VPB - lợi nhuận đạt đỉnh và sự thật?

Bối cảnh tăng trưởng mạnh của ngành ngân hàng và mục tiêu năm 2026

Năm 2025 là năm tăng trưởng bứt phá của toàn ngành ngân hàng Việt Nam khi tín dụng toàn hệ thống đạt mức tăng gần 18%, vượt mục tiêu đề ra (khoảng 16%) và cao hơn đáng kể so với các năm 2023–2024. Động lực đến từ chính sách hỗ trợ nền kinh tế với mục tiêu GDP tăng 8% – mục tiêu này đã được hoàn thành. Sang năm 2026, mục tiêu tăng trưởng tín dụng được điều chỉnh xuống còn khoảng 15%, cùng kỳ vọng GDP tăng 10%. Mặc dù tốc độ tăng có phần chậm lại, trọng tâm đang dịch chuyển sang chất lượng tăng trưởng: cải thiện chất lượng cho vay, kiểm soát rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động. Trong bối cảnh đó, VBAN – ngân hàng từng thiết lập kỷ lục tăng trưởng tín dụng tới 38,36% trong năm 2025 – sẽ đối mặt với áp lực duy trì đà tăng trưởng trong môi trường thắt chặt hơn, đặc biệt là việc siết tỷ lệ cho vay bất động sản.

Động Lực Tăng Trưởng Và Hiệu Quả Hoạt Động Của VBAN

Tăng trưởng mạnh mẽ của VBAN trong năm 2025 bắt nguồn từ nhiều yếu tố then chốt. Trước hết là sự góp vốn chiến lược từ SMBC – ngân hàng lớn của Nhật Bản – vào năm 2023, giúp VBAN tiếp cận hệ sinh thái FDI, huy động vốn quốc tế với chi phí thấp và mở rộng danh mục cho vay đa dạng hơn. Ngoài ra, việc một ngân hàng Anh sở hữu 1% vốn điều lệ cũng cho thấy niềm tin ngày càng lớn từ các tổ chức tài chính quốc tế. Về hoạt động kinh doanh, thu nhập hoạt động của VBAN tăng 25% so với năm 2024, trong đó thu nhập lãi thuần và các hoạt động ngoài lãi như dịch vụ, đầu tư chứng khoán và thu hồi nợ xấu đều đóng góp tích cực. Đặc biệt, chi phí trích lập dự phòng rủi ro giảm mạnh – từ 43% xuống còn 34% trên tổng thu nhập hoạt động – đã góp phần làm lợi nhuận trước thuế bùng nổ, đạt mức kỷ lục 30.600 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí hoạt động cũng tăng do ngân hàng mở rộng quy mô mạnh mẽ.

Chất Lượng Tài Sản Và Rủi Ro Trong Danh Mục Cho Vay

Một trong những lo ngại lớn nhất khi một ngân hàng tăng trưởng tín dụng quá nhanh là nguy cơ suy giảm chất lượng tài sản. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy tỷ lệ nợ xấu của VBAN từ năm 2023 đến 2025 duy trì xu hướng giảm dần. Điều này phản ánh môi trường lãi suất thấp và thanh khoản dồi dào, giúp khách hàng dễ dàng đảo nợ, hạn chế phát sinh nợ xấu. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LR) vẫn ở mức an toàn dù ngân hàng chủ động giảm trích lập, cho thấy chất lượng nợ được kiểm soát tốt. Về cơ cấu cho vay, VBAN từng nằm trong top 2 các ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản cao nhất (chỉ sau Techcombank), nhưng đang chủ động dịch chuyển danh mục sang các lĩnh vực khác, đặc biệt là cho vay doanh nghiệp. Song song đó, công ty con FE Credit – chuyên về cho vay tiêu dùng – được kỳ vọng sẽ là động lực tăng trưởng mới trong năm 2026, giúp VBAN giảm phụ thuộc vào lĩnh vực bất động sản đang bị siết chặt.

Áp Lực Chi Phí Huy Động Và Định Giá Cổ Phiếu VBAN

VBAN đối mặt với thách thức về chi phí huy động vốn. Cơ cấu huy động của ngân hàng vẫn phụ thuộc nhiều vào các kênh có chi phí cao như phát hành trái phiếu và vay liên ngân hàng, thay vì tiền gửi không kỳ hạn (Casa). Trong khi đó, tỷ lệ Casa của VBAN không nổi bật, khiến chi phí vốn đầu vào tăng lên, đặc biệt trong bối cảnh cuối năm 2025 khi thanh khoản hệ thống căng thẳng và lãi suất huy động 12 tháng tăng mạnh. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận净利差 (NIM), khi ngân hàng buộc phải hạ lãi suất cho vay để cạnh tranh trong khi chi phí huy động lại tăng. Hệ quả là NIM của VBAN trong năm 2025 gần như đi ngang và có xu hướng giảm dài hạn – một xu hướng chung của toàn ngành dưới áp lực hỗ trợ nền kinh tế.Về định giá, VBAN từng là cổ phiếu ngân hàng “rẻ” nhất thị trường với P/B dưới 1 vào năm 2025, tạo điều kiện cho đà tăng giá mạnh – thậm chí lên tới 100% trong giai đoạn tái định giá. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, P/B của VBAN đã tăng lên khoảng 1,4, không còn ở mức hấp dẫn như trước. Để đánh giá liệu cổ phiếu có còn rẻ hay không, cần xem xét tốc độ tăng trưởng ROE. ROE của VBAN đã phục hồi ấn tượng từ mức 8,6% năm 2023 lên 15,5% năm 2025, nhờ hiệu quả sử dụng vốn sau khi nhận vốn từ SMBC. Dự báo năm 2026, ROE có thể tiếp tục cải thiện, hướng tới mức 20% như giai đoạn 2016–2019. Đồng thời, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của VBAN rất cao – khoảng 15,5%, gấp đôi mức yêu cầu theo Basel II – cho thấy ngân hàng có dư địa lớn để mở rộng tín dụng mà không cần tăng vốn ngay.

Kết Luận: VBAN Trong Năm 2026 – Đầu Tư Được Nhưng Không Kỳ Vọng Bùng Nổ

Dù VBAN đã trải qua một năm 2025 bùng nổ với lợi nhuận và giá cổ phiếu tăng mạnh, triển vọng năm 2026 cần được nhìn nhận thực tế hơn. Với mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp hơn và áp lực siết cho vay bất động sản, khó có thể kỳ vọng lợi nhuận trước thuế vượt đỉnh 2025 trừ khi có yếu tố đột biến. Tuy nhiên, với nền tảng vững chắc từ vốn mạnh, chất lượng nợ tốt, sự linh hoạt trong cơ cấu cho vay và tiềm năng từ FE Credit, VBAN vẫn là một ngân hàng hoạt động hiệu quả và có thể duy trì tăng trưởng ổn định. Xét về kỹ thuật, cổ phiếu đã trải qua giai đoạn tích lũy sau đợt tăng mạnh và đang hình thành nền giá mới. Vì vậy, mặc dù khó lặp lại mức tăng 100% như năm 2025, VBAN vẫn là cổ phiếu có thể cân nhắc mua vào để đầu tư dài hạn, đặc biệt nếu tốc độ tăng trưởng ROE tiếp tục vượt trội so với bình quân ngành.