Vì sao ngân hàng "mê" công ty chứng khoán?

Không chỉ dừng lại ở việc đa dạng hóa dòng thu, việc 'lấn sân' sang chứng khoán là nước đi chiến lược giúp ngân hàng khai thác triệt để tệp khách hàng sẵn có, từ đó hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng trong hệ sinh thái tài chính toàn diện.

Những "cú đấm thép" nghìn tỷ

Mở màn cho chuỗi tăng tốc này là Vietcombank (VCB) với quyết định đầy táo bạo: Nâng vốn điều lệ cho VCBS từ 2.500 tỷ lên mức 12.500 tỷ đồng. Cú tăng vốn gấp 5 lần này không chỉ biến VCBS thành một "gã khổng lồ" mới về tiềm lực tài chính mà còn khẳng định tham vọng thống lĩnh của ông lớn quốc doanh trong mảng dịch vụ chứng khoán.

Không kém cạnh, TPBank cũng đang ráo riết chuẩn bị chi gần 3.600 tỷ đồng để nắm giữ 51% cổ phần tại TPS, đưa công ty này chính thức về chung một nhà. Hàng loạt tên tuổi khác như Sacombank, SeABank, MSB và PGBank cũng đã đưa việc mua lại hoặc góp vốn vào các công ty chứng khoán vào chương trình nghị sự ưu tiên trong năm 2025.

"Tựa lưng khổng lồ" để chuyển mình

Tại sao chứng khoán lại trở thành "mảnh đất hứa" với các ngân hàng? Câu trả lời nằm ở hai chữ: Cộng hưởng.

Sức mạnh tài chính: Có ngân hàng đứng sau đồng nghĩa với việc công ty chứng khoán sở hữu một "bệ phóng" vốn ổn định, chi phí thấp và dài hạn.

Khai phá "mỏ vàng" khách hàng: Tệp khách hàng cá nhân khổng lồ của ngân hàng chính là nguồn tài nguyên dồi dào để các công ty chứng khoán khai thác, từ đó tối ưu hóa doanh thu phí dịch vụ.

Tiêu chuẩn quản trị: Như bà Phạm Thị Huyền Trang (Phó Chủ tịch TPS) nhận định, đây là một "bước chuyển mình" để áp dụng các chuẩn mực quản trị rủi ro khắt khe từ ngành ngân hàng vào thị trường chứng khoán vốn đầy biến động.

Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường đang nỗ lực đáp ứng các tiêu chí nâng hạng, sự xuất hiện của các định chế tài chính lớn được kỳ vọng sẽ làm "trong lành" môi trường đầu tư, tạo niềm tin cho các quỹ ngoại nghìn tỷ USD.

Lợi nhuận đi kèm rủi ro: Lời cảnh báo từ chuyên gia

Tuy nhiên, bức tranh màu hồng này không thiếu những mảng tối. Theo tổ chức xếp hạng tín nhiệm VIS Rating, sự bành trướng của khối ngân hàng sẽ khiến cuộc cạnh tranh trong ngành chứng khoán trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết.

Đáng quan ngại hơn là rủi ro tín dụng tập trung. Khi dòng vốn của cả ngân hàng và công ty chứng khoán cùng đổ dồn vào một nhóm doanh nghiệp lớn, hệ thống tài chính sẽ trở nên "nhạy cảm" và dễ tổn thương hơn trước bất kỳ biến động nào từ phía khách hàng.

"Lựa chọn khách hàng thận trọng và quản lý chặt chẽ tài sản bảo đảm là 'chìa khóa' để kiểm soát rủi ro khi ngân hàng mở rộng sang mảng trái phiếu và chứng khoán," chuyên gia VIS Rating nhấn mạnh.

Dữ liệu và dòng vốn đang được tái cấu trúc để tạo nên những đế chế tài chính đa năng. Việc các ngân hàng ồ ạt rót vốn vào chứng khoán cho thấy một viễn cảnh: Ranh giới giữa tiền gửi và đầu tư sẽ ngày càng mờ nhạt, nơi niềm tin của nhà đầu tư phải được bảo vệ bằng cả tiềm lực tài chính lẫn sự minh bạch của pháp luật.