Trump muốn "hạ bệ" Chủ tịch Fed: Sóng ngầm từ Nhà Trắng

Tổng thống Donald Trump và nhóm cố vấn của ông đang tiếp tục xem xét khả năng sa thải Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell, bất chấp những rào cản pháp lý. Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích Powell về chính sách lãi suất và khẳng định sẽ hành động nếu cần thiết.

Bất chấp những rào cản pháp lý, Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Trump đang cân nhắc bước đi chưa từng có: phế truất Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell – động thái có thể làm rung chuyển nền tảng độc lập của Fed và thổi bùng căng thẳng giữa chính sách tiền tệ và quyền lực chính trị.

Mới đây, khi được hỏi về khả năng sa thải Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell, ông Kevin Hassett, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Mỹ, khẳng định Tổng thống Donald Trump cùng nhóm cố vấn của ông vẫn đang cân nhắc vấn đề này.

Là một trong những nhân vật chủ chốt trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump, ông Hassett từng đảm nhận vị trí Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng. Trong hồi ký năm 2021, ông tiết lộ rằng, vào thời điểm đó, ông và các cố vấn đã cảnh báo việc sa thải ông Powell sẽ không chỉ là điều không khả thi mà còn có thể đẩy thị trường tài chính vào nguy cơ sụp đổ.

Tuy nhiên, khi đề cập đến vấn đề này vào ngày 18/4, ông Hassett lại cho rằng "thị trường hiện nay đã ở một tình thế khác biệt", đồng thời nhấn mạnh những nhận định trước đây chỉ mang tính phân tích pháp lý. Ông cũng không ngần ngại chỉ trích các ngân hàng và vai trò của ông Powell tại Fed, cáo buộc việc tăng lãi suất ngay khi Tổng thống Trump nhậm chức đã được dàn xếp từ trước.

Ông Trump, người đã chọn ông Powell làm Chủ tịch Fed trong nhiệm kỳ đầu, lâu nay vẫn liên tục chỉ trích nhà lãnh đạo này, cáo buộc ông Powell thiếu sự hợp tác trong việc cắt giảm lãi suất. Vào ngày 17/4, Tổng thống Trump tuyên bố: "Nếu tôi yêu cầu, Powell sẽ phải rời ghế ngay lập tức". Tuyên bố này được đưa ra sau khi ông Powell cảnh báo về những rủi ro mà Fed có thể phải đối mặt nếu quyết định áp thuế quan lên các đối tác thương mại, đồng thời đưa ra lựa chọn khó khăn giữa việc kiềm chế lạm phát và duy trì tỷ lệ thất nghiệp thấp.

Theo nguồn tin từ Wall Street Journal, ông Trump đã nhiều lần thảo luận về khả năng sa thải Chủ tịch Fed trong các cuộc họp kín, bao gồm cả những lần trao đổi với cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago. Tuy nhiên, ông chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Về mặt pháp lý, án lệ của Tòa án Tối cao Mỹ chỉ ra rằng Chủ tịch Fed chỉ có thể bị sa thải trong trường hợp có hành vi sai trái hoặc bỏ bê nhiệm vụ nghiêm trọng. Dù vậy, ông Powell đã khẳng định rõ ràng rằng ông không thể bị sa thải và sẽ tiếp tục tại vị cho đến khi kết thúc nhiệm kỳ vào năm 2026.

Kể từ khi lên nhậm chức vào tháng 2/2018, ông Powell đã thực hiện nhiều đợt tăng lãi suất, đặc biệt trong năm 2018. Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 buộc Fed phải thay đổi chính sách, đưa lãi suất về gần 0%. Sau khi lạm phát gia tăng, Fed đã nâng lãi suất 11 lần từ tháng 3/2022 đến tháng 7/2023, và mới đây bắt đầu điều chỉnh giảm lãi suất, giữ mức ổn định từ đầu năm nay.