Vì sao Trung Quốc trụ vững trước cú sốc giá dầu?

Trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông đẩy giá dầu thế giới vượt ngưỡng 100 USD/thùng lần đầu tiên sau gần 4 năm, Trung Quốc đang cho thấy khả năng chống chịu đáng kinh ngạc so với các nền kinh tế châu Á khác.

Trong khi Hàn Quốc, Philippines hay Ấn Độ đang phải vật lộn với rủi ro lạm phát và thâm hụt thương mại, Bắc Kinh lại sở hữu một "vũ khí" chiến lược là kho dự trữ khổng lồ lên tới 1,2 tỷ thùng dầu thô tính đến đầu năm 2026. Theo chuyên gia Rush Doshi từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), lượng dự trữ này tương đương với 3-4 tháng tiêu thụ của toàn bộ nền kinh tế, đóng vai trò như một vùng đệm hoàn hảo để làm mềm các cú sốc cung ứng từ eo biển Hormuz – tuyến đường vốn chỉ còn chiếm khoảng 6,6% tổng nhu cầu năng lượng của nước này nhờ chiến lược đa dạng hóa nguồn cung qua các đường ống dẫn dầu trên bộ.

Vì sao Trung Quốc trụ vững trước cú sốc giá dầu? — Các nhà phân tích nhận định Trung Quốc ít bị tác động hơn nhiều nền kinh tế châu Á nếu gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài (Ảnh: Click Oil and Gas).

Bên cạnh giải pháp dự trữ ngắn hạn, "lá chắn" thực sự giúp Trung Quốc giảm bớt sự lệ thuộc vào dầu mỏ chính là cuộc cách mạng xe điện và năng lượng xanh đang diễn ra với tốc độ thần tốc. Phân tích từ Rhodium Group chỉ ra rằng việc điện hóa phương tiện giao thông, đặc biệt là xe tải hạng nặng, đã giúp Trung Quốc cắt giảm hơn 1 triệu thùng dầu tiêu thụ mỗi ngày. Với việc hơn một nửa số xe du lịch bán mới hiện nay là xe năng lượng mới, ngân hàng OCBC nhận định mức độ nhạy cảm của kinh tế Trung Quốc với giá dầu đang giảm dần qua từng năm. Thêm vào đó, trong cơ cấu sản xuất điện, dầu và khí tự nhiên hiện chỉ chiếm vỏn vẹn 4%, thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình của khu vực, nhờ sự trỗi dậy mạnh mẽ của điện gió và điện mặt trời.

Mặc dù vẫn còn những điểm nghẽn nhất định khi nhập khẩu khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày qua các vùng chiến sự, khả năng ứng biến linh hoạt của Bắc Kinh trên bàn cờ năng lượng vẫn được giới chuyên gia đánh giá rất cao. Theo Allianz Trade, Trung Quốc hoàn toàn có thể thay thế nguồn cung từ Iran bằng các hợp đồng từ Nga nếu xung đột leo thang mất kiểm soát. Thay vì thụ động chờ đợi, các nhà hoạch định chính sách nước này đã chủ động tăng lượng dầu nhập khẩu lên mức kỷ lục và tiếp tục mở rộng sức chứa kho bãi thêm 1 triệu thùng/ngày trong năm 2026. Cơn sốt giá năng lượng hiện tại không chỉ là một thử thách mà còn đóng vai trò chất xúc tác, thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa lộ trình chuyển đổi xanh mà Trung Quốc đã kiên trì theo đuổi để đảm bảo an ninh năng lượng dài hạn.