Toan tính đằng sau những phát ngôn bất biến của Trump

Việc lặp lại các thông điệp "hòa bình sắp tới" và "quân đội đối phương đã bị xóa sổ" đang đặt ra dấu hỏi lớn: Đây là chiến lược ngoại giao thực thụ hay chỉ là một chiến dịch quảng bá chính trị bài bản?

Giữa tâm điểm căng thẳng Trung Đông, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục giữ nguyên giọng điệu quen thuộc về Iran. Dù chiến sự kéo dài hơn dự kiến và đàm phán chưa đạt đột phá, Nhà Trắng vẫn phát đi thông điệp rằng Mỹ đang kiểm soát tình hình và cuộc xung đột sắp đi đến hồi kết.

Thông điệp của chính quyền Trump hiện xoay quanh ba trục chính: Iran đã suy yếu đáng kể về quân sự, Washington giữ thế áp đảo và Tehran cuối cùng sẽ phải chấp nhận một thỏa thuận.

Trong nhiều phát biểu gần đây, ông Trump liên tục nhấn mạnh cuộc chiến “sẽ sớm kết thúc”. Tại một sự kiện trực tuyến ở bang Georgia, ông khẳng định mọi việc đang tiến triển tích cực và khả năng đạt thỏa thuận là rất lớn. Đây là lập trường ông duy trì từ đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Dù vậy, thực tế chiến trường cho thấy các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn, trái với những dự báo ban đầu về một chiến dịch ngắn hạn chỉ kéo dài vài tuần.

Đáng chú ý, ông Trump cũng nhiều lần giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của cuộc xung đột khi gọi đây chỉ là “một cuộc va chạm nhỏ” hay “một chuyến đi ngắn để xử lý vấn đề tồn đọng hàng chục năm”.

Song song với đó, nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục lặp lại luận điểm cho rằng Iran gần như đã mất toàn bộ năng lực quân sự quan trọng.

“Họ không còn hải quân, không còn không quân, không còn phòng không”, ông Trump tuyên bố tại Nhà Trắng hôm 5/5.

Theo ông, Tehran hiện chỉ còn khả năng gây sức ép thông qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược có thể tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Một trong những luận điểm được ông Trump nhắc nhiều nhất là việc Iran “muốn đạt thỏa thuận”. Tổng thống Mỹ cho biết Washington đã có những cuộc trao đổi tích cực với Tehran và khả năng đạt đồng thuận đang cao hơn trước.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng tiến trình đàm phán thực tế vẫn thiếu rõ ràng. Các đề xuất từng được kỳ vọng tạo bước ngoặt liên tục thay đổi, trong khi hai bên chưa đưa ra bất kỳ cam kết cuối cùng nào liên quan chương trình hạt nhân Iran.

Cùng lúc, ông Trump tiếp tục công kích thỏa thuận hạt nhân JCPOA thời Barack Obama, khẳng định bất kỳ thỏa thuận mới nào dưới thời ông cũng sẽ “tốt hơn rất nhiều” so với phiên bản cũ.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng bảo vệ quan điểm cứng rắn với Tehran bằng lập luận rằng mọi chi phí hiện tại đều cần thiết để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

“Chúng ta sẽ không để họ có được vũ khí hạt nhân”, ông Trump nhấn mạnh trong phát biểu gần đây tại Nhà Trắng.

Việc lặp lại liên tục các thông điệp cứng rắn cho thấy chiến lược truyền thông của ông Trump gần như không thay đổi giữa lúc xung đột kéo dài và áp lực dư luận gia tăng. Trong khi Nhà Trắng coi đây là cách duy trì vị thế đàm phán, nhiều chuyên gia nhận định ranh giới giữa tín hiệu ngoại giao thực tế và thông điệp chính trị ngày càng trở nên khó phân định.