Virus Nipah tái bùng phát ở Ấn Độ: Loại virus “tử thần” chưa có thuốc chữa khiến cả châu Á báo động

Một đợt bùng phát mới của virus Nipah tại Ấn Độ đang khiến hệ thống y tế khu vực châu Á – Thái Bình Dương đặt trong trạng thái báo động cao. Hàng trăm người bị cách ly, nhân viên y tế nhiễm bệnh, trong khi nhiều quốc gia láng giềng lập tức siết chặt kiểm soát biên giới trước nguy cơ dịch bệnh xuyên biên giới.

Ổ dịch Nipah tái xuất, nhân viên y tế cũng không tránh khỏi

Giới chức y tế bang West Bengal (Ấn Độ) xác nhận, từ ngày 24/1/2026 đã ghi nhận ít nhất 5 ca nhiễm virus Nipah, trong đó có cả nhân viên y tế. Gần 100 người tiếp xúc gần đã bị cách ly và theo dõi y tế nghiêm ngặt.

Các ca bệnh ban đầu được phát hiện tại một bệnh viện tư nhân gần Kolkata, với triệu chứng sốt cao, suy hô hấp nhanh chóng chuyển nặng, buộc phải điều trị tích cực. Do thời gian ủ bệnh của Nipah có thể kéo dài nhiều tuần, nhà chức trách lo ngại nguy cơ xuất hiện thêm các ca nhiễm mới trong cộng đồng.

Ngay sau khi ổ dịch được xác nhận, hệ thống y tế địa phương đã kích hoạt các biện pháp truy vết diện rộng, xét nghiệm khẩn và siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở điều trị.

Các nước châu Á phản ứng nhanh, siết chặt cửa ngõ hàng không

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, nhiều quốc gia trong khu vực đã đồng loạt nâng mức cảnh giác. Thái Lan triển khai sàng lọc y tế tại hai sân bay quốc tế Suvarnabhumi và Don Mueang đối với hành khách đến từ West Bengal, đồng thời phát thẻ cảnh báo y tế, yêu cầu theo dõi triệu chứng và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường.

Nepal tăng cường kiểm soát tại các sân bay quốc tế và cửa khẩu giáp Ấn Độ, đặc biệt tại tỉnh Koshi. Trong khi đó, Đài Loan đang xem xét đưa virus Nipah vào danh sách bệnh truyền nhiễm bắt buộc khai báo, coi đây là mầm bệnh mới nổi có nguy cơ cao đối với sức khỏe cộng đồng.

Virus Nipah – “kẻ giết người thầm lặng” chưa có vaccine

Virus Nipah (NiV) lần đầu được phát hiện năm 1999 sau một đợt bùng phát viêm não và bệnh hô hấp nghiêm trọng tại Malaysia và Singapore. Các nghiên cứu sau đó xác định đây là virus lây từ động vật sang người, với vật chủ chính là dơi ăn quả.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp Nipah vào nhóm virus có khả năng gây đại dịch do tỷ lệ tử vong rất cao và hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu.

Virus có thể lây sang người qua thực phẩm hoặc nước uống bị nhiễm dịch tiết của dơi, và trong một số trường hợp có thể lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch cơ thể. Bệnh thường khởi phát bằng các triệu chứng giống cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi, nhưng có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm não, suy hô hấp và tử vong.

Theo thống kê từ các đợt bùng phát trước, tỷ lệ tử vong do virus Nipah thường vượt 40%, thậm chí cao hơn ở những ổ dịch có lây nhiễm chéo trong bệnh viện.

Nguy cơ lây lan xuyên biên giới hiện hữu

Các chuyên gia y tế cảnh báo, trong bối cảnh du lịch quốc tế phục hồi mạnh, các virus zoonotic như Nipah có thể vượt biên giới rất nhanh nếu không được phát hiện và kiểm soát sớm.

WHO hiện tiếp tục theo dõi sát diễn biến dịch tại Ấn Độ, đồng thời khuyến cáo các quốc gia tăng cường năng lực giám sát, chuẩn bị cơ sở điều trị, cũng như truyền thông rõ ràng cho người dân về các biện pháp phòng ngừa.

Phòng ngừa sớm – tuyến phòng thủ duy nhất hiện nay

Khi chưa có thuốc điều trị hay vaccine, phát hiện sớm, cách ly kịp thời và giám sát y tế nghiêm ngặt tại các cửa khẩu vẫn là “lá chắn” quan trọng nhất để ngăn chặn virus Nipah lây lan trong khu vực.

Đợt tái xuất của Nipah tại Ấn Độ một lần nữa cho thấy thế giới vẫn luôn đối mặt với nguy cơ dịch bệnh mới nổi, đặc biệt là những mầm bệnh có khả năng gây tử vong cao và chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu.