Vàng lên, USD xuống: Kỷ nguyên đồng đô la đơn cực đang khép lại ?

Nền tảng cho sự thống trị kinh tế của Mỹ đang chịu áp lực chưa từng có. Trong khi sức mạnh quân sự vẫn còn đáng gờm, trụ cột thứ hai của sức mạnh Mỹ - sự thống trị của đồng đô la - đang cho thấy những dấu hiệu xói mòn rõ ràng. Những gì chúng ta đang chứng kiến ​​không phải là một sự sụp đổ đột ngột, mà là một sự phá vỡ có hệ thống của trật tự tiền tệ hậu năm 1971, do các lực lượng cả bên trong lẫn bên ngoài Hoa Kỳ thúc đẩy.

▪️ Sự thay đổi lớn từ giấy sang kim loại

Lần đầu tiên kể từ khi Nixon cắt đứt mối liên hệ giữa đồng đô la và vàng vào năm 1971, các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới đang tái cân bằng mạnh mẽ dự trữ của mình. Sự thay đổi này rất sâu sắc: lượng vàng vật chất do các tổ chức nắm giữ đang tiến gần đến mức ngang bằng với lượng vàng nắm giữ của Kho bạc Hoa Kỳ, một sự đảo ngược đáng kể so với chính sách tiền tệ chính thống kéo dài nửa thế kỷ.

Đây không chỉ đơn thuần là sự đa dạng hóa danh mục đầu tư - mà còn thể hiện sự mất niềm tin cơ bản vào các tài sản định giá bằng đô la.

Lý do rất rõ ràng. Vàng không mang lại rủi ro đối ứng, không thể bị thổi phồng thông qua việc nới lỏng tiền tệ, và quan trọng là vẫn miễn nhiễm với các lệnh trừng phạt địa chính trị. Kinh nghiệm của Nga năm 2022, chứng kiến ​​300 tỷ đô la dự trữ ngoại hối bị đóng băng chỉ sau một đêm, đã mang lại một bài học không thể nhầm lẫn cho các kho bạc trên toàn thế giới: nợ công do một đối thủ địa chính trị phát hành là một khoản nợ được ngụy trang dưới dạng tài sản.

▪️ Dòng vốn nước ngoài rút khỏi thị trường nợ Hoa Kỳ

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài đối với trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ đã giảm mạnh từ mức đỉnh 49% giai đoạn 2011-2013 xuống còn khoảng 31% hiện nay. Sự sụt giảm mạnh mẽ này đặt ra một thực tế khó chịu: Cục Dự trữ Liên bang phải ngày càng tăng cường tiền tệ hóa nợ chính phủ thông qua nới lỏng định lượng, về cơ bản là in tiền để mua trái phiếu mà thị trường không thể hấp thụ ở mức lãi suất bền vững.

Động thái này phản ánh giai đoạn cuối của các chế độ tiền tệ dự trữ trước đây. Khi nguồn tài chính bên ngoài cạn kiệt, các đế chế phải dùng đến biện pháp phá giá tiền tệ - một mô hình lâu đời như đồng denarius của Rome và gần đây như dấu ấn giấy của Đức thời Weimar. Hoa Kỳ vẫn giữ được những lợi thế đáng kể khiến việc tính toán trở nên chậm trễ, nhưng quỹ đạo thì không thể nhầm lẫn.

▪️ Tích lũy phía Đông và định vị chiến lược

Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Lan và Singapore đang mua vàng với tốc độ chưa từng thấy trong năm thập kỷ. Đây không phải là đầu tư hay trang trí - mà là định vị chiến lược cho một hệ thống thanh toán thay thế. Các quốc gia này đang xây dựng cơ sở hạ tầng tài chính bỏ qua các cơ chế thanh toán bù trừ SWIFT và đô la, với vàng đóng vai trò là tài sản thanh toán tối thượng cho thương mại quốc tế.

Những tác động này không chỉ giới hạn ở việc đa dạng hóa dự trữ. Các quốc gia này đang xây dựng nền tảng cho một hệ thống tiền tệ song song, một hệ thống có thể hoạt động độc lập với kiến ​​trúc tài chính phương Tây.

