Tiền số hỗn loạn vì thiếu khung pháp lý

Việc thiếu khung pháp lý khiến nhiều nhà đầu tư sập bẫy.

Trong khi nhận thức về đầu tư tiền số vẫn còn hạn chế, nhiều nhà đầu tư dễ dàng bị cuốn theo những lời hứa hẹn siêu lợi nhuận mà không cân nhắc kỹ lưỡng. Bên cạnh việc thiếu kiến thức, họ còn dễ mắc bẫy do Việt Nam chưa có khung pháp lý rõ ràng để bảo vệ quyền lợi.

Thiếu "tấm khiên" bảo vệ nhà đầu tư trong thị trường tiền số

Khi nói đến các vụ lừa đảo liên quan đến tiền số, nhiều người thường đổ lỗi cho các nhà đầu tư, cho rằng họ quá dễ tin và đôi khi tham lam. Tuy nhiên, thực tế thì không chỉ nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm. Trong bức tranh hỗn độn của thị trường tiền số, không thể phủ nhận rằng sự thiếu khung pháp lý rõ ràng và công tác quản lý lỏng lẻo đã tạo điều kiện cho các chiêu trò lừa đảo phát triển mạnh mẽ, khiến nhiều người dân phải "trắng tay".

Trong khi một số loại tiền số như Bitcoin, Ethereum, Ripple đã xuất hiện và giao dịch rộng rãi ở Việt Nam, thì chúng không được công nhận là một phương tiện thanh toán hợp pháp. Chính sự thiếu một khuôn khổ pháp lý rõ ràng đã làm nảy sinh nhiều dự án đầu tư, đa phần là lừa đảo, mà không có cơ quan nào đứng ra bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

Ông Lê Sỹ Nguyên, Quản lý cấp quốc gia của sàn giao dịch Bitget tại Việt Nam:“Nguyên nhân khiến nhiều vụ lừa đảo tiền số xảy ra không chỉ là do nhà đầu tư thiếu hiểu biết mà còn là vì thiếu khung pháp lý rõ ràng và minh bạch”. Cũng theo ông, các tài sản số như tiền mã hóa và NFT chưa được công nhận là phương tiện thanh toán hay tài sản hợp pháp tại Việt Nam, dẫn đến các giao dịch này không có giá trị pháp lý rõ ràng và khó bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

Bên cạnh đó, việc Việt Nam không công nhận tiền số là tài sản hợp pháp khiến cho nhiều đối tượng lừa đảo lợi dụng kẽ hở này để tổ chức các sàn giao dịch giả mạo, chiếm đoạt tài sản của nhà đầu tư mà không phải chịu bất kỳ sự kiểm soát nào. Thực tế cho thấy, thiếu khung pháp lý đã tạo ra một môi trường "mờ ám" mà trong đó các hoạt động liên quan đến tiền số có thể dễ dàng bị lạm dụng.

Cần một khung pháp lý rõ ràng để bảo vệ nhà đầu tư

Theo ông Bùi Văn Huy, Giám đốc Khối Nghiên cứu Đầu Tư tại FIDT, khi không có sự công nhận chính thức và khung pháp lý minh bạch, các hoạt động liên quan đến tiền điện tử dễ rơi vào trạng thái "xám", tạo điều kiện cho các dự án ảo và sàn giao dịch giả mạo mọc lên. Ông cho rằng việc thiếu khung pháp lý rõ ràng không chỉ gây khó khăn cho các nhà đầu tư mà còn ngăn cản sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp công nghệ blockchain tại Việt Nam.

Thực tế, Việt Nam hiện chưa có một khung pháp lý cụ thể để quản lý tiền số. Các loại tiền kỹ thuật số như Bitcoin, USDT, Pi Network đều không được coi là chứng khoán và không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Chứng khoán. Ngân hàng Nhà nước cũng không công nhận tiền số là phương tiện thanh toán hợp pháp, và các cơ quan khác như Bộ Công Thương cũng không công nhận tiền số là hàng hóa hay dịch vụ. Chính sự phân mảnh này tạo nên một khoảng trống pháp lý khiến các nhà đầu tư khó lòng bảo vệ quyền lợi của mình khi xảy ra tranh chấp.

Việc xây dựng khung pháp lý trở nên cấp thiết

Mới đây, Chính phủ đã trình Quốc hội dự án Luật Công nghiệp Công nghệ số, trong đó có đề cập đến việc xây dựng hành lang pháp lý cho các quy định quản lý tiền số. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, sự thay đổi trong khung pháp lý vẫn chưa theo kịp với tốc độ phát triển của công nghệ và xu hướng thị trường tiền số hiện nay.

Chính phủ cũng đã yêu cầu các bộ, ngành liên quan hoàn thành việc xây dựng khung pháp lý để cấm hoặc điều chỉnh đối với tiền số, tài sản số và các tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản số trong năm 2025. Điều này cho thấy, việc xây dựng khung pháp lý là rất cấp thiết và quan trọng đối với sự phát triển bền vững của thị trường tiền số tại Việt Nam.

Ngoài việc bảo vệ quyền lợi cho nhà đầu tư, một khung pháp lý rõ ràng còn giúp thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ blockchain hoạt động hợp pháp, đồng thời tạo ra niềm tin cho người dân vào lĩnh vực này. Đặc biệt, các quy định cần phải phù hợp với thực tiễn của Việt Nam, kết hợp với kinh nghiệm của các quốc gia đi trước như Singapore hay EU.