Trump: Thắng lợi đầu tiên của chiến lược 'Made in USA'

Ngay từ nhiệm kỳ đầu, Donald Trump đã không che giấu tham vọng đưa nước Mỹ trở lại vị thế công xưởng quyền lực toàn cầu với chiến lược “Made in the USA”. Dù những gã khổng lồ công nghệ như Apple vẫn lưỡng lự đứng ngoài cuộc chơi nội địa, thì làn sóng ngược chiều lại đang hình thành từ chính các công ty cung cấp dữ liệu AI – những cái tên mới nổi nhưng đầy quyền lực – khi họ đổ bộ vào nước Mỹ, dựng lại chuỗi cung ứng từ gốc tới ngọn ngay trên chính đất Mỹ.

Tại nhà máy Foxconn ở Texas – một trong những cứ điểm chiến lược của ngành sản xuất công nghệ Mỹ – hàng trăm kỹ sư và công nhân đang gấp rút hoàn thiện những mô-đun GPU và bảng mạch AI đầu tiên được sản xuất ngay trên đất Mỹ. Đây không chỉ là một bước ngoặt công nghiệp mà còn là biểu tượng sống động cho tham vọng “Made in the USA” mà Tổng thống Donald Trump theo đuổi từ nhiệm kỳ đầu tiên.

Trong bối cảnh hơn 90% linh kiện GPU từng phụ thuộc vào Đài Loan – quê hương của Foxconn – thì việc dịch chuyển dây chuyền sản xuất sang Mỹ mang ý nghĩa chính trị và chiến lược rõ rệt. “Nhà máy tại Texas đang là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi”, một lãnh đạo cấp cao của Foxconn khẳng định với Nikkei Asia.

Trump từng bị chỉ trích vì những đòn thuế nhắm vào Apple và các sản phẩm sản xuất ngoài nước, nhưng giờ đây, dòng vốn và dây chuyền sản xuất AI đang dồn dập chảy ngược về Mỹ – và điều đó không còn là ngẫu nhiên.

Khi Apple chần chừ, AI đã chọn nước Mỹ

Apple – biểu tượng công nghệ hàng đầu của Mỹ – vẫn giữ thái độ dè dặt với lời hiệu triệu “sản xuất tại Mỹ”. Nhưng các công ty trong chuỗi cung ứng AI lại chọn hành động. Foxconn hiện có hơn 1.000 kỹ sư tham gia trực tiếp vào phát triển hệ thống AI cho Nvidia – từ GPU cho đến hệ thống hoàn chỉnh. Ba cái tên trụ cột trong chuỗi cung ứng của Nvidia gồm Foxconn, Wistron và TSMC đều đã công bố kế hoạch mở rộng sản xuất tại Mỹ. Trong đó, TSMC sẽ bắt đầu sản xuất chip AI tại Arizona trong năm nay, còn SK Hynix đang chuẩn bị đưa dây chuyền chip nhớ băng thông cao về bang Indiana.

Hàng loạt cái tên khác – Delta, Lite-On, Chenbro, Quanta, Wywinn, Inventec – cũng lần lượt đổ bộ, biến nước Mỹ thành mắt xích trung tâm trong chuỗi cung ứng máy chủ AI toàn cầu. Với ông Trump, đây có thể được xem là chiến thắng đầu tiên trong nỗ lực tái định hình cán cân công nghệ toàn cầu.

Ông Simon Lin – Chủ tịch Wistron – khẳng định, việc nội địa hóa chuỗi cung ứng là “tất yếu” giữa làn sóng bất ổn địa chính trị leo thang. Wistron dự kiến hoàn thành các nhà máy mới tại Texas trong vòng 12–15 tháng tới.

Cuộc đua cơ sở hạ tầng: Mỹ tăng tốc

Thế trận đã chuyển dịch rõ rệt sau khi Nvidia công bố kế hoạch đầu tư 500 tỷ USD vào siêu máy tính tại Mỹ – một tuyên bố đầy tính biểu tượng xuất hiện chỉ vài tuần sau đợt điều chỉnh thuế quan của ông Trump. Kể từ đó, ít nhất 8 nhà cung cấp của Nvidia đã công bố kế hoạch xây dựng hoặc mở rộng năng lực tại Mỹ, riêng bang Texas đã thu hút 6 trong số này.

Từ cuối năm 2022, trung tâm dữ liệu AI đã nổi lên như động lực tăng trưởng then chốt trong ngành công nghệ. Theo chuyên gia John McWilliams, nhu cầu về trung tâm dữ liệu AI sẽ vượt trung tâm dữ liệu truyền thống sớm nhất vào năm 2026 – thời điểm AI không còn là khái niệm tương lai mà trở thành nền tảng hạ tầng không thể thiếu của quốc gia.

Dự báo cho thấy chi tiêu toàn cầu cho hạ tầng AI sẽ tăng từ 457 tỷ USD năm 2024 lên gần 600 tỷ USD trong năm 2025 và đạt mốc 1.000 tỷ USD mỗi năm vào 2028. Trong đó, Bắc Mỹ giữ vai trò chủ lực với hơn một nửa tổng ngân sách toàn cầu.

Siêu máy chủ Nvidia và bài toán quyền lực

Sản phẩm biểu tượng của cuộc cách mạng AI hiện tại – hệ thống máy chủ Nvidia GB200 NVL 72 – là một kiệt tác công nghệ chứa hơn 1,2 triệu linh kiện, 130 nghìn tỷ bóng bán dẫn và hai dặm dây đồng. Với chi phí hơn 3 triệu USD và trọng lượng khổng lồ, việc sản xuất ngay tại Mỹ là quyết định mang tính chiến lược, không chỉ để tiết kiệm logistics mà còn để củng cố quyền kiểm soát chuỗi cung ứng trước những biến động toàn cầu.

Ngược lại, iPhone – dù là biểu tượng tiêu dùng toàn cầu – lại gắn liền với chuỗi lắp ráp thâm dụng lao động, chi phí thấp và lợi nhuận trên từng linh kiện chỉ tính bằng cent. Đây chính là lý do Apple vẫn ngoảnh mặt với "Made in the USA", và càng làm nổi bật sự trái ngược với cuộc đổ bộ của các ông lớn AI.

Dù vậy, theo CEO Nvidia Jensen Huang, việc nội địa hóa toàn bộ chuỗi cung ứng là bất khả thi. Những thành phần như đế chip vẫn sẽ phải tiếp tục phụ thuộc vào châu Á – nơi có lợi thế chi phí và năng lực xử lý các yêu cầu kỹ thuật khắt khe.

Nhưng sự thực là: những mắt xích quan trọng nhất – từ R&D, thiết kế đến lắp ráp cuối cùng – đang dần quay về Mỹ. Đó không chỉ là chiến thắng của chính quyền Trump, mà còn là lời tuyên bố đầy sức nặng: tương lai công nghệ cao của thế giới sẽ không còn chỉ được viết ở châu Á.