Vốn điều lệ sắp đạt 300.000 tỷ: Ngành chứng khoán thật sự mạnh lên hay chỉ đang phình to?

Pro

Nguyễn Hoàng Huy

(Tư Vấn Đầu Tư)

M.AI tóm tắt

Giá Dầu 24h: Xem ngay!

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

30/09/2025

Vốn điều lệ sắp đạt 300.000 tỷ: Ngành chứng khoán thật sự mạnh lên hay chỉ đang phình to?

Năm 2021, tổng vốn điều lệ toàn ngành chứng khoán Việt Nam mới chỉ khoảng 79.000 tỷ đồng. Bốn năm sau, con số này đã gần gấp ba, đạt 229.000 tỷ đồng.

Riêng năm 2025, các công ty chứng khoán dự kiến bổ sung thêm hơn 70.000 tỷ đồng. Một tốc độ tăng vốn chưa từng có và đủ sức thay đổi vị thế của ngành.

Sau TCBS IPO tăng vốn lên hơn 23.000 tỷ (đang dẫn đầu ngành) thì thị trường còn chờ hai "bom tấn”: VPBankS IPO 375 triệu cp và VPS chào bán hơn 202 triệu cp.

Bên cạnh đó hàng loạt công ty lớn đến nhỏ đều tham gia đường đua với kế hoạch tăng vốn trong thời điểm cuối 2025 và đầu 2026 (xem hình).

Vậy điều gì đang khiến cuộc đua vốn đang nóng hơn bao giờ hết?

Thứ nhất, mở rộng dư địa margin và kinh doanh cốt lõi. Trần margin 200% vốn chủ sở hữu buộc CTCK tăng vốn để giữ thị phần, đồng thời có thêm dư địa cho tự doanh, tư vấn hay hỗ trợ ứng trước tiền bán. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư gia tăng, vốn là yếu tố quyết định để nắm bắt cơ hội.

Thứ hai, chuẩn bị cho nâng hạng. Việt Nam tiến gần cột mốc nâng hạng thị trường, nơi cơ chế non-pre funding đòi hỏi CTCK sở hữu nguồn lực tài chính đủ lớn để làm trung gian thanh toán cho nhà đầu tư ngoại.

Thứ ba, mở đường cho mảng mới. Việc thí điểm thị trường tài sản số yêu cầu vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng đã trở thành động lực tăng vốn cho những công ty muốn giành vị thế tiên phong.

Thứ tư, cạnh tranh vị thế. Trong một ngành mà vốn vừa là rào cản vừa là lợi thế, không chỉ ông lớn mà cả tân binh cũng phải đua vốn để tìm kiếm thêm cơ hội tăng trưởng.

Tuy nhiên, đằng sau sự bùng nổ vốn là bài toán hiệu quả. Chỉ trong 4 năm, vốn toàn ngành gần gấp ba, nhưng thống kê hơn 80 CTCK cho thấy lợi nhuận trước thuế quý II/2025 mới đạt khoảng 10.183 tỷ (chỉ tăng 37% so với mức 7.445 tỷ năm 2021). Số công ty cải thiện được tỷ suất lợi nhuận trên vốn (ROEA) thì chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Vốn dồi dào có thể gia tăng lợi thế cạnh tranh và mở rộng hoạt động, nhưng nếu không được sử dụng hiệu quả, nó sẽ trở thành gánh nặng, bào mòn lợi ích cổ đông.

Bởi vậy, cuộc đua tăng vốn không chỉ là những thương vụ nghìn tỷ rầm rộ, mà theo sau đó luôn là câu hỏi: liệu các công ty chứng khoán có biến nguồn lực khổng lồ ấy thành sức bật thật sự, hay sẽ đối mặt với nghịch lý “vốn nhiều nhưng lợi nhuận ít”?