VN-Index tăng vọt, vì sao nhiều nhà đầu tư vẫn “đứng ngoài cuộc vui”?

Khoảng cách giữa diễn biến chỉ số và hiệu suất thực tế đang ngày càng rõ nét, cho thấy lợi nhuận trên thị trường không còn đến từ xu hướng chung, mà phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng chọn lọc và phân bổ danh mục

Dù thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua một tháng tăng mạnh, cảm giác “thắng lớn” lại không lan rộng như kỳ vọng. Nguyên nhân nằm ở thực tế rằng đà tăng của thị trường đang tập trung vào một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần đông cổ phiếu còn lại không tăng tương xứng.

Chỉ số tăng mạnh nhờ một nhóm cổ phiếu dẫn dắt

Tháng 4 mở đầu bằng thông tin tích cực khi FTSE Russell xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Thông tin này giúp tâm lý nhà đầu tư cải thiện đáng kể, đưa VN-Index chốt tháng ở mức 1.854 điểm, tăng hơn 10,7% so với cuối tháng trước.

Tuy nhiên, mức tăng của chỉ số chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm liên quan đến Vingroup. Theo thống kê, riêng nhóm này đã đóng góp hơn 186 điểm cho VN-Index.

Trong khi đó, nhiều nhóm cổ phiếu khác chỉ đi ngang hoặc điều chỉnh nhẹ. Điều này khiến không ít nhà đầu tư dù chứng kiến thị trường “xanh mạnh” nhưng danh mục thực tế lại không tăng tương ứng.

Một điểm đáng chú ý khác là thanh khoản thị trường không đồng thuận với đà tăng của chỉ số.

Giá trị giao dịch bình quân trong tháng chỉ đạt khoảng 26.300 tỷ đồng/phiên, giảm hơn 22% so với tháng trước. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền và xu hướng tập trung vào một số cổ phiếu có câu chuyện riêng thay vì lan tỏa diện rộng như các giai đoạn “bull market” trước đây.

Giới phân tích cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn mà khả năng chọn cổ phiếu quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ “mua theo xu hướng”.

Quỹ mở vượt trội nhờ chiến lược phân bổ linh hoạt

Trong bối cảnh thị trường phân hóa mạnh, nhiều quỹ mở cổ phiếu lại ghi nhận hiệu suất khá ấn tượng.

Theo dữ liệu từ Fmarket, nhiều quỹ mở đang có mức sinh lời 1 năm từ 30-49%, vượt đáng kể hiệu quả thực tế mà nhiều nhà đầu tư cá nhân đạt được.

Một số quỹ dẫn đầu gồm: VNDAF: gần 49%; MAGEF: hơn 43%; BVFED: khoảng 38%; VDEF: gần 38%; DCDS: khoảng 37%.

Các quỹ này thường áp dụng chiến lược quản lý danh mục có hệ thống, linh hoạt phân bổ giữa nhiều nhóm ngành và chủ động điều chỉnh tỷ trọng theo chu kỳ thị trường.

Theo bà Trần Thị Hồng Tươi, ngoài việc nắm giữ các cổ phiếu bluechip dài hạn, quỹ còn đầu tư vào nhóm cổ phiếu “động lượng” – tức các doanh nghiệp vừa và nhỏ có tín hiệu cải thiện mạnh về kết quả kinh doanh và được hưởng lợi từ xu hướng thị trường.

Thị trường mới nổi sẽ thay đổi cuộc chơi

Việc Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp được kỳ vọng sẽ kéo theo dòng vốn ngoại lớn trong thời gian tới.

Theo VNDirect, thị trường có thể thu hút khoảng 1-1,5 tỷ USD từ các quỹ ETF và quỹ đầu tư tham chiếu bộ chỉ số FTSE.

Bà Nguyễn Hoài Thu nhận định việc nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn tạo ra thay đổi lớn về cấu trúc dòng tiền và chất lượng thị trường.

Theo bà, sự tham gia nhiều hơn của các nhà đầu tư tổ chức sẽ giúp thị trường bớt biến động hơn so với hiện tại – nơi nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm khoảng 90% giao dịch.

Nhà đầu tư cá nhân đối mặt áp lực mới

Khi thị trường vận hành theo tiêu chuẩn chuyên nghiệp hơn, lợi thế sẽ ngày càng nghiêng về những tổ chức có hệ thống phân tích, quản trị rủi ro và kỷ luật đầu tư rõ ràng.

Điều này cũng đồng nghĩa việc “mua gì cũng thắng” sẽ ngày càng hiếm xuất hiện. Khoảng cách hiệu suất giữa nhà đầu tư cá nhân và các quỹ chuyên nghiệp có thể tiếp tục nới rộng nếu thị trường duy trì trạng thái phân hóa như hiện nay.