Tehran "dội gáo nước lạnh" vào tối hậu thư của Donald Trump

Việc bác bỏ thảo luận về chương trình tên lửa và "Trục Kháng chiến" cho thấy Iran thà chấp nhận đối đầu trực diện còn hơn nhượng bộ những quân bài sinh tồn cốt lõi của quốc gia.

Tehran tiếp tục phát đi thông điệp dứt khoát: không đầu hàng và không chấp nhận đàm phán nếu phải đứng dưới sức ép quân sự hay đe dọa từ Mỹ. Đại diện ngoại giao Iran khẳng định bất kỳ cuộc đối thoại nào cũng phải diễn ra trên cơ sở bình đẳng, không phải từ “vị thế sức mạnh” của Washington.

Không chỉ vậy, Iran còn xác lập rõ các “lằn ranh đỏ”. Chương trình tên lửa và mạng lưới các lực lượng đồng minh trong khu vực bị loại khỏi bàn đàm phán. Đồng thời, Tehran yêu cầu Mỹ phải tôn trọng quyền phát triển hạt nhân trong khuôn khổ mà Iran cho là hợp pháp.

Quan điểm này phản ánh một lập trường nhất quán: Iran sẵn sàng đối thoại, nhưng không đánh đổi các lợi ích chiến lược cốt lõi.

Thế giằng co Mỹ – Iran chưa hạ nhiệt

Căng thẳng giữa hai bên vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt sau khi vòng đàm phán gần nhất đổ vỡ. Hai phía liên tục đưa ra cáo buộc lẫn nhau về vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và các hành động quân sự tại khu vực, đặc biệt liên quan đến tuyến hàng hải chiến lược tại Eo biển Hormuz.

Trong khi Iran cho rằng Mỹ duy trì phong tỏa và gây sức ép quân sự, Washington lại cáo buộc Tehran cản trở lưu thông hàng hải và leo thang căng thẳng.

Thông điệp từ phía Mỹ cũng không thống nhất. Donald Trump nhiều lần phát tín hiệu lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận, nhưng đồng thời vẫn giữ nguyên các biện pháp trừng phạt và từ chối nhượng bộ trước khi Iran thay đổi lập trường.

“Vùng cấm” khiến đàm phán bế tắc

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất nằm ở khác biệt căn bản về chương trình hạt nhân. Iran khẳng định mục tiêu hòa bình và từ chối từ bỏ năng lực hiện có, trong khi Mỹ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ và hạn chế sâu hơn.

Đề xuất mới từ Tehran – tạm gác vấn đề hạt nhân để ưu tiên giải quyết xung đột và tranh chấp hàng hải – đã không được Washington chấp nhận.

Giới chức Mỹ cho rằng đây là cách kéo dài thời gian, trong khi họ muốn xử lý ngay các vấn đề cốt lõi liên quan đến năng lực hạt nhân.

Sự đối lập này khiến mọi nỗ lực nối lại đối thoại rơi vào thế bế tắc, khi cả hai bên đều chưa sẵn sàng nhượng bộ ở những điểm then chốt.

Nguy cơ leo thang vẫn hiện hữu

Trong bối cảnh đối thoại đình trệ, các tuyên bố cứng rắn tiếp tục được đưa ra từ cả hai phía. Iran khẳng định đã chuẩn bị các phương án đáp trả và sẵn sàng sử dụng những năng lực chưa từng triển khai nếu xung đột tái bùng phát.

Điều này làm gia tăng rủi ro leo thang không chỉ ở cấp độ song phương mà còn lan rộng toàn khu vực Trung Đông, nơi các tuyến năng lượng và vận tải chiến lược luôn nhạy cảm với bất kỳ biến động nào.

Lập trường “không đàm phán dưới áp lực” của Iran đang khóa chặt cánh cửa đối thoại trong ngắn hạn. Trong khi đó, Mỹ vẫn giữ chiến lược gây sức ép để buộc nhượng bộ.

Khi cả hai bên cùng giữ nguyên vị thế, tiến trình ngoại giao khó có thể bứt phá, và căng thẳng nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài trong trạng thái giằng co.