Từ “idol” thành bị can: Khi niềm tin công chúng bị thao túng

Từ ánh hào quang ảo đến vành móng ngựa, loạt TikToker nổi tiếng lần lượt bị khởi tố vì trốn thuế, bán hàng giả và quảng cáo sai sự thật. Khi đạo đức bị gạt sang một bên để nhường chỗ cho lượt tương tác và doanh thu, niềm tin công chúng trở thành con mồi bị lợi dụng trắng trợn trên chính nền tảng từng đưa họ lên đỉnh cao danh vọng.

Từng được tung hô là người truyền cảm hứng, biểu tượng của thành công và “giấc mơ triệu view” trên nền tảng số, nhiều TikToker nổi tiếng giờ đây đã phải đối diện với vòng lao lý vì những hành vi vi phạm pháp luật — từ trốn thuế, buôn bán hàng giả cho đến quảng cáo sai sự thật. Không chỉ là cú sốc truyền thông, loạt vụ việc còn là sự sụp đổ niềm tin khi danh tiếng bị biến thành công cụ trục lợi trắng trợn.

Trốn thuế hàng chục tỷ đồng, gian dối sổ sách kế toán

Mới đây, TikToker Vũ Nam Phương (“Cún Bông”), cùng chồng là Nguyễn Nam Thắng và kế toán Chu Thị Mỹ Nhung, bị khởi tố vì hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”. Dưới vỏ bọc kinh doanh thực phẩm, trái cây và thực phẩm chức năng qua mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử, cặp đôi này đã vận hành doanh thu thực tế hơn 120 tỷ đồng nhưng chỉ kê khai 5 tỷ đồng, gây thất thu hơn 10 tỷ đồng tiền thuế cho Nhà nước.

TikToker "Cún Bông" cùng chồng là Nguyễn Nam Thắng và kế toán Chu Thị Mỹ Nhung bị khởi tố để điều tra về hành vi "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Cơ quan thuế xác định nhóm này sử dụng hai hệ thống sổ sách khác nhau và thuê các gương mặt có ảnh hưởng trên mạng xã hội để quảng cáo sai sự thật, tạo lòng tin giả tạo với người tiêu dùng.

"Gia đình kiểu mẫu" bán hàng giả trên TikTok

Ngày 16/6, cơ quan điều tra đã khởi tố và bắt tạm giam Lê Văn Hải, chủ kênh TikTok "Gia đình Hải Sen", cùng Trần Đại Phúc – Giám đốc Công ty TNHH Hải Bé – về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả. Dù liên tục quảng bá sản phẩm “Siro ăn ngon Hải Bé” với hình ảnh gia đình hạnh phúc, gần gũi, kết quả kiểm nghiệm cho thấy các thành phần chính trong siro chỉ đạt dưới 70% so với công bố.

TikToker Lê Văn Hải khoe đơn hàng khủng bán ra trước khi bị bắt

Từ năm 2024 đến nay, Công ty Hải Bé đã bán ra hơn 800.000 sản phẩm qua các nền tảng số. Riêng mặt hàng siro kể trên đã tiêu thụ hơn 100.000 hộp – trước khi bị phát hiện là hàng giả. Sau khi bị khởi tố, cơ quan chức năng còn thu giữ nhiều sản phẩm bị vứt bỏ gần nơi cư trú.

Hoa hậu, TikToker, Vlogger cùng “kẹo rau” lừa dối người tiêu dùng

Ngày 3/4, loạt nhân vật nổi tiếng gồm Hằng Du Mục, Quang Linh Vlog và Hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên đã bị Bộ Công an khởi tố vì hành vi “sản xuất hàng giả là thực phẩm” và “lừa dối khách hàng” liên quan đến sản phẩm kẹo rau củ Kera. Loại kẹo này từng được quảng bá rầm rộ với tuyên bố “một viên kẹo bằng một đĩa rau”, nhưng thực tế lại chứa hàm lượng Sorbitol lên tới 33,4g/100g – một loại đường nhân tạo có tác dụng nhuận tràng mạnh, không được ghi trên nhãn mác.

