Thế giới hướng về cuộc đàm phán Mỹ - Iran: Căng thẳng dâng cao tại Trung Đông

Khi vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra vào thứ Bảy tuần này, toàn thế giới đang hướng ánh nhìn về Trung Đông – khu vực vốn đã bất ổn nay lại thêm phần căng thẳng bởi các động thái quân sự mới từ phía Mỹ.

Theo các nguồn tin từ truyền thông Mỹ, nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai của Hải quân Hoa Kỳ – với tàu sân bay USS Carl Vinson làm chủ lực – đã tiếp cận vùng biển gần Yemen. Động thái này diễn ra chỉ ít ngày trước khi bàn đàm phán được mở lại, và cùng với sự hiện diện từ trước của tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower trong khu vực, Washington đã hình thành thế trận "hai mũi giáp công" ngay tại Trung Đông.

Giới phân tích cho rằng việc điều động thêm một nhóm tác chiến hải quân không chỉ là thông điệp răn đe rõ ràng gửi đến Tehran, mà còn là biện pháp chuẩn bị sẵn sàng cho mọi tình huống có thể xảy ra trong bối cảnh bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được thu hẹp đáng kể sau vòng đàm phán đầu tiên. Căng thẳng leo thang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xảy ra va chạm quân sự, nhất là khi khu vực gần Yemen vốn đã là điểm nóng của nhiều cuộc xung đột ủy nhiệm giữa các thế lực khu vực và quốc tế.

Bước đi chiến lược hay tín hiệu căng thẳng leo thang?

Một số nguồn tin từ chính phủ Mỹ cho biết, trọng tâm của vòng đàm phán thứ hai sẽ tiếp tục xoay quanh chương trình hạt nhân của Iran, cũng như vai trò của nước này trong các hoạt động quân sự tại khu vực. Phía Iran, trong khi đó, yêu cầu Mỹ phải gỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế đang khiến nền kinh tế nước này gặp nhiều khó khăn.

Phản ứng trước động thái quân sự mới của Mỹ, chính quyền Tehran tuyên bố sẽ không chấp nhận bất kỳ hình thức "áp đặt chính trị nào từ bên ngoài", đồng thời cảnh báo rằng Iran "sẵn sàng bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia bằng mọi giá".

Trên bình diện quốc tế, nhiều nước kêu gọi các bên kiềm chế và theo đuổi con đường ngoại giao. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho biết, ông "hết sức lo ngại" về tình hình và kêu gọi Washington cùng Tehran "tránh mọi hành động có thể làm gia tăng nguy cơ xung đột vũ trang".

Trong khi đó, thị trường dầu mỏ và vàng tiếp tục biến động mạnh. Giá dầu Brent đã tăng nhẹ lên mức 89,2 USD/thùng do lo ngại nguồn cung tại khu vực Trung Đông bị gián đoạn. Giá vàng cũng tiến sát mốc 2.400 USD/ounce – mức cao nhất trong năm – khi giới đầu tư tìm kiếm kênh trú ẩn an toàn.

Căng thẳng Mỹ - Iran không chỉ là vấn đề song phương, mà còn là biến số lớn trong bức tranh địa chính trị toàn cầu. Kết quả của vòng đàm phán tới đây có thể mở ra lối thoát ngoại giao – hoặc đẩy khu vực tiến gần hơn đến bờ vực xung đột