Tăng trưởng kinh tế đạt gần mức tối đa, GDP 2024 có thể đạt 7,25%

Hiện nay, vốn đầu tư công mới chỉ giải ngân được hơn 73%, tổng vốn đầu tư công 11 tháng mới đạt được 54%. Vì vậy, chỉ còn một tháng nữa rất khó để đạt được mục tiêu giải ngân trên 95% mà Chính phủ đề ra.

Ông Lương Văn Khôi, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), cho biết tăng trưởng kinh tế năm nay có thể đạt 7,06%. Nếu các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng trong quý cuối năm tiếp tục diễn biến thuận lợi, GDP cả năm có thể đạt mức tăng trưởng lên tới 7,25%.

Các chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch

Bình luận về tình hình tăng trưởng của nền kinh tế năm nay, ông Lương Văn Khôi, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nhấn mạnh rằng nền kinh tế đã phục hồi và đạt được đà tăng trưởng giống như trước đại dịch COVID-19. Tăng trưởng kinh tế năm nay có thể đạt 7,06%, hoặc thậm chí cao hơn.

Giải thích thêm về dự báo này, ông Khôi cho biết Việt Nam trong năm 2024 có sự tăng trưởng ổn định ở cả ba khu vực: nông - lâm - thủy hải sản, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ, với công nghiệp và dịch vụ tăng trưởng mạnh mẽ hơn. So với giai đoạn 2015 - 2022, tăng trưởng năm 2024 đã đạt gần mức phục hồi tối đa.

Ông Khôi cũng cho biết rằng hầu hết các chỉ tiêu mà Chính phủ đề ra từ đầu năm đã được hoàn thành hoặc vượt kế hoạch. Tuy nhiên, tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội so với GDP vẫn còn là một thách thức lớn, vì trong 9 tháng đầu năm, tỷ lệ này mới đạt 29,84%, trong khi mục tiêu cả năm là 35%.

Hiện tại, việc giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 73%, nhưng tổng vốn đầu tư công trong 11 tháng mới chỉ đạt 54%. Do đó, việc đạt được mục tiêu giải ngân trên 95% trong một tháng còn lại sẽ là một thách thức lớn.

Ông Khôi cũng cho rằng nếu các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng trong quý cuối năm tiếp tục duy trì tốt, GDP cả năm có thể đạt tới 7,25%. Sự phát triển tích cực này là nhờ vào những nỗ lực mạnh mẽ của Chính phủ và sự điều hành quyết liệt từ Đảng, Nhà nước. Thêm vào đó, nhu cầu hàng hóa Việt Nam trên thế giới cũng gia tăng, trong khi khu vực sản xuất trong nước có dấu hiệu hồi phục, tạo ra cú hích cho tăng trưởng kinh tế trong năm 2024.

Theo ông, dù nền kinh tế thế giới có suy giảm, nhưng nhờ vào 16 FTA, nhu cầu đối với hàng hóa Việt Nam sẽ tăng mạnh trong năm 2024. Một yếu tố quan trọng khác là dòng vốn FDI, dù đầu tư FDI toàn cầu có xu hướng giảm nhưng ở khu vực châu Á, đặc biệt là Việt Nam, lại đang có sự tăng trưởng mạnh mẽ.

Về mặt địa phương, các đầu tàu như Hà Nội, TP. HCM, Bình Dương, Đồng Nai, và Bà Rịa - Vũng Tàu đã có dấu hiệu chững lại, với đóng góp vào GRDP năm 2025 là 45,69%, nhưng đến năm 2023 chỉ còn 39,8%. Tuy nhiên, một số địa phương khác như Bắc Giang, Bắc Ninh đang vươn lên mạnh mẽ.

Ông Khôi cũng nhận định rằng các chính sách mới, như cơ chế đặc thù cho TP. HCM và Luật Thủ đô, sẽ giúp các đầu tàu như TP. HCM và Hà Nội sớm lấy lại đà tăng trưởng như trước.

Nền kinh tế tiến gần đến mức tăng trưởng theo chiều sâu

Khi phân tích sâu hơn về cơ cấu kinh tế, ông Khôi chỉ ra rằng sự chênh lệch lớn giữa khu vực FDI và khu vực nội địa, khiến Việt Nam như có hai nền kinh tế. Khu vực FDI chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu (trên 70%), trong khi khu vực trong nước vẫn còn hạn chế.

Tuy nhiên, ông Khôi khẳng định rằng "nếu chỉ nói nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng theo chiều rộng nhờ vào mở rộng kim ngạch xuất nhập khẩu là không chính xác", vì nền kinh tế đã dần tiệm cận mức tăng trưởng theo chiều sâu. Tăng trưởng GDP hiện nay đến từ hai yếu tố: tăng trưởng năng suất lao động và lao động. Trong 12 năm qua, tăng trưởng năng suất lao động đã đóng góp vào GDP khoảng 55% trong khoảng 10 năm, với mức lý tưởng là 60 - 70%.

Mặc dù khu vực FDI có sự tăng trưởng mạnh về giá trị gia tăng, nhưng đóng góp của năng suất lao động vẫn rất thấp, dẫn đến tăng trưởng chủ yếu theo chiều rộng. Vì vậy, trong tương lai cần có chính sách lựa chọn FDI chất lượng cao. Các khu vực Nhà nước và các khu vực khác đang có sự tăng trưởng bền vững nhờ vào yếu tố tăng năng suất lao động.

Ông Khôi cũng chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong ngành dệt may và da giày, chủ yếu tận dụng lao động giá rẻ, dẫn đến hiệu quả năng suất lao động thấp và hiệu quả doanh nghiệp không cao, chỉ đạt khoảng 50%. Tuy nhiên, nếu cải thiện được trình độ lao động, quản lý, công nghệ và môi trường đầu tư, ngành dệt may có thể đóng góp thêm 1,8% vào tăng trưởng GDP.