"Tay mơ" rao bán sản phẩm sức khỏe: Ai bảo vệ người dùng?

Nhiều người nổi tiếng trên mạng xã hội đã lợi dụng niềm tin của công chúng để kinh doanh thực phẩm chức năng kém chất lượng, thậm chí là hàng giả, gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Các vụ việc như của tiktoker Hải Sen hay nhóm nghệ sĩ quảng bá kẹo rau giả cho thấy mặt tối của “quyền lực mềm” khi bị lạm dụng trong kinh doanh sản phẩm sức khỏe.

Trong kỷ nguyên số, sức mạnh của lượt theo dõi đang bị biến thành công cụ thao túng niềm tin. Không ít người tự gắn mác “chuyên gia” trên mạng xã hội đã lợi dụng sự cả tin của công chúng để tô vẽ những sản phẩm kém chất lượng, thậm chí gây hại, bằng những ngôn từ hoa mỹ – đánh tráo nhận thức, biến tiếp thị thành trò lừa đảo tinh vi.

Sự bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội đã sản sinh ra thế hệ những “người hùng bàn phím” – những cá nhân sở hữu lượng người theo dõi khổng lồ, từ đó mặc nhiên khoác lên mình chiếc áo ảnh hưởng mà không cần qua bất kỳ kiểm chứng chuyên môn nào. Khi tiếng nói số trở thành một loại “tiền tệ”, nhiều người đã nhanh chóng chuyển hướng sang kinh doanh sản phẩm sức khỏe – một lĩnh vực đòi hỏi chuẩn mực khắt khe – bằng niềm tin của đám đông, chứ không phải tri thức.

Trường hợp của tiktoker Hải Sen là minh chứng điển hình cho sự hỗn loạn này. Từ một người chia sẻ nội dung về nuôi dạy trẻ, Hải nhanh chóng xây dựng hình ảnh chuyên gia và tung ra dòng sản phẩm “Siro ăn ngon Hải Bé”. Nhưng sau ánh hào quang của hàng trăm nghìn đơn hàng và doanh thu hàng chục tỷ đồng là một sự thật chua chát: sản phẩm không đạt chuẩn, chứa lượng hoạt chất thấp hơn công bố, và theo kết luận giám định, là hàng giả.

Không chỉ riêng Hải Sen, các tên tuổi nổi tiếng như Hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên, Quang Linh Vlog, Hằng Du Mục cũng từng “chung tay” đưa sản phẩm kẹo rau bổ sung ra thị trường với hình ảnh tích cực, thân thiện. Nhưng khi cơ quan chức năng vào cuộc, sự thật trần trụi về chất lượng đã phơi bày: những viên kẹo không đủ tiêu chuẩn, thậm chí có nguy cơ gây hại, được bán ra nhờ danh tiếng chứ không phải bằng sự kiểm chứng khoa học.

Điều đáng báo động là phần lớn các cá nhân này không có chuyên môn y dược, nhưng lại sẵn sàng bắt tay với các nhà máy gia công để “chế tạo” sản phẩm theo công thức trôi nổi, sau đó tự hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm. Họ lợi dụng kẽ hở trong quy trình kiểm duyệt để đưa ra thị trường những thứ chỉ có vỏ ngoài bắt mắt, còn ruột thì rỗng tuếch hoặc nguy hiểm.

CHIÊU TRÒ CHẮP VÁ & NGỤY TẠO KHOA HỌC

Theo bác sĩ Nguyễn Thái Bảo (Vinmec – Sao Phương Đông), quá trình sản xuất một sản phẩm sức khỏe thực thụ đòi hỏi thời gian dài nghiên cứu, thử nghiệm, và sự tham gia của đội ngũ chuyên gia được đào tạo bài bản. Ngược lại, những sản phẩm từ các “thánh mạng” thường chỉ là mớ hỗn hợp giữa Đông y chắp vá và ngôn từ “khoa học” bị bóp méo, nhắm đến sự cả tin của người tiêu dùng bằng lời hứa hẹn về sự “tự nhiên”, “lành tính” và “hiệu quả nhanh”.

Họ không bán sản phẩm – họ bán giấc mơ, bán hy vọng được khỏe mạnh mà không cần nỗ lực, đánh trúng tâm lý “càng ít rủi ro càng tốt” của người tiêu dùng. Nhưng cái giá phải trả không phải lúc nào cũng hiện diện ngay lập tức. Đó có thể là sức khỏe bị bào mòn âm thầm, hoặc niềm tin bị đánh cắp mãi mãi.

LỜI CẢNH BÁO KHẨN THIẾT CHO NGƯỜI TIÊU DÙNG

Người tiêu dùng cần tỉnh táo và hiểu rằng, một người có sức ảnh hưởng không đồng nghĩa với một người có chuyên môn. Không phải ai nổi tiếng cũng đáng tin. Trong một thị trường mà uy tín có thể được mua bằng lượt like và đơn hàng có thể chốt bằng lời hoa mỹ, thì tỉnh táo chính là lá chắn cuối cùng bảo vệ sức khỏe của mỗi người.

Nếu cần, mình có thể rút gọn bài trên thành bản 500–600 chữ, hoặc tạo bản inforgraphic/slide để trình bày sắc nét hơn nhé.