#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Trái phiếu USD: Dồn lực từ dân hay "câu" vốn ngoại?

Việc phát hành trái phiếu bằng USD được xem là một mũi tên trúng nhiều đích: bổ sung dự trữ ngoại hối, tạo thêm nguồn vốn cho đầu tư, giảm áp lực tín dụng và lãi suất trong nước. Nhưng đằng sau cơ hội là những chiếc gai rủi ro, khi chi phí vay ngoại tệ không còn rẻ và bài toán quản trị nợ trở nên khắt khe hơn bao giờ hết

Khó khả thi nếu nhắm vào thị trường trong nước

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo cơ cấu lại các tổ chức tín dụng đầu tháng 8, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc giao Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu phương án phát hành trái phiếu bằng USD. Đây được xem là giải pháp huy động nguồn ngoại tệ trong dân và giảm sức ép tỷ giá. Tuy nhiên, theo ông Trần Ngọc Báu, CEO WiGroup, khả năng triển khai trong nước là rất hạn chế.

Nguyên nhân nằm ở ba điểm nghẽn lớn. Thứ nhất, nguồn USD nhàn rỗi trong dân có thể không còn dồi dào do chính sách lãi suất tiền gửi ngoại tệ 0%, khiến nhiều người đã chuyển sang VND. Thứ hai, cá nhân không được mua trái phiếu chính phủ, trong khi ngân hàng – đối tượng mua chính – cũng khan hiếm ngoại tệ và khó chấp nhận kỳ hạn dài. Thứ ba, nếu phát hành với lãi suất thấp sẽ thất bại, còn nếu lãi suất cao, nguy cơ tái đô la hóa và áp lực lên tỷ giá sẽ bùng lên.

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia nhận định, phát hành cho nhà đầu tư quốc tế khả thi hơn, nhưng không đồng nghĩa dễ dàng. Lãi suất vay USD trên thị trường toàn cầu hiện vẫn ở mức cao. Theo tính toán, nếu dựa trên lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm cộng biên độ rủi ro của Việt Nam, mức lãi suất có thể lên tới 6 – 7%/năm, chưa tính rủi ro trượt giá VND.

Dư địa quốc tế: Cơ hội đi kèm thách thức

Nhu cầu vốn cho hạ tầng ngày càng lớn, trong khi dư địa vay nợ nước ngoài của Việt Nam vẫn còn rộng. Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng giám đốc AFA Capital, đây là thời điểm thuận lợi để phát hành trái phiếu USD nhờ một số yếu tố: tỷ trọng vay nước ngoài thấp, xếp hạng tín nhiệm quốc gia được nâng bậc, và lãi suất quốc tế đang có xu hướng giảm khi Fed nhiều khả năng tiếp tục hạ lãi suất. Nếu tận dụng tốt, Việt Nam có thể huy động vốn với chi phí hợp lý, bổ sung nguồn lực cho đầu tư, đồng thời tăng dự trữ ngoại hối và giảm sức ép lãi suất trong nước.

Tuy vậy, rủi ro vẫn hiện hữu. Tỷ giá trong nước đang chịu áp lực, việc vay USD có thể khiến sức ép này trầm trọng hơn. Hơn nữa, dù được cải thiện, Việt Nam vẫn thuộc nhóm khuyến nghị đầu cơ, nên chi phí vốn khó thấp.

Giải pháp: Có địa chỉ, có chiến lược

Các chuyên gia nhấn mạnh, phát hành trái phiếu USD chỉ nên triển khai khi có mục đích rõ ràng và phương án sử dụng vốn cụ thể, như cho các dự án hạ tầng trọng điểm hoặc công trình xanh, để đạt lãi suất tốt hơn và kỳ hạn dài hơn. Song song, Chính phủ cần:

Đẩy mạnh truyền thông quốc tế để củng cố hình ảnh Việt Nam ổn định, quản lý tốt tỷ giá, lãi suất và nợ công.

Cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia, bởi đây là yếu tố trực tiếp quyết định chi phí vay.

Trong bối cảnh kinh tế cần vốn lớn nhưng áp lực tỷ giá và lãi suất vẫn cao, phát hành trái phiếu bằng USD là một “con dao hai lưỡi” – một đòn bẩy tài chính nếu được tính toán kỹ, nhưng cũng có thể trở thành gánh nặng nếu thiếu kiểm soát.