"Tăng lực" cho thị trường chứng khoán bằng nguồn cung mới.

Loạt phương án niêm yết cổ phiếu và kế hoạch thoái vốn nhà nước trong năm 2025 được xem là giải pháp "then chốt" để "khơi thông" nguồn cung, "gỡ nút thắt" cho thị trường chứng khoán Việt Nam trên hành trình vươn tới đẳng cấp nâng hạng.

Mốc hẹn 2025: Lên sàn, thoái vốn và những “ván bài lớn”

2025 đang dần hiện rõ như một cột mốc phân định – nơi thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến làn sóng IPO và thoái vốn nhà nước nối đuôi nhau cập bến.

Gần nửa năm kể từ ngày trở thành công ty đại chúng, Vinpearl – “át chủ bài” trong hệ sinh thái du lịch của Vingroup – đã chính thức nhận cái gật đầu từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) về việc niêm yết cổ phiếu. Ngày giao dịch đầu tiên được ấn định là 13/5 tới, đánh dấu bước chuyển mình lên sàn chính thức của một trong những doanh nghiệp du lịch lớn nhất cả nước.

Trước đó, vào tháng 2/2025, Vinpearl đã huy động thành công 5.000 tỷ đồng thông qua đợt chào bán công khai hơn 70 triệu cổ phiếu với mức giá 71.350 đồng/cổ phiếu. Không chỉ là thương vụ gọi vốn quy mô lớn, đây còn là “tấm vé vàng” đưa Vinpearl vượt qua các điều kiện niêm yết theo luật định.

F88, một cái tên khác trong lĩnh vực tài chính tiêu dùng, cũng đang rục rịch lên sàn. Theo tiết lộ của ông Phùng Anh Tuấn – Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch HĐQT – Công ty sẽ đăng ký giao dịch trên UPCoM, mở đường cho kế hoạch niêm yết trên HoSE trong tương lai gần.

Làn sóng IPO lan rộng: TCBS, công ty chứng khoán trực thuộc Techcombank, cũng lên kế hoạch chào bán cổ phần ra công chúng trong năm 2025. Ngân hàng đang đàm phán với 1-2 nhà đầu tư tiềm năng để cân nhắc việc chuyển nhượng cổ phần trước IPO. Theo phân tích từ VNDirect, thương vụ IPO này không chỉ đem lại khoản lợi nhuận đột biến trên báo cáo tài chính của ngân hàng mẹ, mà còn giúp TCBS mở rộng nền tảng vốn, tạo đà tăng trưởng bền vững và độc lập.

Tương tự, Chủ tịch MBBank – ông Lưu Trung Thái – cũng đã hé lộ khả năng IPO của MCredit, hướng tới mục tiêu minh bạch hóa hoạt động và đa dạng hóa nguồn vốn phát triển.

Thoái vốn nhà nước: Cuộc chơi lớn đã điểm

Năm 2025 cũng là năm “hẹn hò” của nhiều thương vụ thoái vốn nhà nước theo kế hoạch cổ phần hóa. SCIC – Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước – vừa công bố danh sách đợt đầu tiên với 31 doanh nghiệp nằm trong lộ trình thoái vốn. Tâm điểm chú ý đổ dồn về FPT, nơi SCIC dự kiến bán ra 5,7% vốn điều lệ, trị giá hơn 9.000 tỷ đồng tính theo thị giá hiện hành.

Ngoài ra, nhiều “ông lớn” khác cũng nằm trong danh sách: Nhựa Thiếu niên Tiền Phong (37,1%), Domesco (35%), Nhiệt điện Hải Phòng (9%), Nhiệt điện Quảng Ninh (11,4%)…

Tại PetroVietnam, Quyết định 1243/QĐ-TTg vạch rõ lộ trình tái cơ cấu, bao gồm cả kế hoạch thoái toàn bộ vốn tại các đơn vị như PVI, Petrosetco, PVE, Cảng Phước An... Trong khi đó, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam vẫn còn nhiều thương vụ thoái vốn dang dở, chưa thực hiện hoặc đấu giá không thành công, tạo áp lực lớn trong năm cuối của kế hoạch tái cấu trúc.

Bước qua “mùa đông”: Thị trường cần sức bật

Dù 2025 được kỳ vọng là “mùa vàng” của IPO và thoái vốn, nhưng thực tế cho thấy sức hấp thụ của thị trường vẫn còn là dấu hỏi lớn.

Trường hợp Domesco là minh chứng rõ ràng: Dù được SCIC tổ chức đấu giá gần 12,1 triệu cổ phiếu (tương đương 34,71% vốn), mức giá khởi điểm 127.000 đồng/cổ phiếu, gấp đôi thị giá, khiến nhà đầu tư e ngại. Đợt chào bán bị hủy bỏ vì không có nhà đầu tư tham gia – ngay cả cổ đông chi phối là Abbott Laboratories (nắm 51,7%) cũng đứng ngoài.

Tương tự, kế hoạch đấu giá 300 triệu cổ phiếu của Becamex IDC cũng buộc phải hoãn lại giữa tháng 4/2025 do biến động khó lường từ chính sách thuế quan của Mỹ.

Từ phía cơ quan điều hành, Bộ Tài chính khẳng định sẽ tập trung nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, với trọng tâm là rút ngắn thời gian niêm yết, tăng cung cổ phiếu và phát triển bộ chỉ số đầu tư phục vụ các quỹ trong và ngoài nước.

Cơ hội phía trước: Làn sóng IPO sẽ trở lại?

Dù còn nhiều thách thức, giới chuyên gia vẫn tỏ ra lạc quan về viễn cảnh thị trường. Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc đầu tư tại Dragon Capital, cho rằng Việt Nam có thể sẽ chứng kiến làn sóng IPO mới vào giai đoạn 2027–2028, với tổng giá trị ước tính lên tới 47,5 tỷ USD.

Trong khi đó, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty Chứng khoán PSI, khẳng định kỳ vọng nâng hạng thị trường sẽ thúc đẩy thêm các đợt IPO và cổ phần hóa, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và dầu khí – nơi còn nhiều dư địa để bổ sung “hàng hóa” cho thị trường.

PSI hiện đã trúng thầu hợp đồng tư vấn thoái vốn tại 4 doanh nghiệp trực thuộc PetroVietnam. Tương tự, SHS cũng cho biết đã ký hợp đồng tư vấn cho một số tập đoàn lớn trong năm nay – một tín hiệu cho thấy guồng quay IPO và thoái vốn đang nóng dần trở lại.