Sóng giảm chỉ là “bước lùi để tiến”: Thị trường đang tự thanh lọc cho chu kỳ 2026?

Sau giai đoạn tăng mạnh hơn 30% từ đầu năm, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào nhịp điều chỉnh sâu nhất trong nhiều tháng, khi VN-Index lùi từ đỉnh 1.787 điểm về 1.636 điểm. Dù áp lực chốt lời, tỷ giá và bán ròng của khối ngoại khiến tâm lý nhà đầu tư lung lay, giới phân tích cho rằng đây có thể chỉ là bước “thanh lọc cần thiết” trước khi thị trường tạo nền cho chu kỳ tăng trưởng mới năm 2026.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua giai đoạn biến động mạnh khi VN-Index liên tục điều chỉnh, giảm từ đỉnh 1.787 điểm xuống còn 1.636 điểm trong phiên 31/10 — tương ứng mức giảm gần 9%. Đợt điều chỉnh này tập trung chủ yếu ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, bao gồm các mã từng tăng mạnh trong quý III như Vingroup, ngân hàng, chứng khoán và bất động sản.

Theo ông Bùi Văn Huy, Phó Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán FIDT, đợt giảm vừa qua là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng.

“Nhà đầu tư có xu hướng chốt lời sau mùa báo cáo quý III, khi nhiều doanh nghiệp đã phản ánh hết kỳ vọng tăng trưởng vào giá cổ phiếu. Đồng thời, dòng tiền đang tái cơ cấu sang nhóm cổ phiếu có định giá hấp dẫn hơn, phù hợp cho chu kỳ đầu tư mới”, ông Huy nhận định.

Ngoài yếu tố tâm lý, biến động tỷ giá cũng là nguyên nhân quan trọng khiến thị trường chao đảo. Khoảng cách giữa tỷ giá tự do và ngân hàng đã nới rộng lên mức cao nhất trong nhiều năm, trong khi lãi suất qua đêm liên ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao, dù Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng hơn 39.000 tỷ đồng trong tháng 10.

Điều này khiến khối ngoại tăng cường bán ròng, đặc biệt ở các nhóm cổ phiếu trụ, tạo thêm áp lực ngắn hạn lên VN-Index.

Dù vậy, ông Huy cho rằng xu hướng dài hạn của thị trường chưa bị phá vỡ: “Từ đầu năm đến nay, chỉ số vẫn tăng hơn 30%. Mức điều chỉnh 9–10% là bình thường và cần thiết để thị trường tích lũy, lấy lại cân bằng trước khi bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.”

Theo dự báo của FIDT, trong kịch bản xấu, VN-Index có thể lùi dưới 1.600 điểm để kiểm định vùng hỗ trợ mạnh quanh 1.500–1.550 điểm, trước khi xác lập nền giá bền vững hơn.

Dù khối lượng giao dịch giảm, thanh khoản toàn năm 2025 vẫn duy trì ở mức khá, cho thấy dòng tiền chưa rút khỏi thị trường mà chủ yếu đang đứng ngoài quan sát, chờ cơ hội.

“Chúng tôi không thấy dấu hiệu rút vốn ồ ạt. Đây là điểm tích cực trong bối cảnh điều chỉnh ngắn hạn”, ông Huy nhấn mạnh.

So với các kênh đầu tư khác như bất động sản, vàng hay tiết kiệm, chứng khoán vẫn được đánh giá là hấp dẫn hơn nhờ khả năng thanh khoản cao và triển vọng phục hồi rõ ràng. Khi lãi suất hạ nhiệt, định giá doanh nghiệp trở nên hợp lý hơn và nền kinh tế hồi phục, dòng tiền được kỳ vọng quay trở lại mạnh mẽ trong quý IV/2025 và bùng nổ trong năm 2026.

Theo giới phân tích, triển vọng trung hạn của thị trường được hỗ trợ bởi 3 động lực lớn:

Sau 10 tháng đầu năm 2025, khối ngoại bán ròng hơn 75.000 tỷ đồng, kéo tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong VN-Index về mức 15,5% — thấp nhất nhiều năm. Tuy nhiên, khi lãi suất toàn cầu hạ, tỷ giá ổn định và Việt Nam tiến gần lộ trình nâng hạng thị trường mới nổi, dòng vốn ngoại được kỳ vọng sớm quay lại và trở thành chất xúc tác cho sóng tăng mới.

Nhà đầu tư nên làm gì?

Theo chuyên gia FIDT, giai đoạn này không phải lúc bán tháo, mà là thời điểm để cơ cấu danh mục hợp lý hơn.

“Ưu tiên nên dành cho các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, dòng tiền ổn định, định giá hợp lý và hưởng lợi từ các xu hướng trung – dài hạn như đầu tư công, khu công nghiệp, năng lượng và ngân hàng,” ông Huy khuyến nghị.

Ông kết luận:“Thị trường hiện không còn là nơi tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn, mà là thời điểm củng cố vị thế và chuẩn bị cho sóng tăng trưởng mới trong năm 2026.”