Thép 2026: Kẻ ăn không hết, người lần chẳng ra

Ngành thép đầu năm 2026 đang chứng kiến một kịch bản đầy nghịch lý: Giá và sản lượng nội địa đồng loạt hồi phục, nhưng túi tiền của các đại gia lại không tỷ lệ thuận. Trong khi Hòa Phát đang băng băng bứt phá nhờ "cú hích" Dung Quất 2, bộ đôi Hoa Sen và Nam Kim lại đang loay hoay trong vòng vây của chi phí nguyên liệu và rào cản phòng vệ thương mại.

Sự phân hóa khốc liệt này không chỉ đến từ con số lợi nhuận, mà còn bóc trần lỗ hổng trong cấu trúc thị trường của những doanh nghiệp vốn quá phụ thuộc vào "cửa khẩu".

Thép 2026: Kẻ ăn không hết, người lần chẳng ra

Dù bức tranh chung có dấu hiệu cải thiện, kết quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp được dự báo sẽ có sự phân hóa rõ rệt ngay trong quý đầu năm

Ngay từ quý I/2026, ngành thép đã phát đi tín hiệu hồi phục khi cả sản lượng tiêu thụ và giá bán đồng loạt cải thiện. Nhu cầu trong nước tăng tốc, đặc biệt từ xây dựng dân dụng và đầu tư công, trở thành động lực chính kéo thị trường đi lên.

Sản lượng thép xây dựng và HRC được dự báo tăng lần lượt khoảng 12% và 30% trong quý đầu năm, và duy trì đà tăng hai chữ số trong cả năm. Giá thép cũng bắt đầu nhích lên sau giai đoạn dài suy yếu, với mức tăng khiêm tốn nhưng đủ tạo lực đỡ cho biên lợi nhuận.

Động lực phục hồi đến từ cầu nội địa cải thiện, trong khi áp lực cạnh tranh từ thép Trung Quốc phần nào hạ nhiệt do cắt giảm sản lượng. Đồng thời, chi phí đầu vào ổn định hơn khi giá than đi ngang và quặng sắt giảm nhẹ, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí.

Trong bối cảnh xuất khẩu còn nhiều rào cản, thị trường trong nước nổi lên như điểm tựa tăng trưởng chủ đạo. Lợi thế nghiêng về những doanh nghiệp có quy mô lớn, thị phần nội địa cao và chuỗi sản xuất khép kín.

Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận lại không đồng đều. Ngay trong quý I, sự phân hóa đã lộ rõ giữa các nhóm doanh nghiệp.

Ở nhóm sản xuất tích hợp, Hòa Phát nổi bật với lợi nhuận dự kiến tăng trưởng hai chữ số, nhờ sản lượng tiêu thụ cải thiện mạnh và biên lợi nhuận giữ vững. Việc gia tăng công suất từ dự án Dung Quất 2 tiếp tục củng cố vị thế, giúp doanh nghiệp tận dụng tốt chu kỳ phục hồi của thị trường nội địa.

Ngược lại, nhóm tôn mạ đối mặt với áp lực lớn hơn. Hoa Sen dù duy trì tăng trưởng sản lượng nhưng lợi nhuận suy giảm do biên gộp bị co hẹp khi giá nguyên liệu đầu vào tăng nhanh hơn giá bán.

Thách thức rõ nét hơn với Nam Kim khi cả sản lượng và lợi nhuận cùng suy giảm. Xuất khẩu – động lực chính của doanh nghiệp – tiếp tục gặp khó trước các rào cản thương mại, trong khi chi phí đầu vào gia tăng khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.

Sự khác biệt này phản ánh cấu trúc ngành: doanh nghiệp phụ thuộc vào thị trường nội địa đang có lợi thế, trong khi nhóm dựa vào xuất khẩu chịu áp lực kép từ nhu cầu yếu và chính sách bảo hộ tại các thị trường lớn.

Xu hướng phân hóa được dự báo kéo dài trong cả năm 2026. Lợi nhuận của nhóm đầu ngành có thể tăng mạnh nhờ tận dụng chu kỳ phục hồi, trong khi các doanh nghiệp tôn mạ chỉ cải thiện hạn chế, thậm chí đi ngang nếu điều kiện thị trường không thay đổi rõ rệt.

Trong bối cảnh đó, năng lực kiểm soát chi phí, đa dạng hóa thị trường và tối ưu chuỗi sản xuất sẽ là yếu tố quyết định. Khi thị trường ấm lên, không phải mọi doanh nghiệp đều hưởng lợi như nhau – khoảng cách chỉ thực sự lộ rõ khi chu kỳ quay lại.