Tehran tung bài tẩy cuối cùng trước ngày hết hạn ngừng bắn

Hàng loạt tàu chở dầu quay đầu sau loạt nổ súng cảnh cáo; kiểm soát vô tuyến siết chặt toàn bộ vùng vịnh.

Eo biển Hormuz bất ngờ chuyển trạng thái từ phục hồi sang tê liệt chỉ trong vài giờ, khi Iran phát tín hiệu kiểm soát nghiêm ngặt ngay trước thời điểm lệnh ngừng bắn bước vào giai đoạn cuối.

Theo các nguồn theo dõi hàng hải, ban ngày 18/4 từng xuất hiện dấu hiệu lưu thông trở lại. Nhưng đến tối cùng ngày, cảnh báo vô tuyến được phát đi, khẳng định khu vực này nằm dưới sự kiểm soát chặt của lực lượng vũ trang Iran.

Hệ quả đến gần như tức thì: tàu thuyền quay đầu hàng loạt. Một số ít phương tiện kịp thoát ra ngoài trước khi căng thẳng bùng phát, trong khi phần lớn tàu mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư buộc phải đổi hướng hoặc neo chờ.

Dữ liệu hành trình cho thấy nhiều tàu sau khi đi qua đảo Larak – khu vực do Islamic Revolutionary Guard Corps giám sát – đã bất ngờ quay đầu. Trường hợp tàu chở dầu Sanmar Herald của Ấn Độ là ví dụ điển hình: ban đầu được cấp phép qua eo biển, nhưng sau đó bị rút lại và nổ súng cảnh cáo, buộc phải rời tuyến.

Một số tàu khác đang tiến vào khu vực cũng chịu kịch bản tương tự. Điều này khiến tuyến vận tải chiến lược rơi vào trạng thái “rủi ro liên tục”, nơi quyết định di chuyển có thể bị đảo ngược trong vài phút.

Không chỉ là gián đoạn đơn lẻ, Hormuz đang bị kéo vào thế đối đầu kép. Một bên là Iran kiểm soát trực tiếp tại eo biển, bên còn lại là Mỹ áp dụng các biện pháp phong tỏa trên diện rộng. Hai vòng siết chồng lấn khiến không gian điều tiết gần như biến mất.

Giới phân tích cho rằng cần đặt câu hỏi liệu đây là chiến lược có chủ đích của Tehran hay dấu hiệu rạn nứt trong cấu trúc quyền lực nội bộ. Những tín hiệu trái chiều hiện nay khiến việc dự đoán hành động tiếp theo trở nên khó khăn hơn, đồng thời làm gia tăng rủi ro ngoài thực địa.

Trong bối cảnh đó, Hormuz không chỉ là điểm nóng quân sự mà đã trở thành công cụ gây sức ép trực tiếp trên bàn đàm phán.

Song song với việc siết tuyến hàng hải, Iran cũng gia tăng các động thái phô diễn năng lực quân sự. Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hàng loạt UAV và làm hư hại tiêm kích F-35 Lightning II, gửi thông điệp răn đe rõ ràng tới Washington.

Trước đó, một quan chức Mỹ cũng xác nhận một chiếc F-35 tham gia nhiệm vụ trong khu vực đã phải hạ cánh khẩn cấp.

Ở cấp độ chính trị, Mojtaba Khamenei tiếp tục nâng mức cảnh báo, nhấn mạnh khả năng xảy ra “thất bại cay đắng” đối với các đối thủ nếu căng thẳng leo thang.

Trong nước, tâm lý người dân Iran dao động giữa hy vọng và lo ngại. Kỳ vọng về một thỏa thuận nới lỏng trừng phạt đang bị lấn át bởi nỗi lo xung đột tái bùng phát, thậm chí ngay trong thời gian ngừng bắn.

Các tín hiệu từ Tehran hiện mang tính hai mặt: vừa để ngỏ khả năng mở lại eo biển, vừa duy trì kiểm soát chặt trên thực địa. Sự giằng co này phản ánh rõ chiến lược tận dụng Hormuz như “đòn bẩy mặc cả” vào thời điểm nhạy cảm nhất.

Khi đòn siết thực địa đi cùng thông điệp sức mạnh quân sự, áp lực đã được đẩy lên mức cao nhất – ngay trước khi thời hạn ngừng bắn chạm mốc kết thúc.