#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thuế dược 200% – “liều thuốc đắng” Mỹ sắp kê, Việt Nam có chịu trận?

Tổng thống Donald Trump cảnh báo, nước Mỹ không thể tiếp tục “phó mặc sức khỏe” cho chuỗi cung ứng ngoại quốc. Việc tái thiết ngành dược trong nước, theo ông, không chỉ là bài toán kinh tế, mà là yêu cầu sống còn về an ninh quốc gia.

Ngày 8/7/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ phát tín hiệu cứng rắn với ngành dược toàn cầu khi tuyên bố xem xét áp thuế lên tới 200% đối với thuốc và dược phẩm sản xuất ngoài nước Mỹ. Động thái này nằm trong chiến lược “tái thiết nền công nghiệp dược nội địa” nhằm giảm phụ thuộc chuỗi cung ứng nước ngoài – vốn được ông Trump gọi thẳng là “nguy cơ an ninh quốc gia”.

Theo tuyên bố từ Nhà Trắng, các doanh nghiệp dược sẽ có từ 12 đến 18 tháng để điều chỉnh chuỗi cung ứng và đưa sản xuất về Mỹ trước khi mức thuế trên chính thức có hiệu lực. Trước đó, giữa tháng 4, chính quyền Trump đã mở cuộc điều tra nhập khẩu dược phẩm – bước đi được coi là “tiền trạm pháp lý” để hợp thức hóa hàng rào thuế quan.

Tuy nhiên, các tập đoàn dược lớn ngay lập tức cảnh báo: biện pháp này có thể gây thiếu thuốc diện rộng, đồng thời khiến chi phí điều trị tăng mạnh với người tiêu dùng Mỹ. Họ cho rằng mạng lưới sản xuất hiện tại được thiết lập toàn cầu và việc chuyển dịch sẽ đòi hỏi vốn đầu tư rất lớn, kéo dài trong nhiều năm.

Ngành dược Việt Nam: Ảnh hưởng trực tiếp thấp, nhưng vẫn cần đề phòng rủi ro dây chuyền

Với kim ngạch xuất khẩu dược phẩm sang Mỹ năm 2023 chỉ đạt 7,76 triệu USD – theo dữ liệu COMTRADE (Liên Hiệp Quốc) – ngành dược Việt Nam chưa nằm trong nhóm bị ảnh hưởng trực tiếp. Con số này chỉ chiếm chưa tới 3% trong tổng xuất khẩu dược phẩm của Việt Nam, vốn đạt khoảng 280 triệu USD vào năm 2024 (số liệu từ báo cáo của GMP Việt Nam).

Tuy nhiên, theo đại diện CTCP Dược phẩm OPC (HoSE: OPC), ngành dược Việt vẫn không thể “miễn nhiễm” hoàn toàn. Tác động gián tiếp từ biến động giá nguyên liệu, thiết bị y tế và chi phí logistics toàn cầu do hiệu ứng domino từ chính sách thương mại Mỹ – Trung có thể khiến giá thành sản xuất trong nước bị đội lên đáng kể.

Hơn nữa, trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu áp lực, sức mua ở nhiều thị trường có khả năng giảm, gây ảnh hưởng đến cầu tiêu dùng dược phẩm – nhất là với các doanh nghiệp có định hướng xuất khẩu rộng.

Nguy cơ cũng là cơ hội: Ai tận dụng được khoảng trống?

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng chính cơn sóng gió thương mại lần này lại có thể tạo ra khoảng trống cạnh tranh, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp dược Việt chen chân vào chuỗi cung ứng toàn cầu nếu các đối thủ lớn gặp trở ngại trong việc chuyển đổi sản xuất.

Trên thực tế, OPC đã chủ động giảm phụ thuộc nhập khẩu khi xây dựng vùng trồng dược liệu theo chuẩn GACP-WHO, góp phần nội địa hóa nguyên liệu đầu vào và gia cố năng lực chống chịu trước biến động giá hoặc rủi ro về thuế.

Tương tự, tại ĐHĐCĐ thường niên 2025, lãnh đạo Dược Hậu Giang (HoSE: DHG) – doanh nghiệp dược lớn nhất Việt Nam – cũng khẳng định công ty không xuất khẩu sang Mỹ, không nhập khẩu nguyên liệu từ Mỹ, do đó ảnh hưởng từ chính sách thuế hiện tại là không đáng kể. Dù thị trường toàn cầu có xu hướng suy giảm, quy mô ngành dược đủ lớn để duy trì triển vọng mở rộng kinh doanh trong dài hạn.

Tạm thời an toàn, nhưng không thể chủ quan

Dù Việt Nam hiện nằm ngoài “tâm bão” của sắc thuế mới, bối cảnh chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu đang đứng trước một làn sóng tái cấu trúc sâu rộng. Các doanh nghiệp nội địa, nếu không chủ động thích ứng, có thể bị "gạt ra bên lề" cuộc chơi toàn cầu. Ngược lại, đây cũng là thời điểm vàng để định vị lại vai trò trong chuỗi giá trị, bằng cách đầu tư vào vùng nguyên liệu, công nghệ sản xuất và chuẩn hóa quốc tế.

Chính sách thuế của ông Trump không đơn thuần là một cú áp lực nhất thời – đó là lời cảnh báo cho toàn ngành dược thế giới về một trật tự cung ứng mới, nơi những ai chủ động và linh hoạt sẽ nắm lợi thế.