Mặc dù suy giảm rõ rệt, Hoa Kỳ vẫn giữ được vị thế đáng kể. Ba chiến lược cạnh tranh nhằm mở rộng vị thế thống trị của đồng đô la, mỗi chiến lược đều gây ra những tổn thất đáng kể cho hệ thống toàn cầu.

▪️ Nỗi sợ hãi cao cấp

Bất ổn địa chính trị tạo ra sự hỗ trợ ngắn hạn cho đồng đô la thông qua nhiều kênh. Vốn chảy vào thanh khoản đô la trong các cuộc khủng hoảng. Xung đột quân sự tạo ra nhu cầu đối với các hệ thống vũ khí của Mỹ. Sự gián đoạn chuỗi cung ứng làm tăng giá năng lượng, mang lại lợi ích cho các nhà sản xuất Mỹ, đồng thời buộc các đồng minh - đặc biệt là châu Âu - phải mua khí hóa lỏng (LNG) đắt đỏ của Mỹ với giá cao gấp nhiều lần so với giá đường ống dẫn dầu trước đây của Nga.

Chiến lược này rút cạn tài sản của các đồng minh trong khi tạm thời củng cố nhu cầu đô la. Tuy nhiên, nó lại đẩy nhanh chính những xu hướng mà nó muốn ngăn chặn, khi các quốc gia nhận ra sự phụ thuộc lẫn nhau về tiền tệ đang bị biến thành vũ khí.

▪️ Kỹ thuật số: Nghịch lý Blockchain

Không thể loại bỏ công nghệ tiền điện tử, các tổ chức tài chính Mỹ đang theo đuổi chính sách thâu tóm. Các đồng tiền ổn định được quản lý và Tiền tệ Kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC) đại diện cho việc thuần hóa công nghệ blockchain cho mục đích của nhà nước.

CBDC cung cấp khả năng giám sát và kiểm soát chưa từng có: theo dõi chi tiêu theo thời gian thực, tự động đánh thuế và khả năng đóng băng tài khoản cá nhân dựa trên các tiêu chí hành vi hoặc tư tưởng. Điều này biến tiền tệ từ một phương tiện trao đổi thành một công cụ kiểm soát xã hội toàn diện.

Việc hấp thụ lượng thanh khoản đô la dư thừa vào các định dạng kỹ thuật số phục vụ hai mục đích: mở rộng sự thống trị của đô la vào các lĩnh vực công nghệ mới đồng thời cung cấp các cơ chế để tăng cường truyền tải chính sách tiền tệ và giám sát xã hội.

▪️ Chiến Tranh Lãi Suất

Lãi suất cao của Hoa Kỳ không chỉ có tác dụng kiểm soát lạm phát mà còn thể hiện sự rút vốn có hệ thống từ các thị trường mới nổi. Lãi suất đô la cao hơn gây ra tình trạng tháo chạy vốn khỏi các nền kinh tế đang phát triển, phá giá tiền tệ và khủng hoảng trả nợ cho những người vay bằng đô la.

Các nền kinh tế yếu nhất phải đối mặt với nguy cơ vỡ nợ, tạo cơ hội cho IMF và Ngân hàng Thế giới can thiệp với điều kiện thường bao gồm tư nhân hóa tài sản, ưu tiên các tập đoàn phương Tây. Mô hình chu kỳ này - thắt chặt tiền tệ, khủng hoảng thị trường mới nổi, điều chỉnh cơ cấu, khai thác tài nguyên - đã lặp lại trong suốt kỷ nguyên đô la.

▪️ Kịch bản một: Suy thoái kéo dài (lạm phát đình trệ)

Đồng đô la mất giá dần dần trong khi lạm phát vẫn ở mức cao (4-6%) giữa bối cảnh tăng trưởng yếu ớt. Thương mại toàn cầu bị chia cắt giữa các nước G7 và BRICS+. Người lao động chịu thiệt hại nặng nề nhất khi tiền lương chậm hơn lạm phát và tiền tiết kiệm bị xói mòn. Kịch bản này bao gồm những đau khổ tối đa được phân bổ trong thời gian tối đa - kém hiệu quả về mặt kinh tế nhưng có thể kiểm soát được về mặt chính trị.

