Thế khó của Vinaconex

Dù trúng thầu hàng chục nghìn tỷ đồng, Vinaconex bất ngờ đặt mục tiêu lợi nhuận 2026 giảm tới 70% so với năm trước—một động thái cho thấy những "vết nứt" trong quản trị hiệu quả bắt đầu lộ diện dưới áp lực thực thi.

Sau những biến động ở thượng tầng, ban lãnh đạo mới của Vinaconex tiếp quản doanh nghiệp trong bối cảnh áp lực vận hành tăng mạnh. Không chỉ duy trì tăng trưởng, doanh nghiệp còn phải xử lý đồng thời bài toán tiến độ, dòng tiền và hiệu quả đầu tư khi nhiều dự án quy mô lớn bước vào giai đoạn tăng tốc.

Theo tài liệu ĐHĐCĐ thường niên 2026, Vinaconex hiện tham gia hàng loạt công trình trọng điểm trải dài từ cao tốc Bắc - Nam, sân bay Long Thành, tuyến TP.HCM - Long Thành, cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng đến các dự án đô thị, công nghiệp và dân dụng quy mô lớn.

Khối lượng công việc khổng lồ giúp doanh nghiệp duy trì vị thế trong nhóm nhà thầu hàng đầu, nhưng đồng thời cũng kéo theo áp lực vốn lưu động ngày càng lớn. Trong ngành xây dựng, càng nhiều công trường, áp lực dòng tiền càng nặng.

Đáng chú ý, nhiều dự án hiện bước vào giai đoạn thi công cao điểm. Tại sân bay Long Thành, Vinaconex đang tăng tốc nhiều gói thầu để bám tiến độ chung toàn dự án. Đây cũng là giai đoạn doanh nghiệp chịu sức ép lớn từ giá nguyên vật liệu, chi phí tài chính và cạnh tranh gay gắt trong ngành xây dựng.

Gánh nặng dồn lên dòng tiền

Một điểm đáng chú ý là Vinaconex đang có xu hướng siết quản trị tài chính thận trọng hơn. Theo báo cáo tài chính hợp nhất 2025, doanh nghiệp đã giảm hệ số nợ trên tổng tài sản và nợ trên vốn chủ sở hữu, đồng thời cải thiện các chỉ tiêu thanh khoản.

Tuy nhiên, áp lực nợ vẫn chưa hề nhỏ. Tổng nợ phải trả năm 2025 tăng hơn 28%, lên trên 16.000 tỷ đồng. Riêng nợ ngắn hạn tăng hơn 32%, chủ yếu phục vụ hoạt động thi công và triển khai dự án.

Điều này cho thấy áp lực lớn nhất hiện nay nằm ở dòng vốn ngắn hạn thay vì các khoản vay dài hạn. Trong bối cảnh thị trường chưa hồi phục hoàn toàn, việc duy trì tiến độ thi công trong khi vẫn đảm bảo thanh khoản trở thành bài toán không dễ giải với bất kỳ nhà thầu nào.

Đáng chú ý, hiệu quả sử dụng tài sản của Vinaconex chưa cải thiện đáng kể khi doanh thu trên tổng tài sản gần như đi ngang so với năm trước. Nói cách khác, quy mô tăng nhưng hiệu suất chưa theo kịp.

Chiến lược phòng thủ lộ rõ

Không chỉ chịu áp lực tài chính, Vinaconex còn phải đối mặt với hàng loạt rủi ro dài hạn như biến động giá đầu vào, cạnh tranh với nhà thầu quốc tế, yêu cầu ESG và áp lực chuyển đổi số trong quản trị vận hành.

Ngoài ra, một số dự án bất động sản của doanh nghiệp cũng nằm trong kế hoạch thanh tra năm 2026 liên quan tới hoạt động đầu tư xây dựng và kinh doanh bất động sản. Điều này khiến áp lực pháp lý càng trở nên nhạy cảm hơn trong bối cảnh thị trường địa ốc phục hồi chậm.

Đáng chú ý, dù sở hữu lượng công việc lớn nhất nhiều năm, Vinaconex lại đặt kế hoạch kinh doanh 2026 khá dè dặt. Doanh thu hợp nhất dự kiến giảm còn 15.423 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế chỉ còn khoảng 1.037 tỷ đồng, chưa bằng 1/3 kết quả năm trước.

Con số này cho thấy ban lãnh đạo mới dường như đang ưu tiên an toàn tài chính hơn là chạy theo tăng trưởng nóng. Doanh nghiệp liên tục nhấn mạnh mục tiêu giảm phụ thuộc vốn vay, tăng kiểm soát rủi ro và ưu tiên các dự án có tính thanh khoản tốt.

Sau hơn 37 năm phát triển, Vinaconex giờ không còn là một tổng công ty xây dựng truyền thống mà đã trở thành hệ sinh thái đầu tư đa lĩnh vực. Nhưng quy mô càng lớn, áp lực quản trị càng khốc liệt.

Trong giai đoạn hiện tại, thách thức lớn nhất của Vinaconex không chỉ là xây được bao nhiêu công trình, mà là giữ được cân bằng giữa tăng trưởng, dòng tiền và an toàn tài chính khi cùng lúc phải “gánh” quá nhiều đại dự án.