Trump gây sức ép NATO: Trừng phạt Nga toàn diện, áp thuế Trung Quốc để kết thúc chiến tranh?

Trong một phát biểu mới nhất, cựu Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những quan điểm mạnh mẽ liên quan đến cuộc chiến Nga – Ukraine và vai trò của NATO. Những phát biểu này không chỉ phản ánh tư duy chiến lược riêng biệt của ông Trump mà còn mở ra nhiều tranh luận về tương lai quan hệ quốc tế, an ninh năng lượng và cán cân quyền lực toàn cầu.

1. Trừng phạt Nga – “đồng lòng hoặc không gì cả”

Ông Trump khẳng định Mỹ chỉ sẵn sàng áp đặt các lệnh trừng phạt lớn đối với Nga nếu toàn bộ các quốc gia NATO cùng hành động và nhất trí ngừng mua dầu từ Moscow. Theo ông, việc một số nước NATO vẫn tiếp tục nhập khẩu năng lượng Nga đã làm suy yếu nghiêm trọng vị thế đàm phán và khiến nỗ lực kiềm chế Nga trở nên nửa vời.

Thông điệp này đánh thẳng vào điểm yếu trong sự đoàn kết nội khối NATO – nơi lợi ích kinh tế, đặc biệt là an ninh năng lượng, thường xuyên khiến các thành viên khó đạt được tiếng nói chung.

2. Tác động đến thị trường

Nếu kịch bản Trump yêu cầu NATO ngừng mua dầu của Nga và Mỹ chỉ áp lệnh trừng phạt khi đạt được sự đồng thuận này, hậu quả tức thì sẽ là áp lực lên nguồn cung dầu toàn cầu và giá dầu có xu hướng tăng — đặc biệt nếu các tuyến xuất khẩu chính của Nga (cảng và nhà máy lọc) bị ảnh hưởng hoặc nếu các lệnh làm gián đoạn xuất khẩu đường biển/pipeline. Thị trường hiện đã rất nhạy cảm với diễn biến quân sự quanh cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga; các cuộc tấn công gần đây vào cơ sở lọc và cảng đã khiến nhà đầu tư thận trọng.

3. Đòn thuế với Trung Quốc – con bài chiến lược

Không chỉ dừng lại ở Nga, Trump còn kêu gọi NATO áp mức thuế 50% – 100% đối với Trung Quốc, và chỉ gỡ bỏ khi chiến tranh Ukraine kết thúc. Ông cho rằng biện pháp này sẽ làm suy yếu sự hậu thuẫn của Bắc Kinh dành cho Moscow, qua đó buộc Nga phải xuống thang.

Đây là một đề xuất táo bạo, thể hiện cách tiếp cận “đòn bẩy kinh tế” để giải quyết xung đột địa chính trị. Tuy nhiên, nếu được thực thi, chính sách này có thể kéo theo những hệ lụy sâu rộng đối với thương mại toàn cầu, bởi Trung Quốc hiện là đối tác kinh tế hàng đầu của nhiều quốc gia NATO.

4. “Cuộc chiến của Biden và Zelenskyy” – thông điệp tranh cử?

Trump tiếp tục nhấn mạnh rằng cuộc chiến Nga – Ukraine “sẽ không bao giờ bắt đầu nếu tôi còn tại vị”, ám chỉ đây là hệ quả từ chính sách đối ngoại yếu kém của Tổng thống Joe Biden và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy. Ông khẳng định mục tiêu của mình là chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt để “cứu hàng ngàn sinh mạng”.

Phát biểu này vừa là đòn công kích trực diện vào chính quyền đương nhiệm, vừa là thông điệp vận động tranh cử quen thuộc: Trump muốn được nhìn nhận như người duy nhất đủ bản lĩnh chấm dứt xung đột.

5. Nguy cơ chia rẽ NATO và tác động toàn cầu

Nếu các đề xuất của Trump được NATO cân nhắc, thế giới có thể chứng kiến một cuộc tái định hình lớn trong cấu trúc thương mại và quan hệ quốc tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy NATO vốn đã tồn tại nhiều mâu thuẫn nội bộ, đặc biệt khi lợi ích kinh tế đan xen. Do đó, việc đồng thuận trừng phạt Nga toàn diện và áp thuế quy mô lớn lên Trung Quốc khó có thể đạt được trong ngắn hạn.

Dẫu vậy, tuyên bố của ông Trump cho thấy một chiến lược rõ ràng: sử dụng sức mạnh kinh tế để tái định hình bàn cờ địa chính trị, thay vì chỉ dựa vào sức mạnh quân sự. Điều này đặt ra câu hỏi: nếu ông trở lại Nhà Trắng, thế giới sẽ bước vào một giai đoạn đối đầu thương mại – địa chính trị khốc liệt hơn bao giờ hết?