▪️ Kịch bản hai: Khủng hoảng cấp tính (Sụp đổ tài chính hệ thống)

Thắt chặt tiền tệ quá mức gây ra những thất bại dây chuyền - sụp đổ bất động sản thương mại, khủng hoảng nợ Nhật Bản, hoặc vỡ nợ ngân hàng quy mô lớn. Cục Dự trữ Liên bang thực hiện đảo ngược tình thế khẩn cấp: lãi suất bằng 0 và nới lỏng định lượng không giới hạn, tạo ra động lực siêu lạm phát thực sự chấm dứt sự bá chủ của đồng đô la. Điều này mở đường cho việc tái cấu trúc tiền tệ cơ bản.

▪️ Kịch bản thứ ba: Trật tự đa cực (Tình trạng dự trữ chung)

Đồng đô la mất vị thế độc quyền nhưng vẫn tồn tại như một trong số nhiều loại tiền tệ chính - cùng với đồng nhân dân tệ, đồng euro, và có thể là một loại tiền tệ của BRICS được bảo đảm bằng hàng hóa. Dầu mỏ được giao dịch bằng nhiều loại tiền tệ. Điều này thể hiện kết quả công bằng nhất nhưng đòi hỏi sự chấp thuận của Mỹ (điều này khó xảy ra) hoặc sự ép buộc thông qua khủng hoảng.

Phần kết luận

Chúng ta đang sống trong thời kỳ giao thoa giữa các trật tự tiền tệ - một giai đoạn bất ổn tột độ và tiềm ẩn nhiều gián đoạn. Vị thế dự trữ của đồng đô la, được thiết lập thông qua Bretton Woods và được củng cố sau năm 1971, đã mang lại những lợi thế phi thường cho Hoa Kỳ, đồng thời gây ra những chi phí tương ứng cho phần còn lại của thế giới. Sự sắp xếp này đang dần sụp đổ.

Việc chuyển đổi diễn ra thông qua suy thoái được quản lý, khủng hoảng cấp tính, hay tái cấu trúc thông qua đàm phán vẫn chưa chắc chắn. Điều ngày càng rõ ràng là bản thân quá trình chuyển đổi đã trở nên tất yếu. Những câu hỏi duy nhất liên quan đến thời điểm, lộ trình và phân bổ chi phí.

Sự chuẩn bị của cá nhân không thể ngăn chặn sự thay đổi mang tính hệ thống, nhưng nó có thể giảm thiểu sự tiếp xúc cá nhân với các lực lượng nằm ngoài tầm kiểm soát của bất kỳ công dân nào. Trong thời đại mà các cơ quan tiền tệ phải đối mặt với những đánh đổi bất khả thi giữa tính bền vững của nợ, sự ổn định tiền tệ và tăng trưởng kinh tế, sự thận trọng đòi hỏi sự hoài nghi đối với những cam kết chính thức và sự chú ý đến những sở thích được tiết lộ của các tác nhân tinh vi nhất thế giới.

Cuộc cách mạng tiền tệ diễn ra âm thầm nhưng không thể tránh khỏi. Những ai nhận ra sự tiến triển của nó sớm sẽ có thêm thời gian quý báu để thích nghi.

-----------------------------------------

Trong chu kỳ kinh tế, dòng tiền đầu tư được luân chuyển giữa các loại tài sản đầu tư khác nhau để tối đa hóa lợi nhuận. Hiện nay Sở giao dịch hàng hóa VN mới được cấp phép liên thông trên thị trường hàng hóa quốc tế và đầu tư trực tiếp trên các sàn hàng hóa thế giới, với các sản phẩm thiết yếu như là: Đồng, Bạc, Cà phê, Đường, Nông sản ...

Nhà đầu tư có thể tham gia giao dịch trực tiếp trên thị trường hàng hoá của Bô Công Thương. Với nhiều ưu điểm như: Mua bán 2 chiều, T0, miễn lãi margin ... Liên hệ với tôi qua số Zalo ở phần tên tác giả để hợp tác và nhận các tư vấn tốt nhất về thị trường hàng hoá