Thủy sản Việt Nam có nguy cơ mất thị phần ở thị trường trị giá 2 tỷ USD từ 2026

Ngành thủy sản đang đối diện thử thách lớn khi Mỹ - thị trường nhập khẩu gần 2,1 tỷ USD thủy sản Việt Nam năm 2024 sẽ siết chặt quy định bảo tồn động vật có vú biển từ 1/1/2026. Đây là yêu cầu từ Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển, nhằm đảm bảo sản phẩm hải sản nhập khẩu không gây hại tới hệ sinh thái.

Trong rà soát mới của NOAA, Việt Nam nằm trong nhóm bị từ chối công nhận một phần. Nghĩa là nhiều mặt hàng chủ lực như cá ngừ, mực, tôm hùm, cua biển… có nguy cơ không được phép vào Mỹ. Nguyên nhân chính đến từ hệ thống giám sát và báo cáo chưa đầy đủ: chưa theo dõi toàn bộ tàu cá, việc khai thác ngoài ý muốn chưa minh bạch, một số nghề cá chưa có lộ trình giảm thiểu rủi ro rõ ràng.

Nguy cơ mất thị phần là rất rõ ràng. Chỉ riêng nửa đầu 2025, xuất khẩu thủy sản sang Mỹ đạt gần 905 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ. Nếu quy định có hiệu lực mà chưa kịp khắc phục, khoảng trống này sẽ rất khó bù đắp.

Theo VASEP, Việt Nam chỉ còn ba tháng để chuẩn bị hồ sơ bổ sung trước khi Mỹ áp dụng quy định. Điều đó đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước - hiệp hội - doanh nghiệp. Các chuyên gia nhấn mạnh: tuân thủ chuẩn mực bảo tồn không chỉ để giữ thị trường Mỹ, mà còn để nâng cao vị thế thủy sản Việt trên bản đồ toàn cầu, khi xu thế tiêu dùng ngày càng hướng đến sản phẩm bền vững và minh bạch.

📌 Triển vọng không hẳn khép lại nếu coi đây là cơ hội tái cấu trúc, đầu tư hệ thống giám sát, cải thiện phương thức khai thác và đạt chứng chỉ quốc tế, thủy sản Việt Nam không chỉ giữ được Mỹ mà còn thuận lợi mở rộng sang EU, Nhật Bản, Úc,...và những thị trường khó tính khác.