Sức bền của thị trường chứng khoán có được lâu?

Nhiều khó khăn lộ diện trong thời dịch

Trong bối cảnh diễn biến dịch bệnh Covid-19 phức tạp như hiện nay, thị trường chứng khoán được xem là điểm sáng đầu tư của dòng tiền. Tuy nhiên, sàn chứng khoán thăng hoa hay đen tối lại phụ thuộc vào “sức khoẻ” của các doanh nghiệp niêm yết trên đó, trong khi đây lại là thành phần bị ảnh hưởng lớn bởi dịch bệnh.

Lâu nay, thị trường chứng khoán vẫn luôn xoay vần theo quy luật giảm rồi sẽ lại tăng, bán tháo thì lại có bắt đáy, một vài động thái cắt lỗ khó có thể đánh giá được tương lai chung. Thực tế, các chuyên gia vẫn đưa ra những nhận định tươi sáng về tiềm năng tăng trưởng, thậm chí ông Michael Kokalari - chuyên gia kinh tế trưởng của VinaCapital còn cho rằng đây mới chỉ đang ở giai đoạn đầu của một quá trình tăng trưởng kéo dài nhiều thập kỷ.

Những nhận định này là hoàn toàn có cơ sở bởi thị trường chứng khoán là kênh đầu tư của kỳ vọng, mà hiện nay dù số lượng nhà đầu tư cá nhân có lớn hơn nhưng cũng mới chỉ chiếm khoảng 3% dân số, một con số quá nhỏ bé so với các thị trường khác.

Thế nhưng, cũng cần phải nhắc lại rằng, những nhà đầu tư tham gia thị trường chứng khoán chủ yếu là mua cổ phiếu mà cổ phiếu tăng hay giảm lại phụ thuộc vào “sức khoẻ” của các doanh nghiệp.

Trong khi đó, nhìn vào các chỉ số kinh tế tháng 8 vừa qua, nhiều ý kiến cho rằng, nếu thị trường có tăng trưởng mạnh trong giai đoạn tới thì mức tăng này có vẻ hơi “ảo”.

Cụ thể, báo cáo của Tổng cục thống kê tháng 8 vừa công bố cho biết trong 8 tháng đầu năm, đã có 85.500 doanh nghiệp ngừng hoạt động, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm 2020; thâm hụt thương mại gia tăng, nhập siêu 8 tháng lên tới 3,71 tỷ USD; hoạt động du lịch gần như đóng băng hoàn toàn.

Tuy hầu hết các doanh nghiệp bị ngừng hoạt động nói trên là thuộc nhóm nhỏ và vừa nhưng diễn biến này cũng đang cho thấy một thực tế “đen tối” là sự bùng phát mạnh của làn sóng Covid-19 lần thứ tư cùng với các đợt giãn cách liên tiếp đã khiến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt là các địa phương phía Nam.

Nếu dịch bệnh kéo dài sẽ dẫn đến khả năng duy trì hoạt động sản xuất, chuỗi cung ứng bị đứt gãy, mạng lưới phân phối gặp khó khăn, doanh thu không đủ bù đắp cho chi phí hoạt động thì viễn cảnh trên có thể “hỏi thăm” cả các doanh nghiệp niêm yết.

Ngoài ra, dự thảo sửa đổi Thông tư 01/2020/TT-NHNN và Thông tư 03/2021/TT-NHNN mới được công bố để lấy ý kiến cũng có thể đang có những tác động khó lường lên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Dù thời gian tái cơ cấu nợ được kéo dài hơn nhưng thời gian kéo dài chỉ có 6 tháng, trong khi đó chính sách trích lập dự phòng bổ sung đối với nợ tái cơ cấu vẫn được giữ nguyên ở thời hạn ba năm, từ 2021-2023.

Đáng lưu ý là với việc các khoản vay phát sinh trước ngày 1/8/2021 cũng đủ điều kiện tái cơ cấu, các khoản nợ tái cơ cấu có thể tăng vọt trong thời gian tới, từ đó sẽ gây áp lực rất lớn lên chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng cũng như lợi nhuận của các ngân hàng ngay trong năm nay, càng tác động xấu lên giá cổ phiếu – vốn là nhóm dẫn dắt thị trường.

Do vậy, với những khó khăn hiện hữu, thị trường chứng khoán sẽ dựa vào đâu để kỳ vọng vẫn là câu hỏi mà nhiều người đang đặt ra.