Thống nhất trình Quốc hội thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương

Tại phiên họp toàn thể lần thứ hai, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã tiến hành xem xét đề xuất của Chính phủ liên quan đến việc thành lập 10 phường mới tại Đồng Nai, đồng thời xây dựng đề án đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định và Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu tại phiên họp

Theo hồ sơ trình bày, sau khi hoàn tất việc nâng cấp 10 xã lên phường, đơn vị hành chính cấp xã của Đồng Nai dự kiến sẽ gồm 95 đơn vị, trong đó có 33 phường và 62 xã.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, đề án được xây dựng dựa trên nền tảng vững chắc cả về chính trị, pháp lý lẫn thực tiễn. Về mặt chính trị, chủ trương này phù hợp với các định hướng lớn của Trung ương, đặc biệt là các kết luận, nghị quyết quan trọng đã được ban hành gần đây, trong đó đã thống nhất việc trình Quốc hội xem xét thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày tờ trình Về Đề án thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương

Về cơ sở pháp lý, Chính phủ viện dẫn nhiều văn bản quan trọng như Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn cùng các nghị quyết liên quan đến phân loại đô thị và tiêu chuẩn đơn vị hành chính. Những quy định này được xem là hành lang pháp lý đầy đủ để triển khai việc tổ chức lại không gian hành chính và phát triển đô thị tại địa phương.

Xét trên thực tiễn, Đồng Nai được đánh giá là địa bàn có vị trí chiến lược trong vùng Đông Nam Bộ, đóng vai trò quan trọng về kinh tế, quốc phòng và an ninh. Năm 2025, quy mô GRDP của tỉnh đạt gần 678 nghìn tỷ đồng, thu ngân sách vượt 102 nghìn tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 150 triệu đồng, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước. Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng giao thông, công nghiệp và logistics ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là dự án sân bay Long Thành được kỳ vọng tạo cú hích lớn, đưa Đồng Nai trở thành trung tâm kết nối khu vực phía Nam.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đề xuất thành lập 10 phường mới gồm Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai và Lộc Ninh, được chuyển đổi từ các xã hiện hữu với quy mô diện tích và dân số giữ nguyên.

Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Đồng Nai Vũ Hồng Văn phát biểu tại phiên họp

Song song, đề xuất thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương dựa trên toàn bộ diện tích hơn 12.737 km² và dân số hơn 4,49 triệu người hiện có của tỉnh. Sau khi sắp xếp, quy mô không thay đổi nhưng cơ cấu hành chính sẽ chuyển dịch theo hướng đô thị hóa, với số phường tăng lên 33 và số xã giảm còn 62, nâng tỷ lệ đô thị hóa lên hơn 54%.

Theo đánh giá, việc hình thành 10 phường là bước đi cần thiết nhằm hoàn thiện các tiêu chí để Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Hiện địa phương đã đáp ứng phần lớn các tiêu chuẩn theo quy định và dự kiến sẽ hoàn tất các tiêu chí còn lại trong thời gian tới.

Cơ quan thẩm tra cơ bản đồng thuận với đề xuất này, cho rằng việc nâng cấp các xã lên phường là phù hợp với định hướng phát triển, tận dụng tốt tiềm năng và hạ tầng sẵn có. Việc chuyển đổi mô hình quản lý từ nông thôn sang đô thị cũng được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Đối với đề án thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, các cơ quan thẩm tra đều thống nhất về tính cần thiết, coi đây là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Trung ương, đồng thời tạo động lực phát triển mới cho vùng và tăng cường quản lý tại khu vực có vị trí chiến lược.

Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị cần làm rõ thêm về chức năng, vai trò của các khu vực dự kiến lên phường, cũng như bổ sung số liệu liên quan đến quy mô dân số đô thị để bảo đảm tính thuyết phục trong việc đánh giá tiêu chuẩn.

Kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nhấn mạnh sự đồng thuận cao đối với chủ trương thành lập các phường và xây dựng thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Hồ sơ và thủ tục được đánh giá là đã thực hiện đúng quy định. Các cơ quan liên quan được yêu cầu tiếp tục hoàn thiện báo cáo, giải trình và phối hợp để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội xem xét, quyết định trong thời gian tới.