Tại sao phải mơ về "SpaceX của Việt Nam" khi chúng ta cũng có "Space"?

Dù thành công hay dang dở, VinSpace và ThaiSpace vẫn được xem là đại diện cho giấc mơ không gian của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.

Thương vụ IPO lịch sử huy động 75 tỷ USD của SpaceX trên sàn Nasdaq không chỉ đẩy vốn hóa doanh nghiệp vượt mốc 2.000 tỷ USD mà còn chính thức đưa nhà sáng lập Elon Musk trở thành vị tỷ phú nghìn tỷ đô đầu tiên trên thế giới. Sự bùng nổ này phản ánh bước chuyển mình mang tính thời đại khi dòng tài sản vạn tỷ đô giờ đây được kiến tạo từ những đỉnh cao công nghệ như không gian, trí tuệ nhân tạo và xe điện thay vì các ngành truyền thống. Thành công của SpaceX nhờ chiến lược tối ưu hóa chi phí bằng tên lửa tái sử dụng đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy hàng loạt quốc gia và startup quốc tế tham gia vào cuộc đua kinh tế không gian toàn cầu, biến lĩnh vực vốn là độc quyền của các chính phủ thành một thị trường thương mại trị giá hàng nghìn tỷ USD trong tương lai.

Làn sóng dịch chuyển vĩ mô này cũng kích hoạt tham vọng của khối doanh nghiệp tư nhân Việt Nam với sự xuất hiện của những thực thể tiên phong như VinSpace của tỷ phú Phạm Nhật Vượng hay dự án ThaiSpace gắn liền với doanh nhân Nguyễn Đức Thụy. Dù ThaiSpace đã trải qua nhiều đợt tái cấu trúc, giảm vốn và chuyển nhượng pháp nhân khiến giấc mơ xây dựng cảng vũ trụ tại Phú Quốc còn dang dở, song sự hiện diện của các doanh nghiệp này vẫn đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành công nghiệp không gian nội địa. Giới phân tích nhận định khoảng cách từ việc thành lập doanh nghiệp đến xây dựng một hệ sinh thái vũ trụ thực sự tại Việt Nam vẫn còn rất lớn do đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, đội ngũ kỹ sư trình độ cao và chuỗi cung ứng công nghệ lõi phức tạp, nhưng những bước đi mạo hiểm này là bắt buộc nếu Việt Nam không muốn đứng ngoài cuộc đua công nghệ toàn cầu trong vài thập kỷ tới.