#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thâm hụt thương mại Mỹ lập kỷ lục do làn sóng nhập khẩu né thuế quan của chính quyền Trump

Thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 3/2025 đã tăng lên mức cao kỷ lục, chủ yếu do các doanh nghiệp trong nước tăng mạnh nhập khẩu hàng hóa để tránh các đợt áp thuế quan đối ứng do Tổng thống Donald Trump công bố. Diễn biến này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong hành vi thương mại của doanh nghiệp mà còn là nguyên nhân trực tiếp khiến tăng trưởng GDP quý I của Mỹ sụt giảm – đánh dấu quý tăng trưởng âm đầu tiên trong ba năm qua.

Theo báo cáo công bố ngày 6/5 của Bộ Thương mại Mỹ, nhập khẩu hàng hóa trong tháng 3 đạt 346,8 tỷ USD, tăng 5,4% so với tháng trước – mức cao nhất từ trước đến nay. Tổng kim ngạch nhập khẩu của Mỹ trong tháng đạt 419 tỷ USD, trong khi xuất khẩu tăng nhẹ 0,2%, lên mức kỷ lục 278,5 tỷ USD. Thâm hụt thương mại hàng hóa và dịch vụ do đó đã tăng 14%, lên tới 140,5 tỷ USD – vượt xa dự báo 137 tỷ USD của giới chuyên gia.

Một trong những động lực chính khiến nhập khẩu tăng đột biến là lo ngại về mức thuế quan mới do Tổng thống Trump công bố ngày 2/4. Kế hoạch này bao gồm mức thuế đối ứng từ 10% đến 50% áp dụng cho khoảng 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, mức thuế 145% với hàng hóa từ Trung Quốc đã chính thức có hiệu lực từ tháng 4, trong khi mức thuế 10% được áp dụng tạm thời trong vòng 90 ngày nhằm tạo dư địa cho các cuộc đàm phán thương mại.

Các doanh nghiệp Mỹ, do đó, đã tranh thủ tăng nhập khẩu từ các quốc gia không bị áp thuế cao ngay lập tức, như Mexico, Ireland, Việt Nam, Anh và các nước châu Âu, để dự trữ hàng hóa trước thời điểm chính sách thuế có hiệu lực đầy đủ vào tháng 7. Nhập khẩu hàng tiêu dùng trong tháng 3 tăng mạnh 22,5 tỷ USD – một phần lớn là dược phẩm từ Ireland, do Mỹ dự kiến sẽ áp thuế vào mặt hàng này trong thời gian tới.

Ngược lại, nhập khẩu từ Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm, chỉ còn 24,8 tỷ USD sau khi điều chỉnh mùa vụ – giảm so với mức 26,6 tỷ USD của tháng trước. Điều này phản ánh tác động trực tiếp của mức thuế 145%, cũng như làn sóng rút lui của các nhà nhập khẩu Mỹ khỏi nguồn hàng Trung Quốc. Nhiều hãng vận tải quốc tế cũng ghi nhận số lượng tàu hàng rời Trung Quốc đi Mỹ đã giảm mạnh.

Bên cạnh đó, báo cáo cho thấy thâm hụt thương mại đã làm giảm 4,83 điểm phần trăm trong GDP quý I/2025, khiến kinh tế Mỹ suy giảm 0,3% trong quý đầu năm – quý sụt giảm đầu tiên kể từ quý I/2022. Đây là dấu hiệu đáng lo ngại cho nền kinh tế lớn nhất thế giới trong bối cảnh bất ổn thương mại leo thang và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Tổng thống Trump cho rằng các biện pháp thuế quan là công cụ để tăng thu ngân sách, bù đắp chi phí cắt giảm thuế, đồng thời thúc đẩy ngành sản xuất nội địa. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cảnh báo việc gia tăng nhập khẩu ngắn hạn sẽ chỉ là yếu tố tạm thời, trong khi những hậu quả tiêu cực có thể kéo dài.

Ông Christopher Rupkey, chuyên gia kinh tế trưởng tại Fwdbonds, nhận định: “Tình hình hiện tại mới chỉ là bước khởi đầu. Doanh nghiệp Mỹ đang tranh thủ nhập khẩu trước khi chính sách thuế có hiệu lực toàn phần vào tháng 7, nhưng điều tồi tệ nhất vẫn chưa đến, vì các thỏa thuận thương mại chưa được ký kết”.

Không chỉ nhập khẩu, xuất khẩu dịch vụ của Mỹ cũng bắt đầu chịu ảnh hưởng. Trong tháng 3, doanh thu từ dịch vụ giảm 0,9 tỷ USD xuống còn 95,2 tỷ USD – chủ yếu do sụt giảm doanh thu từ khách du lịch quốc tế.

Theo bà Veronica Clark, chuyên gia kinh tế tại Citigroup, nhập khẩu từ châu Âu – đặc biệt là từ Ireland – tăng mạnh trong tháng 3 nhưng có thể sẽ giảm trong tháng 4. Tuy nhiên, nhập khẩu từ các nước châu Á có thể vẫn tiếp tục tăng trong quý tới do mức thuế đối ứng 40–50% vẫn đang trong thời gian hoãn thi hành.

Dù vậy, một khi mức thuế cao hơn được áp dụng chính thức, làn sóng nhập khẩu có thể chững lại, qua đó giúp GDP Mỹ hồi phục trong quý II. Song song đó, rủi ro Mỹ bị trả đũa thương mại và xuất khẩu giảm sút cũng là điều không thể loại trừ, nhất là trong bối cảnh chưa có một hiệp định thương mại nào được thiết lập dưới thời chính quyền Trump nhiệm kỳ hai.