dừng ở đó, kế hoạch còn bao gồm việc điều chuyển tàu sân bay, tàu ngầm mang tên lửa, nhiều tàu chiến cùng các nhóm máy bay ném bom chiến lược sang các khu vực ưu tiên khác.

Nếu được triển khai, đây sẽ là đợt cắt giảm quy mô lớn nhất của Mỹ đối với NATO trong nhiều thập kỷ. Các chuyên gia cảnh báo điều này có thể làm suy yếu năng lực giám sát, trinh sát cũng như khả năng tiến hành các đòn tấn công tầm xa của liên minh.

Giới chức Mỹ chưa công bố lộ trình cụ thể, song nhiều nguồn tin cho rằng tiến độ thực hiện có thể nhanh hơn dự đoán của các đồng minh châu Âu.

Trong nhiều năm qua, ông Donald Trump liên tục chỉ trích việc Mỹ phải gánh phần lớn chi phí bảo vệ NATO và yêu cầu các nước châu Âu tăng mạnh ngân sách quốc phòng. Tuy nhiên, trước đây Washington chủ yếu điều chỉnh lực lượng ở quy mô hạn chế. Kế hoạch mới cho thấy cách tiếp cận quyết liệt hơn nhiều.

Đối mặt với khả năng Mỹ thu hẹp vai trò, các nước châu Âu đã đẩy mạnh tái vũ trang và tăng chi tiêu quân sự. Dẫu vậy, tiến trình này vẫn gặp không ít trở ngại khi nhiều quốc gia chưa tìm được tiếng nói chung trong các chương trình phát triển khí tài chiến lược.

Theo các chuyên gia quốc phòng, vấn đề lớn nhất hiện nay không nằm ở số lượng máy bay hay tàu chiến bị rút đi, mà là niềm tin của châu Âu vào cam kết bảo vệ từ Washington đang có dấu hiệu suy giảm.

Kế hoạch xuất hiện trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu ngày càng phức tạp, trong khi Mỹ muốn tái phân bổ nguồn lực sang khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương để đối phó các thách thức chiến lược mới.

Nhiều chuyên gia nhận định đây chưa phải kịch bản tồi tệ nhất đối với NATO. Tuy nhiên, động thái của Washington đang gửi đi thông điệp rõ ràng rằng châu Âu sẽ phải chuẩn bị cho một tương lai tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về an ninh của chính mình.