#Pháp luật

24HMONEY đã kiểm duyệt

UBCK cảnh báo lừa đảo từ các mô hình hợp tác đầu tư qua ứng dụng

Thị trường tài chính số đang đối mặt với những biến số pháp lý phức tạp khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa chính thức phát đi khuyến cáo khẩn cấp liên quan đến hoạt động huy động vốn qua các ứng dụng và website trực tuyến.

Theo ghi nhận từ cơ quan quản lý, hàng loạt nền tảng như Tikop, Buff, Topi… đang rầm rộ kêu gọi nhà đầu tư góp vốn dưới hình thức "hợp đồng hợp tác đầu tư", sau đó ủy thác cho các công ty quản lý quỹ để đổ tiền vào các sản phẩm tài chính. Đáng chú ý, UBCKNN khẳng định các hoạt động này hoàn toàn nằm ngoài phạm vi quản lý, giám sát và cấp phép của cơ quan này, đặt ra bài toán lớn về việc bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư cá nhân khi tham gia vào các mô hình tài chính chưa được định danh rõ ràng.

Bản chất của mô hình ủy thác và "lỗ hổng" quyền sở hữu trực tiếp

Điểm khác biệt trọng yếu giữa việc đầu tư qua các ứng dụng này so với các kênh truyền thống là cơ chế xác lập quyền sở hữu tài sản. Thay vì trực tiếp đứng tên tài khoản chứng khoán hoặc sở hữu chứng chỉ quỹ được pháp luật về chứng khoán bảo vệ, nhà đầu tư tại các nền tảng số thực chất chỉ đang tham gia vào một quan hệ hợp đồng dân sự với đơn vị trung gian. Dòng tiền sau khi chuyển vào nền tảng sẽ được phân bổ tiếp theo hình thức ủy thác, đồng nghĩa với việc nhà đầu tư không có quyền kiểm soát trực tiếp đối với tài sản đầu tư. Sự thay đổi về khung pháp lý điều chỉnh này dẫn đến những rủi ro tiềm ẩn, bởi khi có tranh chấp phát sinh, nhà đầu tư sẽ không được thụ hưởng các cơ chế bảo vệ nghiêm ngặt dành riêng cho thị trường chứng khoán.

Hệ lụy từ việc thiếu giám sát và khuyến nghị an toàn

Do các nền tảng trung gian không chịu sự quản lý trực tiếp của UBCKNN như các công ty chứng khoán hay công ty quản lý quỹ chính thống, việc xử lý rủi ro hiện nay chủ yếu phụ thuộc vào các điều khoản thỏa thuận giữa các bên. Trong bối cảnh công nghệ tài chính (Fintech) phát triển mạnh mẽ và dễ tiếp cận, sự "tiện lợi" của các ứng dụng này vô tình che lấp đi những rủi ro về tính minh bạch và khả năng thanh khoản. UBCKNN nhấn mạnh rằng, việc tham gia vào các hình thức hợp tác đầu tư trên môi trường mạng đòi hỏi nhà đầu tư phải có sự tỉnh táo, tìm hiểu kỹ lưỡng các yếu tố pháp lý và hiểu rõ bản chất sản phẩm trước khi "chọn mặt gửi vàng", tránh tình trạng quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm mà không có cơ sở pháp lý để đòi lại công bằng.