Việt Nam đã sẵn sàng cho "sân chơi" mới?

Việt Nam đang đứng trước thời khắc quan trọng khi FTSE Russell dự kiến nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên mới nổi, mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn toàn cầu. Dù hiệu ứng tăng giá có thể đã phần nào phản ánh, nâng hạng vẫn là bước đi chiến lược dài hạn, củng cố minh bạch, năng lực cạnh tranh và niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa lịch sử khi FTSE Russell có thể nâng hạng thị trường từ cận biên lên mới nổi – cột mốc chờ đợi suốt nhiều năm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo, hiệu ứng biểu tượng này nhiều khả năng đã được thị trường “hấp thụ” phần lớn, khiến đà tăng thêm trở nên hạn chế.

FTSE Russell dự kiến công bố quyết định vào ngày 7/10 (giờ Mỹ), ngay sau khi thị trường Mỹ đóng cửa, đánh dấu thời khắc then chốt có thể đưa Việt Nam tiến thêm một bước trên lộ trình trở thành trung tâm tài chính mới nổi của Đông Nam Á.

Kỳ vọng gặp thực tế

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua một năm bùng nổ: VN-Index tăng 30% từ đầu năm, đạt đỉnh lịch sử, gấp ba lần tốc độ tăng trung bình của các thị trường trong khu vực. Thành quả này dựa trên nền tảng tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và niềm tin nội địa vào triển vọng nâng hạng. Dù tháng 8 chứng kiến vốn ngoại rút ròng kỷ lục, lực cầu mạnh từ nhà đầu tư cá nhân giúp thị trường ghi nhận tháng tăng trưởng tốt nhất hơn 5 năm, phản ánh niềm tin bền vững vào trung và dài hạn.

Các chuyên gia HSBC nhận định, mức tăng vượt trội của Việt Nam trong năm nay là đáng chú ý, nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với dư địa tăng trưởng sau khi FTSE nâng hạng có thể không lớn. Thị trường hiện kỳ vọng quyết định của FTSE có thể kích hoạt một đợt tăng giá mới, nhưng dòng vốn nước ngoài 341 tỷ USD chưa chắc đổ vào ngay lập tức.

Tính đến tháng 8, Việt Nam chiếm 36% Chỉ số FTSE Frontier Markets – tỷ trọng lớn nhất trong nhóm cận biên. Việc nâng hạng đồng nghĩa với cạnh tranh trực tiếp với các thị trường lớn hơn như Trung Quốc, Ấn Độ và Đài Loan, nơi quy mô, thanh khoản và mức độ phủ của nhà đầu tư đã ở mức cao. Dragon Capital cảnh báo, việc nâng hạng có thể không tạo dòng vốn bùng nổ ngay, giống như trường hợp Kuwait năm 2020, khi thị trường duy trì đà tăng nhưng phải đối mặt với các trở ngại khi kỳ vọng đã được phản ánh hết.

Lợi ích dài hạn và vai trò chiến lược

Các chuyên gia thống nhất rằng nâng hạng mang lợi ích dài hạn. Việt Nam sẽ tiếp cận nhóm nhà đầu tư toàn cầu rộng hơn và củng cố vị thế trên bản đồ tài chính quốc tế. Marco Martinelli (Turicum Investment Management) nhận định: “Nâng cấp sẽ báo hiệu rằng Việt Nam đã giải quyết các vấn đề về khả năng tiếp cận thị trường và được các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu công nhận.”

FTSE ước tính nâng hạng bổ sung khoảng 6 tỷ USD dòng vốn nước ngoài, trong khi HSBC dự báo con số thực tế có thể chỉ ở mức 3,4 tỷ USD do nhiều quỹ đã nắm giữ cổ phiếu Việt Nam từ trước. Các quỹ thụ động có thể phân bổ từ từ, trong khi các quỹ chủ động cần thời gian điều chỉnh danh mục. Tuy nhiên, nâng hạng vẫn được đánh giá là động lực tích cực, khuyến khích hoàn thiện khung pháp lý, cải thiện minh bạch và củng cố niềm tin nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Chính phủ Việt Nam đã công bố kế hoạch đáp ứng các tiêu chí FTSE trong năm 2025 và hướng tới trạng thái thị trường mới nổi theo MSCI vào năm 2030. Việc này không chỉ mở ra cơ hội đầu tư lớn hơn mà còn khẳng định cam kết cải cách hệ thống tài chính đồng bộ với tăng trưởng kinh tế năng động. Nâng hạng là bước đi chiến lược, đánh dấu quá trình chuyển mình từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi cả về quy mô lẫn chất lượng, minh chứng cho tính minh bạch, khả năng tiếp cận và năng lực cạnh tranh của thị trường vốn Việt Nam trong khu vực.