Tại sao Trump từ bỏ đồng minh lâu đời?

Để trả lời câu hỏi này, đầu tiên các bạn hãy nhìn biểu đồ GDP tính theo PPP của Mỹ, Trung Quốc, EU và Ấn Độ kèm theo

1. Năm 2001: GDP của EU gấp 3 lần Trung Quốc, của Mỹ gấp 2,8 lần Trung Quốc.

2. Năm 2015: GDP Trung Quốc vượt EU

3. Năm 2016: GDP Trung Quốc vượt Mỹ

4. Năm 2024: GDP Trung Quốc bằng 1,29 lần Mỹ, bằng 1,34 lần EU

5. Năm 2029 (dự báo): GDP Trung Quốc bằng 1,40 Mỹ, bằng 1,49 EU

6. Ấn Độ từ chỉ chưa bằng 20% của Mỹ và EU, đến năm 2029 đã đạt 68% Mỹ và 72% EU.

(Tất nhiên GDP real thì Mỹ vẫn số 1, lớn hơn Trung Quốc, nhưng độ dốc của đồ thị cũng na ná như độ dốc của đồ thị GDP PPP).

Tiếp theo hãy xem báo cáo của Viện Chính sách Chiến lược Australia (2024) về nghiên cứu & phát triển công nghệ tiên tiến:

1. Trung Quốc đã bỏ xa Mỹ, dẫn đầu 57/64 công nghệ tiên tiến, giữ vị trí độc quyền về truyền thông quang học, tần số vô tuyến, truyền thông không dây dưới biển, vật liệu composite tiên tiến, bảo vệ tiên tiến, lớp phủ, vật liệu thông minh, siêu vật liệu mới; củng cố vị thế số 1 về tính toán hiệu suất cao, AI đối nghịch, thiết kế và chế tạo mạch tích hợp, cảm biến lượng tử, vận hành hệ thống tự động.

2. Ấn Độ được xếp hạng 3, vượt lên trên EU và Anh, đứng vị trí thứ hai 7 công nghệ, có 45/64 công nghệ đứng trong top 5 (tăng từ 37 năm 2023). Trong khi đó EU và Anh chỉ có các công nghệ trong top 3 trở đi.

Như vậy về GDP tính theo PPP, tuy Mỹ vượt EU, nhưng đã bị Trung Quốc vượt khá xa và càng ngày khoảng cách càng bị nới rộng; còn EU thì càng ngày càng tụt hậu, bị Mỹ, Trung Quốc lần lượt vượt qua, bị Ấn Độ thu hẹp dần khoảng cách với EU và rất có thể Ấn Độ sẽ lại vượt qua EU như cách mà Trung Quốc đã vượt qua.

Có lẽ những lý giải trên (thua cả về GDP PPP lẫn R&D về công nghệ tiên tiến, đồng minh thân cận EU thì càng tụt hậu) là một trong những lý do chính dẫn đến việc Trump đưa ra chiến lược America First, Mỹ phải tìm mọi cách duy trì vị trí số 1 của mình, EU phải tự lo lấy thân mình.