Từ giày rách tới bài học mất trắng công sức 4 năm

Năm 2018, Quyền Anh vẫn còn đang là một kỹ sư vận hành máy tại nhà máy Samsung. Ngày làm 10-12 tiếng, đêm về không nghỉ ngơi mà bắt đầu một ca làm thứ hai: kinh doanh giày.

Tám giờ rưỡi tối, tôi lại lầm lũi đẩy chiếc xe bò giữa đêm Bắc Ninh, chất hàng hóa về căn phòng trọ nhỏ trên tầng 3. Không có thang máy, không ai phụ, từng bao tải giày nặng trĩu được tôi tự mình vác lên cầu thang. Mỗi đêm là một trận chiến, vừa thở hổn hển, vừa lo lắng vì chẳng ai canh hàng, nhưng vẫn phải tự làm vì không có lựa chọn nào khác.

Gần Tết 2018, đơn hàng tăng vọt. Tôi bán rất chạy, nhà trọ chất đầy giày, nhưng chỉ một mình tôi xoay xở. Tôi bắt đầu mơ về việc rời khỏi Samsung, lên Hà Nội, khởi nghiệp thực sự.

Năm 2019, tôi chính thức nghỉ việc, mang theo hàng nghìn đôi giày lên Hà Nội bắt đầu cuộc sống khởi nghiệp.

Ban đầu, tôi “phất” rất nhanh. Đơn nhiều, hàng hóa về đều, bán ra liên tục. Nhưng tôi đã phạm một sai lầm chí mạng: không kiểm soát hàng tồn kho.

Các mẫu giày bán chạy liên tục báo “hết hàng”. Tôi vội nhập thêm số lượng lớn mà không kiểm kê kỹ. Sự thật là: chúng không hề hết, chỉ là bị bỏ quên trong những góc khuất của kho, không được kiểm kê bài bản. Hậu quả: tôi ôm hàng nghìn đôi giày tồn kho không bán được.

Cùng lúc, thị trường thay đổi. Nhu cầu giảm. Hàng chục shop đối thủ sao chép mẫu giày, bán rẻ hơn. Tôi rơi vào thế bị động, tồn đọng hàng khủng, không có chỗ chứa, không có tiền xoay. Tôi phải bán rẻ, bán tháo, thậm chí phải vứt đi.

Cú ngã này đã đốt sạch toàn bộ số tiền tôi tích góp suốt thời gian làm ở Samsung và cả lợi nhuận trước đó. Một cảm giác nhục nhã, bất lực khi đứng giữa đống hàng hoá, đếm từng đôi giày như đếm từng lỗi sai của chính mình.

Tôi nghiệm ra: làm kinh doanh không chỉ cần khát vọng, mà cần quản lý, đặc biệt là quản lý hàng hoá và dòng tiền, đặc biệt cần tìm và phát triển những sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, có chứa trí tuệ, không bị sao chép, và hạn chế bán những sản phẩm đại trà ai cũng có thể lấy về bán.

Tôi bắt đầu xây dựng lại quy trình bài bản:

• Áp dụng phần mềm quản lý kho

• Có nhân sự kế toán phụ trách kiểm kê mỗi ngày một nhóm sản phẩm

• Lập biểu đồ báo cáo lượng bán mỗi sản phẩm, tính trung bình 7 ngày bán được bao nhiêu đơn

• Tính toán thời gian nhập hàng, từ đặt tới khi hàng về kho

• Lập mức tồn kho tối thiểu để không bao giờ bị đứt hàng giữa chừng

Tôi cũng thay đổi tư duy: là người đứng đầu một dự án, tôi không được phép mù mờ. Mọi thứ, từ số liệu, quy trình đến con số hàng tồn đều phải nắm rõ, kiểm tra chéo, và xử lý trên thực tế số liệu, không suy diễn chủ quan.

Nếu không có cú ngã đó, tôi sẽ không bao giờ học được những bài học sống còn ấy, những bài học mà sau này, đã giúp tôi đưa các dự án tiếp theo vận hành tốt hơn, kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn và tăng trưởng mạnh hơn.