Thông tư 08 liệu có tạo sóng tiền?

Thông tư 08/2026/TT-NHNN vừa chính thức có hiệu lực được ví như một "van xả áp" kịp thời cho cơn khát vốn của hệ thống ngân hàng, đặc biệt là nhóm quốc doanh. Tuy nhiên, trái với những kỳ vọng hưng phấn về một "cơn sóng thần" dòng tiền đổ bộ vào thị trường chứng khoán, giới phân tích cảnh báo đây thực chất chỉ là một giải pháp kỹ thuật nhằm ổn định hệ thống hơn là một gói kích thích kinh tế diện rộng.

Việc giải phóng hàng chục nghìn tỷ đồng dư địa cho vay sẽ hạ nhiệt cuộc đua lãi suất huy động ngầm, nhưng sức lan tỏa sang các nhóm cổ phiếu vừa và nhỏ vẫn là một dấu hỏi lớn phụ thuộc vào cái giá của dòng tiền.

Thông tư 08 vừa có hiệu lực đang trở thành tâm điểm chú ý khi mở thêm dư địa thanh khoản cho hệ thống ngân hàng trong bối cảnh áp lực vốn ngày càng căng thẳng.

Theo quy định mới, các ngân hàng được tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động khi tính tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR). Động thái này được đánh giá đặc biệt có lợi cho nhóm ngân hàng quốc doanh khi nhiều nhà băng đã tiến sát ngưỡng LDR tối đa 85%.

Đến cuối quý I/2026, tỷ lệ này tại nhiều ngân hàng lớn đã ở mức rất cao như Vietcombank 84,54%, VietinBank 83,48%, BIDV 82,94% và Agribank 83,28%. Trong bối cảnh đó, Thông tư 08 được xem như một giải pháp kỹ thuật nhằm giảm áp lực thanh khoản và hạn chế nguy cơ bùng phát cuộc đua lãi suất huy động.

Giới phân tích cho rằng việc bổ sung nguồn vốn từ tiền gửi Kho bạc Nhà nước sẽ giúp các ngân hàng có thêm hàng chục nghìn tỷ đồng dư địa cho vay mà không cần tăng mạnh lãi suất huy động như trước. Điều này có thể hỗ trợ mặt bằng lãi suất ổn định hơn trong thời gian tới.

Nhóm hưởng lợi rõ nhất là Big4 khi gần như toàn bộ lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước đang tập trung tại các ngân hàng quốc doanh. Riêng ba ngân hàng niêm yết thuộc nhóm này hiện nắm hơn 563.000 tỷ đồng tiền gửi liên quan.

Việc được mở rộng “room” tín dụng được kỳ vọng sẽ củng cố tăng trưởng lợi nhuận cho nhóm ngân hàng vốn hóa lớn – nhóm đang đóng vai trò dẫn dắt VN-Index thời gian qua.

Không chỉ tác động tới hệ thống ngân hàng, thị trường chứng khoán cũng được hưởng hiệu ứng tâm lý tích cực khi thanh khoản được cải thiện. Dòng tiền có xu hướng tìm đến các nhóm nhạy cảm với tín dụng như chứng khoán, bất động sản, xây dựng và đầu tư công.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng tác động của Thông tư 08 chủ yếu mang tính hỗ trợ kỹ thuật thay vì tạo ra một “siêu sóng” tiền mới cho thị trường.

Yếu tố quyết định vẫn nằm ở lãi suất và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Trong bối cảnh nhiều đại dự án hạ tầng và bất động sản đồng loạt triển khai, nhu cầu vốn vẫn rất lớn, khiến áp lực thanh khoản chưa thực sự biến mất.

Nếu lượng tiền bổ sung nhanh chóng bị hấp thụ bởi đầu tư công và tín dụng doanh nghiệp, mặt bằng lãi suất khó giảm sâu, thậm chí có thể tiếp tục neo cao. Khi đó, hiệu ứng lan tỏa sang nhóm midcap và smallcap cũng sẽ hạn chế hơn kỳ vọng.

Giới phân tích cho rằng nhà đầu tư nên nhìn nhận Thông tư 08 như một động thái ổn định hệ thống ngân hàng nhiều hơn là một gói kích thích quy mô lớn cho nền kinh tế. Điều quan trọng lúc này không nằm ở tâm lý hưng phấn ngắn hạn, mà là khả năng dòng tiền thực sự đi vào sản xuất, kinh doanh và cải thiện lợi nhuận doanh nghiệp trong các quý tới.