Virus Hanta bùng phát bất thường ở Nam Mỹ

Argentina và Chile đang ghi nhận số ca nhiễm virus Hanta gia tăng bất thường trong năm 2026, đi kèm tỷ lệ tử vong cao hơn đáng kể so với mức trung bình nhiều năm trước, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bùng phát dịch tại khu vực Nam Mỹ.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Y tế Chile, virus Hanta hiện đã xuất hiện tại 9 trong tổng số 16 vùng của quốc gia này. Các ổ dịch chủ yếu tập trung ở khu vực miền Trung và miền Nam, gồm Metropolitana, O'Higgins, Maule, Ñuble, Bío Bío, La Araucanía, Los Ríos, Los Lagos và Aysén.

Điều đáng lo ngại là tỷ lệ tử vong trong năm nay đang có xu hướng gia tăng rõ rệt. Dữ liệu dịch tễ cho thấy trong giai đoạn 2020-2024, Chile mỗi năm ghi nhận khoảng 30-70 ca mắc virus Hanta với tỷ lệ tử vong trung bình khoảng 26%.

Tuy nhiên, giới chức y tế nước này cho biết tỷ lệ tử vong năm 2026 đang cao hơn mức thông thường, có thể liên quan đến tình trạng sức khỏe nền của bệnh nhân cũng như thời điểm phát hiện bệnh quá muộn.

Tại Argentina, tình hình cũng diễn biến đáng lo ngại. Bản tin Dịch tễ học Quốc gia xác nhận nước này đã ghi nhận 42 ca mắc virus Hanta, với tỷ lệ tử vong dao động từ 31% đến 39%, cao hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử khoảng 22%.

Mối quan tâm của cộng đồng quốc tế tăng mạnh sau vụ việc xảy ra trên tàu thám hiểm MV Hondius. Con tàu khởi hành từ thành phố Ushuaia của Argentina vào ngày 1/4, nhưng sau đó ghi nhận 8 trường hợp nhiễm hoặc nghi nhiễm virus Hanta, trong đó có 3 ca tử vong.

Hiện các hành khách trên tàu đã được sơ tán và khử khuẩn tại sân bay Tenerife South ở Tây Ban Nha trước khi tiếp tục được theo dõi y tế nghiêm ngặt.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chủng virus đang lưu hành tại khu vực này là Andes – biến thể virus Hanta duy nhất được xác định có khả năng lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc gần và kéo dài.

Các cơ quan y tế đang xem xét khả năng một số hành khách đã nhiễm virus tại Argentina trước khi lên tàu. Trường hợp tử vong của một cặp vợ chồng người Hà Lan sau chuyến du lịch kéo dài 4 tháng qua Argentina, Chile và Uruguay hiện cũng trở thành tâm điểm điều tra.

Virus Hanta là nhóm virus lây từ động vật gặm nhấm sang người, chủ yếu qua việc hít phải các hạt virus tồn tại trong phân, nước tiểu hoặc dịch tiết của chuột. Tại Nam Mỹ, vật chủ phổ biến nhất là loài chuột đuôi dài sống trong các khu rừng ẩm ở miền Nam Chile và Argentina.

Các nhà khoa học cảnh báo biến đổi khí hậu có thể đang làm thay đổi quy luật lây lan của dịch bệnh. Mùa đông tại Patagonia và miền Trung Argentina ngày càng ngắn và ấm hơn, tạo điều kiện để quần thể chuột đuôi dài phát triển mạnh, từ đó mở rộng phạm vi lưu hành của virus ra ngoài các khu vực nguy cơ truyền thống.

Dù vậy, Bộ Y tế Chile cho biết hiện chưa có bằng chứng cho thấy các ca bệnh trên tàu MV Hondius từng đi qua lãnh thổ nước này. Cơ quan này cũng đã yêu cầu WHO cung cấp thêm thông tin liên quan theo quy định của Điều lệ Y tế Quốc tế.