Thuốc online, thật giả lẫn lộn: 50% có nguy cơ không đạt chuẩn

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cảnh báo nguy cơ thuốc giả bùng phát khi thương mại điện tử phát triển, với tỷ lệ có thể lên đến 50% trên kênh bán online. Dù tỷ lệ thuốc giả trên thị trường hiện dưới 0,1%, Bộ Y tế xác định đây là “điểm nóng”, cần siết chặt kiểm soát và khuyến cáo người dân chỉ mua thuốc tại cơ sở uy tín.

Bà Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Y tế, đã đưa ra một lời cảnh báo rúng động: Một nửa số thuốc được mua bán trên mạng có thể là thuốc giả, kém chất lượng. Con số 50% không chỉ là một thống kê, mà là hồi chuông báo động về một thực trạng nhức nhối, đòi hỏi phải có những giải pháp triệt để để bảo vệ sức khỏe người dân.

Tại phiên giải trình sáng 21/8 về phòng, chống thuốc và thực phẩm giả, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan gióng hồi chuông cảnh báo: “Không quốc gia nào miễn nhiễm với vấn nạn thuốc giả”.

Dẫn số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bà cho biết khoảng 10% thuốc tại các nước thu nhập thấp và trung bình là giả hoặc kém chất lượng. Đặc biệt đáng lo ngại, với kênh bán hàng trực tuyến, tỷ lệ này có thể lên tới 50%. “Đây là tín hiệu buộc chúng ta phải hành động quyết liệt để ngăn chặn”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bà Lan phân tích, thuốc giả thường tập trung vào nhóm điều trị bệnh mãn tính như tim mạch, ung thư, kháng sinh – những loại liên quan trực tiếp đến tính mạng, khiến hậu quả trở nên đặc biệt nghiêm trọng.

Về giải pháp, Bộ Y tế đã triển khai quy trình kiểm soát nghiêm ngặt: 100% vaccine và sinh phẩm phải qua kiểm nghiệm tại Viện Kiểm nghiệm quốc gia trước khi xuất xưởng; các lô thuốc lưu thông được lấy mẫu ngẫu nhiên để kiểm định chất lượng. Mỗi năm, ngành y tế kiểm nghiệm khoảng 38.000 mẫu, với tỷ lệ thuốc giả duy trì dưới 0,1% và thuốc kém chất lượng ở mức 0,45% năm 2024.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cảnh báo nguy cơ vẫn rất lớn khi thương mại điện tử bùng nổ và thị trường dược phẩm Việt Nam đạt quy mô 7-10 tỷ USD, trở thành “miếng mồi béo bở” cho gian thương. WHO ước tính, một nửa số giao dịch thuốc trực tuyến có nguy cơ là hàng giả. Bộ Y tế xác định đây là “điểm nóng” và sẽ phối hợp liên ngành để siết chặt quản lý từ sản xuất, phân phối đến bán lẻ.

Đại biểu Phạm Trọng Nghĩa (Ủy ban Văn hóa và Xã hội) nêu bất cập khi người tiêu dùng thiếu công cụ xác thực nguồn gốc thuốc, trong bối cảnh thuốc giả ngày càng tinh vi. Ông đề xuất phát triển ứng dụng truy xuất thông tin công khai, dễ sử dụng.

Đồng tình, Bộ trưởng cho biết Bộ đang cập nhật dữ liệu cảnh báo trên website, ứng dụng di động và đẩy mạnh truyền thông để người dân chủ động phòng tránh. Bà khuyến cáo: “Chỉ mua thuốc theo đơn, tại cơ sở được cấp phép hoặc nhà thuốc bệnh viện. Tuyệt đối cảnh giác với các nguồn hàng trôi nổi hay mua qua trung gian”.