Vì sao Fed và ECB rẽ hai hướng về lãi suất?

Trong khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vừa cắt giảm lãi suất lần thứ tám chỉ trong vòng một năm, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) lại được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tuần tới – lần thứ tư liên tiếp. Sự khác biệt này ngày càng rõ nét, gây chú ý cả trên chính trường Mỹ khi Tổng thống Donald Trump công khai chỉ trích Chủ tịch Fed Jerome Powell vì không hành động tương tự châu Âu.

Theo giới phân tích, lý do chính nằm ở sự khác biệt về điều kiện kinh tế và cách nhìn nhận lạm phát giữa hai bên. ECB hạ dự báo lạm phát, kỳ vọng chỉ số này giảm xuống 2% trong năm nay, trong khi Fed lại nâng dự báo do lo ngại tác động của thuế quan lên giá cả. Chính sự bất đồng trong kỳ vọng này dẫn tới chênh lệch chính sách lãi suất giữa hai ngân hàng trung ương.

Mỹ vẫn đang chứng kiến sức cầu tiêu dùng vững vàng, khiến lạm phát duy trì ở mức cao hơn khu vực đồng euro. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế châu Âu suy yếu buộc ECB phải hành động để hỗ trợ nền kinh tế. “Châu Âu giảm lãi suất vì lạm phát thấp và tăng trưởng chậm”, chuyên gia Luke Tilley từ Wilmington Trust nhận xét.

Ngoài ra, mục tiêu chính sách cũng là điểm khác biệt quan trọng. ECB chỉ tập trung kiểm soát lạm phát, trong khi Fed phải cân bằng giữa ổn định giá cả và toàn dụng việc làm. Điều này khiến Fed có thêm lý do để thận trọng, nhất là trong bối cảnh chính sách thuế của ông Trump có thể vừa đẩy giá cả tăng, vừa làm giảm tăng trưởng.

Mặc dù vậy, nội bộ Fed bắt đầu xuất hiện ý kiến trái chiều: một số quan chức cho rằng nên cắt giảm lãi suất sớm, bất chấp tác động ngắn hạn từ thuế quan; trong khi số khác vẫn cảnh giác với rủi ro lạm phát kéo dài.

Ông Trump không giấu sự bực bội khi nhấn mạnh rằng lãi suất thấp sẽ giúp Mỹ tiết kiệm chi phí trả nợ và thúc đẩy kinh tế. “Nếu có một Chủ tịch Fed tốt, chúng ta đã được cắt lãi suất rồi. Nếu sau này lạm phát, thì nâng lại cũng không muộn”, ông nói.

Tăng trưởng toàn cầu tiếp tục giảm tốc là lý do khiến nhiều chuyên gia dự báo ECB có thể cắt thêm lãi suất. Ngân hàng Thế giới mới đây hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2025 xuống còn 2,3%, mức thấp nhất kể từ năm 2008 nếu không tính các cuộc suy thoái toàn diện.

Về phía Mỹ, các dữ liệu việc làm đang suy yếu, khiến một số chiến lược gia như Dustin Reid từ Mackenzie Investments cho rằng Fed có thể cắt lãi suất vào tháng 9, thậm chí phát tín hiệu sớm ngay từ tháng 7.