Thị trường 11.000 tỷ USD “rơi tự do”: Trung Quốc có cứu nổi?

Theo tờ Bloomberg, tại Trung Quốc, tỷ suất sinh lời yếu kém của thị trường chứng khoán đang kìm hãm người tiêu dùng, cản trở mục tiêu tăng trưởng kinh tế 5% của chính phủ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ngay cả sau đợt tăng điểm gần đây, các chỉ số chứng khoán Trung Quốc mới chỉ quay lại mức từng ghi nhận sau cú vỡ bong bóng cách đây hơn một thập kỷ. Thay vì thúc đẩy chi tiêu, khả năng sinh lời thấp trên thị trường chứng khoán khiến người dân ưu tiên phương án gửi tiết kiệm. Một khoản đầu tư 10.000 USD vào chỉ số S&P 500 của Mỹ cách đây 10 năm hiện đã tăng hơn gấp ba, trong khi cùng số tiền đó đầu tư vào chỉ số CSI 300 của Trung Quốc chỉ mang lại thêm khoảng 3.000 USD.

Theo các chuyên gia theo dõi thị trường lâu năm, gốc rễ của vấn đề mang tính cơ cấu. Thị trường chứng khoán Trung Quốc ra đời cách đây 35 năm với mục tiêu chính là giúp doanh nghiệp nhà nước huy động nguồn tiết kiệm trong dân để xây dựng cơ sở hạ tầng như đường sá, cảng biển và nhà máy, thay vì tạo kênh sinh lợi cho nhà đầu tư. Chính định hướng này đã để lại nhiều hệ lụy, từ tình trạng dư cung cổ phiếu đến những hoạt động thiếu minh bạch sau niêm yết, tiếp tục tạo gánh nặng cho thị trường trị giá 11.000 tỷ USD.

Các lãnh đạo Trung Quốc đang chịu áp lực phải cải tổ. Giới lãnh đạo Trung Quốc đang kỳ vọng tiêu dùng nội địa phục hồi để đạt mục tiêu tăng trưởng 5%, trong bối cảnh cuộc chiến thuế quan với Mỹ còn nhiều bất định vì thâm hụt thương mại giữa hai quốc gia vẫn lớn. Đồng thời, Trung Quốc cũng muốn duy trì vai trò huy động vốn của thị trường chứng khoán, khi quốc gia này cần nguồn tài chính khổng lồ để nuôi dưỡng các doanh nghiệp then chốt cho cuộc đua công nghệ, dù lợi nhuận mang lại vẫn còn nhiều hoài nghi.

“Thị trường vốn Trung Quốc từ lâu là thiên đường của giới tài chính và địa ngục cho nhà đầu tư, dù chủ tịch mới của Ủy ban Chứng khoán đã có một số cải cách”, ông Lưu Ký Bằng - chuyên gia về chứng khoán, đang giảng dạy tại Đại học Khoa học Chính trị và Luật Trung Quốc - nhận định. “Cơ quan quản lý và sở giao dịch luôn có xu hướng, dù ý thức hay vô thức, nghiêng về bên huy động vốn”.

Diễn biến thị trường chứng khoán Trung Quốc trong năm nay tiếp tục cho thấy nhiều hạn chế. Chỉ số CSI 300 mới tăng chưa tới 7% dù làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo đang lan rộng, mức tăng này thấp hơn nhiều so với các chỉ số tại Mỹ và châu Âu. Thị trường chứng khoán kém hiệu quả và triển vọng kinh tế bất định đã góp phần lý giải vì sao tỷ lệ tiết kiệm hộ gia đình của Trung Quốc duy trì ở mức cao bất thường, lên tới 35% thu nhập khả dụng.