Hằng Du Mục, Hoa hậu Thùy Tiên và Quang Linh Vlog trong buổi livestream quảng cáo sản phẩm kẹo rau củ Kera. 

Đặc biệt, thành phần chính – bột rau – chỉ chiếm chưa tới 1% so với cam kết gần 30% như quảng cáo. Cơ quan điều tra đã bắt tạm giam cả 5 đối tượng liên quan, bao gồm cả những người nổi tiếng từng livestream sản phẩm với lượt xem “triệu view”.

Mỹ phẩm “hot” bị thu hồi, Đoàn Di Băng âm thầm xóa giỏ hàng

Trong một vụ việc khác, loạt mỹ phẩm và thực phẩm chức năng do Công ty TNHH TM-DV VB Group – đơn vị có chồng của Đoàn Di Băng làm đại diện pháp luật – phân phối ra thị trường bị phát hiện vi phạm chất lượng. Ngày 29/5, Công an tỉnh Đồng Nai đã khởi tố vụ án liên quan đến Công ty Cổ phần Nhà máy y tế EBC Đồng Nai, nơi sản xuất các sản phẩm Đoàn Di Băng quảng cáo như dầu gội và kem chống nắng.

2 sản phẩm dầu gội và kem chống nắng do Đoàn Di Băng quảng cáo

Sau đó, nữ TikToker đã âm thầm xóa toàn bộ giỏ hàng trên TikTok dù không có thông báo công khai nào.

Danh tiếng không thể là vùng miễn cho đạo đức

Nhìn lại loạt vụ việc, điểm chung không chỉ là vi phạm pháp luật, mà còn là việc biến danh tiếng thành lá chắn, sử dụng lòng tin của công chúng như một công cụ để hợp thức hóa hàng hóa kém chất lượng, thậm chí là giả mạo. Nhiều trong số đó không hề “thiếu hiểu biết” – họ biết luật, biết giới hạn, và chọn cách vượt ranh giới để kiếm tiền nhanh.

Điều nguy hiểm không chỉ là hậu quả pháp lý, mà là hệ lụy sâu xa khi giới trẻ ngộ nhận hình mẫu thành công qua những cú “like”, “share”, “follow”, chứ không phải năng lực hay đạo đức. Trong một nền văn hóa tương tác, sự nổi tiếng đang bị đánh đồng với uy tín, và nhiều cá nhân đã tận dụng điều đó để bán rẻ niềm tin cộng đồng.

Tại một cuộc họp báo mới đây, Bộ Công an xác nhận hàng giả hiện xuất hiện tràn lan trong các mặt hàng thiết yếu như mỹ phẩm, thực phẩm, sữa, thuốc… Trong đó, một số vụ có sự tiếp tay của người nổi tiếng và cả cán bộ quản lý nhà nước, khiến công tác kiểm soát càng thêm khó khăn.

Cần một hệ thống pháp lý đủ sức răn đe

Chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh từng thẳng thắn cảnh báo: “Một livestream thu hàng trăm triệu đến hàng tỷ, nhưng mức xử phạt chỉ vài triệu là vô nghĩa.” Ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc siết chặt chế tài với những người có ảnh hưởng, đặc biệt khi họ đang dùng uy tín ảo để trục lợi thật.

Trong bối cảnh kinh doanh trên mạng xã hội ngày càng phát triển, chuyên gia kinh tế Phan Tấn Lực cho rằng việc không đăng ký kinh doanh, không kê khai thuế, và không đảm bảo chất lượng sản phẩm không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn đe dọa trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng. Theo ông, đây là lúc cần tái thiết nền tảng thương mại số theo hướng chuyên nghiệp hơn, minh bạch hơn và có trách nhiệm pháp lý rõ ràng hơn.